TƏKAMÜL YOXDUR

ÇÜNKİ; TƏKAMÜL, AĞLA VƏ MƏNTİQƏ ZİDD BİR NƏZƏRİYYƏDİR

2010-10-11T09:33:00.000-07:00

Əgər təbiətin dərinliklərində baş verən hadisələrin kompleksliliyi, dünyanın ən ağıllı beyinləri tərəfindən belə çətinliklə aydınlaşırsa, bu işlərin yalnız bir qəza, bir kor təsadüf əsəri olduğunu necə düşünə bilərik? PROF. PAUL DAVIES

Təkamül nəzəriyyəsinin elm və ağılla izah edilə bilməyən iddiasına görə, sonsuz kainatdakı heçlik, zamanla təsadüfən baş verən hadisələrin nəticəsində insanı meydana gətirmişdir. Bu inanılması qeyri-mümkün nəzəriyyəyə görə, tozun torpağın da olmadığı heçlikdə, əvvəl toz, torpaq, daşlar, sular, dağlar, okeanlar özbaşına meydana gəlmişdir.
Sonra bunlardakı bəzi atomlar necə oldusa təsadüfən birləşərək kalsium, fosfor, karbon kimi elementləri meydana gətirmişdir. Bu cansız, ağlı, yaddaşı, məlumatı, şüuru olmayan elementlər də milyonlarla il içində necə oldusa nəfəs alan, danışan, düşünən, sevinən və kədərlənən bir ruha sahib olan, icadlar edə biləcək zəkaya, məlumata, şüura sahib, yaddaşı olan, kitabxanalarla kitablar yazan insanlara çevrildilər. Yəni toz, torpaq, palçıq yığınları, milyardlarla il içində təsadüflərin təsiriylə əti, canı, qanı olan, fövqəladə fabriklər tikərək bu fabriklərdə ən son model avtomobillər istehsal edən, kosmos sistemləri quran, saraylar tikən, sənət möcüzələri meydana gətirən insanlara çevrilmişdir. Daşın, torpağın təsadüflər nəticəsində bir gün insana çevrildiyinə inanmaq, uşaq nağıllarına inanmaqdan daha da məntiqsiz və ağıldankənardır. Uşaqlar da belə bir nağıla inanmazlar.

Əgər təkamülçülər bu iddialarında səmimidirlərsə, o zaman onların iddiasına görə bu sözdə təkamülün təkrar yaşanmaması üçün heç bir səbəb olmaması lazımdır. Məsələn dünyanın ən böyük bataqlığına gedib, milyardlarla il sonra burada bir sarayın tikilməsini, bir-birlərinə vəsiyyət edərək gözləyə bilərlər. Bu bataqlıqda oturub gözləsinlər, baxaq oradakı qayaların, daşların, palçığın içində, sarayları tikəcək bir insan meydana gələcəkmi? Bir insan yox, palçığın içində tək bir canlı hüceyrəsi meydana gələcəkmi? Hətta, təsadüflərə kömək etmək üçün bataqlığın içini tuta bildiyi qədər karbon, fosfor, azot, dəmir, maqnezium, oksigen kimi canlı hüceyrəsi üçün lazım olan elementlərlə doldursunlar.

Burada tək bir canlı hüceyrəsinin də özbaşına meydana gəlməsi qətiyyən mümkün deyil. Tək bir canlı hüceyrəsi belə fövqəladə kompleksdir; içində enerji istehsal edən stansiyalar; həyat üçün zəruri olan ferment və hormonları istehsal edən fabriklər; istehsal olunacaq bütün məhsullarla əlaqədar məlumatların qeyd olunduğu bir məlumat bankı; bir bölgədən digərinə xam maddələri və məhsulları daşıyan kompleks sistemlər, boru xətləri; çöldən gələn xam maddələri işə yarayacaq parçalara ayıran inkişaf etmiş laboratoriya və neftayırma zavodları; hüceyrənin içinə alınacaq və ya hüceyrədən çıxardılacaq vəsaitlərin giriş-çıxışını idarə edən mütəxəssisləşmiş hüceyrə pərdəsi zülalları vardır. Bu tərif, hüceyrənin ən sadə və səthi tərifidir. Hüceyrənin tək bir xüsusiyyəti belə cild-cild kitablarla izah edilə biləcək qədər kompleks və ehtişamlıdır.

Madam ki, təkamülçülər bu qeyri-mümkün hadisələrə inanırlar, o zaman saraylar tikmək, son model bir avtomobil istehsal etmək, körpülər tikmək üçün bir miqdar palçıq götürüb gözləsinlər. Bu palçıqda əvvəl özbaşına bir hüceyrə, sonra amöblər, balıqlar, kərtənkələlər, atlar, meymunlar və ən sonunda insan meydana gəlməsini gözləsinlər; sonra da bu insanın avtomobillər hazırlamasını, ixtiralar edərək mədəniyyətlər qurmasını izləsinlər. Bunun reallaşmayacağını əslində ən qatı təkamülçü belə çox yaxşı bilməkdə, ancaq eyni iddianı Latınca terminlər və ağır bir üslubla izah edincə, bunun inanılması mümkün olduğunu zənn etməkdədir.

Təsadüflər, palçığın içindən hüceyrə kimi mütəşəkkil sistemi çıxara bilərmi? Təsadüflər, bu ən kiçik mütəşəkkil sistemi gedərək daha da kompleks hala gətirib, insan kimi bir varlığı meydana gətirə bilərmi? Təsadüflər, bir meymuna danışmağı, gözəl baxmağı, kompliment deməyi, düşünməyi, saraylar tikməyi, mədəniyyətlər, ölkələr qurmağı, gəmilər tikərək qitələr kəşf etməyi, laboratoriyalar düzəltməyi və ya özünü meydana gətirən hüceyrələri araşdıraraq təcrübələr etməyi öyrədə bilərmi? Hansı təsadüf bir meymuna ruh verə bilər? Bu sualların hər birinin cavabı, hər insan üçün çox açıq və qətidir; təsadüflər nə insanı, nə də insanın ən kiçik parçası olan hüceyrəni meydana gətirə bilməz.

ÇÜNKİ; TƏKAMÜL DARWİNİN TƏXƏYYÜLÜNƏ ƏSASLANIR

2010-10-11T09:27:00.000-07:00

Milyon illərdir qüsursuz şəkildə davam edən sistemlərin təsadüflərin müvəffəqiyyəti (!) olduğunu düşünmək ağlı olan hamı üçün gülünc xəyaldır.( Dr. Lee Spetner,)

Təkamül nəzəriyyəsini hazırda müdafiə olunan şəkliylə ortaya atan adam, həvəskar təbiət alimi olan İngilis Çarlz Robert Darvindir. Darvin heç vaxt həqiqi biologiya təhsili almamışdı. Təbiət və canlılar mövzusunda yalnız həvəskar marağa sahib idi. Bu marağın nəticəsi olaraq 1832-ci ildə İngiltərədən yola çıxan və beş il müddətində dünyanın fərqli bölgələrini gəzən H. M. S. Bilq adlı rəsmi kəşf gəmisində könüllü olaraq iştirak etdi. Gənc Darvin bu gəzinti əsnasında gördüyü fərqli canlı növlərindən, xüsusilə də Qalapaqos adalarında gördüyü fərqli alacəhrə növlərindən çox təsirlənmişdi. Bu quşların dimdiklərindəki fərqlərin ətrafa uyğunlaşmalarından qaynaqlandığını düşündü. Bu düşüncəylə canlılardakı bütün fərqliliyin mənşəyində "ətrafa uyğunlaşma" anlayışının olduğunu fərz etdi. Darvin bu düşüncəsi ilə Allahın canlı növlərini ayrı-ayrı yaratdığı gerçəyinə qarşı çıxmış və canlıların ortaq atadan gələrək təbiət şərtləri nəticəsində bir-birlərindən fərqliləşdiklərini ortaya qoymuşdur.

Darvinin bu fərziyyəsi heç bir elmi tapıntı ya da təcrübəyə söykənmirdi. Ancaq Darvin dövrün məşhur materialist bioloqlarından aldığı dəstək və təşviqlərlə bu fərziyyələrini zamanla iddialı nəzəriyyə halına gətirdi. Bu nəzəriyyəyə görə canlılar tək primitiv atadan gəlirdilər, amma çox uzun müddət ərzində kiçik-kiçik dəyişmələrə uğramışdılar və beləcə fərqliləşmişdilər. Mühitə ən yaxşı şəkildə uyğunlaşanlar xüsusiyyətlərini gələcək nəsillərə köçürür, beləcə bu faydalı dəyişmələr zamanla yığılaraq fərdi, atalarından tamamilə fərqli canlıya çevirirdi. (Bu "faydalı dəyişmələr"in mənşəyinin nə olduğu isə məchul idi.) Darvinə görə insan da bu xəyali mexanizmin ən inkişaf etmiş məhsulu idi.

Darvin təxəyyülündə canlandırdığı bu mexanizmə "təbii seçməylə təkamül" adını verdi. Artıq "növlərin mənşəyi"ni tapdığını düşünürdü: Bir növün mənşəyi başqa bir növ idi. Bu fikirlərini 1859-cu ildə "Növlərin Mənşəyi" adlı kitabında açıqladı.

Ancaq Darvin nəzəriyyəsinin bir çox açmazla qarşı-qarşıya olduğunu hiss edirdi. Bunları kitabının "Nəzəriyyənin Çətinlikləri" (Difficulties on Theory) adlı hissəsində etiraf edirdi. Bu "çətinliklərin" başında qalıqlar, canlılardakı təsadüflə açıqlanması mümkün olmayan kompleks orqanlar (məsələn göz), canlıların instinktləri kimi mövzular gəlirdi. Darvin bu çətinliklərin irəlidə ediləcək yeni kəşflərlə həll ediləcəyini ümid etmiş, bəzilərinə də çox az şərhlər gətirmişdi. Amerikalı fizik Lipson Darvinin bu "çətinlikləri" haqqında bu şərhi edir:

"Növlərin Mənşəyini" ilk oxuduğum zaman Darvinin ümumiyyətlə təqdim edilən tablonun əksinə, özündən çox əmin olmadığını hiss etmişdim. "Nəzəriyyənin Çətinlikləri" başlıqlı hissə, məsələn, çox nəzərə çarpan etibarsızlıq əks etdirir. Fiziki olaraq gözün necə yaranmış ola biləcəyi haqqındakı şərhləri qarşısında heyrətə gəldim.

DARVİNİN ZAMANINDAKI PRİMİTİV ELM VƏ TEXNOLOGİYA

. Hüceyrənin quruluşunun araşdırılması ancaq elektron mikroskopunun olmasıyla mümkün ola bildi. Darvin zamanında isə yanda görülən primitiv mikroskoplarla hüceyrənin ancaq xarici səthi görünmüşdü.
Darvin fərziyyələrini ortaya qoyduğu dövrdə genetika, biokimya, biomimetika kimi elm sahələrinin hələ heç biri yox idi. Əgər bu elmlər Darvinin tezisindən əvvəl kəşf edilmiş olsaydı, Darvin nəzəriyyəsinin tamamilə elmdən kənar olduğunu görəcək və bu cür mənasız iddiaya cəhd etməyəcəkdi. Çünki növləri təyin edən məlumatlar genlərdə mövcud idi və təbii şərtlərin genlərdə dəyişikliklər meydana gətirərək yeni növlər törətməsi mümkün deyildi. Yenə o dövrdə elm dünyası hüceyrənin quruluşu və funksiyaları haqqında son dərəcə primitiv anlayışa sahib idi. Əgər Darvin elektron mikroskopuna sahib olsaydı hüceyrədəki və hüceyrənin orqanoidlərindəki ağlasığmaz kompleks quruluşuna şəxsən şahid olacaqdı. Bu cür kompleks sistemin kiçik təsadüfi dəyişmələrlə meydana gələ bilməyəcəyini öz gözləriylə görəcəkdi. Əgər biomimetikadan xəbəri olsaydı, nəinki hüceyrənin, zülal molekulunun belə təsadüflərlə meydana gələ bilməyəcəyini anlayacaqdı.
Darvinin ən böyük çətinliyi isə nəzəriyyəsinin problemlərinə çarə gətirməsini ümid etdiyi elmin gerçəkdə bu problemləri böyük ölçülərə daşıması olacaqdı. Darvin nəzəriyyəsini təkmilləşdirərkən, özündən əvvəlki bir çox təkamülçü bioloqdan, xüsusilə də Fransız bioloq Lamarkdan təsirlənmişdi. Lamarcka görə canlılar həyatları əsnasında qazandıqları xüsusiyyətləri sonrakı nəsilə köçürür, beləliklə təkamülləşirdilər. Məsələn: zürafələr, ceyranabənzər heyvanlardan törəmişdilər, yüksək ağacların yarpaqlarını yemək üçün çalışarkən nəsildən-nəsilə boyunları uzanmışdı. Darvin də canlıları təkamülləşdirən faktor olaraq Lamarkın "qazanılmış xüsusiyyətlərin köçürülməsi" tezisinə müraciət etdi.

Halbuki, həm Lamark, həm də Darvin yanılırdılar. Çünki o dövrdə canlılıq çox primitiv texnologiya ilə çox az səviyyədə araşdırıla bilirdi. Genetika və biokimya kimi elm sahələrinin hələ adları belə yox idi. Nəzəriyyələri yalnız təxəyyülə əsaslanırdı.

Darvinin kitabının əks-sədaları davam edərkən Avstriyalı bioloq Qreqor Mendel 1865-ci ildə varislik qanunlarını kəşf etdi. Mendelin əsrin sonuna qədər çox eşidilməyən kəşfləri 1900-cü illərin əvvəlində genetika elminin ortaya çıxmasıyla əhəmiyyət qazandı. Yenə eyni illərdə genlər və xromosomların quruluşu kəşf edildi. 1950-ci illərdə genetik məlumatı saxlayan DNT molekulunun kəşfi isə nəzəriyyəni böyük böhrana saldı. Çünki həm canlılığın Darvinin sandığından daha kompleks olduğu, həm də Darvinin qarşıya qoyduğu təkamül mexanizmlərinin etibarsızlığı ortaya çıxmışdı.
Bütün bunların Darvinin nəzəriyyəsini tarixin tozlu rəflərinə qaldırması lazım idi. Ancaq müəyyən çevrələr israrla nəzəriyyəni yeniləməyə və hər nə şəkildə olursa-olsun elmi platformaya yerləşdirməyə çalışdılar. Bütün bu səylər nəzəriyyənin ardında elmi qayğılardan çox ideoloji bəzi hədəflərin olduğunu göstərməsi baxımından olduqca mənalı idi.

ÇÜNKİ; QUŞLARIN VƏ MƏMƏLİLƏRİN TƏKAMÜLÜ SSENARİDİR

2010-10-09T13:52:00.000-07:00

Gözlərin və qanadların ortaq xüsusiyyəti tamamilə inkişaf etdiklərində vəzifələrini yerinə yetirmələridir. Başqa sözlə desək, əskik gözlə görülməz, yarım qanadla uçulmaz. Bu orqanların necə meydana gəldiyi təbiətin hələ tam açıqlanmamış sirlərindən biri olaraq qalmışdır. Engin Korur

Təkamül nəzəriyyəsinə görə, həyat suda təkamülləşdikdən sonra amfibiyalarla quruya daşınmışdır. Amfibiyaların bir qismi də, nəzəriyyəyə əsasən sürünənlərə çevrilərək quruda yaşayan heyvan halına gəlmişdir. Belə bir çevrilmənin fizioloji və anatomik baxımdan qeyri-mümkün olduğunu, məsələn, suda inkişaf edən amfibiya yumurtasının, quru mühitdə inkişaf edən sürünən yumurtasına təkamülləşməsinin mümkün olmadığını göstərən çox sayda dəlil vardır.
Qalıqlara baxdığımızda isə, onsuz da belə bir çevrilmənin yaşanmadığını görürük: sürünənlər amfibiyalarla aralarında heç bir əlaqə olmadan, heç bir "ataları" olmadan yer üzünə çıxan canlılardır. Onurğalı paleontologiya mövzusunda nüfuzlu təkamülçü olan Robert Carroll "ən erkən sürünənlərin bütün amfibiyalardan çox fərqli olduqlarını və atalarının hələ təyin oluna bilmədiyini" qəbul etmək məcburiyyətində qalmışdır. Robert L. Carroll, Vertebrate Paleontology and Evolution, New York: W. H. Freeman and Co., 1988, s. 198.

QUŞLARA MƏXSUS OLAN AĞCİYƏRLƏR

Quşlar təkamülçülərin iddialarına görə, guya ataları olan sürünənlərdən çox fərqli bir anatomiyaya sahibdirlər. Quşun ağciyərləri quruda yaşayan canlıların ağciyərlərindən tamamilə fərqlənir. Quruda yaşayan canlılar havanı eyni nəfəs borusundan alıb-verirlər. Quşlarda isə hava ağciyərə ön tərəfdən girərək arxa tərəfdən çölə çıxır. Uçuş əsnasında yüksək miqdarda oksigenə ehtiyac duyan quşlar üçün belə xüsusi bir "dizayn" edilmişdir. Bu quruluşun sürünənlərin ağciyərindən təkamülləşərək ortaya çıxması isə qeyri-mümkündür, çünki iki fərqli ağciyər quruluşu arasındakı "ara" bir quruluşla nəfəs alına bilinməz.

Ancaq təkamül nağılının qeyri-mümkün ssenariləri bununla da bitmir. Bir də quruya çıxmış bu canlıları "uçurmaq" lazımdır! Təkamülçülər quşların necəsə təkamülləşmiş olmalarını qəbul etdirmək üçün bu canlıların sürünənlərdən yarandıqlarını iddia edirlər. Halbuki, quruda yaşayan canlılardan tamamilə fərqli quruluşa malik olan quşların heç bir bədən mexanizmi pilləli təkamül modeli ilə açıqlana bilməz. Hər şeydən əvvəl quşu quş edən ən əhəmiyyətli xüsusiyyət, yəni qanadlar təkamül üçün çox böyük bir çıxmazdır.

Qanadların qüsursuz quruluşunun bir-birini izləyən təsadüfi mutasiyalar nəticəsində meydana gəlməsi sualı cavabsız qalmışdır. Bir sürünənin ön ayaqlarının genlərində meydana gələn pozulma (mutasiya) nəticəsində qüsursuz qanada çevrilməsi əsla açıqlanmır. Həmçinin, quruda yaşayan bir canlının quşa çevrilə bilməsi üçün yalnız qanadlarının olması kifayət deyil. Quruda yaşayan canlı quşların uçmaq üçün istifadə etdikləri bir çox struktur mexanizmindən məhrumdur. Məsələn, quşların sümükləri quruda yaşayan canlılara nisbətən daha yüngüldür. Ağciyərləri daha fərqli bir quruluş və funksiyaya malikdir. Əzələ və skelet quruluşunda da fərqliliyə sahibdirlər və daha xüsusi ürək-damar sistemləri vardır. Bu mexanizmlər yavaş-yavaş "yığılaraq" meydana gələ bilməz. Bu səbəbdən, quruda yaşayan canlıların quşlara çevrilməsi nəzəriyyəsi tamamilə yanlışdır. Bunların ardından bir sual daha meydana gəlir: bütün bu elmdən kənar hekayəni doğru hesab etsək belə, bu hekayəni təsdiqləməsi lazım olan çox sayda "tək qanadlı", "yarım qanadlı" qalıq nəyə görə heç cür tapılmır?

XƏYALİ ARA-KEÇİD NÖVÜ ARCHAEOPTERYX

Təkamülçülər "tək qanadlı", "yarım qanadlı" qalıqların niyə tapıla bilimədiyi sualı qarşısında xüsusilə bir canlıdan bəhs edirlər. Bu, hələ də israrla müdafiə etdikləri az sayda olan, ara-keçid növü iddialarından ən məşhuru Archæopteryx adlı qalıq quşdur. Təkamülçülərə görə, hal-hazırki quşların atası olan Archæopteryx 150 milyon il əvvəl yaşamışdı. Nəzəriyyəyə görə Velociraptor və ya Dromeosaur adı verilən kiçik quruluşlu dinozavrların bir qismi təkamül keçirərək qanadlanmışlar və uçmağa başlamışlar. Archæopteryx dinozavr atalarından ayrılan və yenicə uçmağa başlayan ilk canlı idi. Bu hekayə demək olar ki, hər təkamülçü tərəfindən izah edilir. Halbuki Archæopteryxin qalıqları üzərində aparılan son araşdırmalar, bu canlının qəti olaraq ara-keçid növü olmadığını, yalnız hal-hazırki quşlardan bir az fərqli xüsusiyyətlərə sahib, soyu tükənmiş bir quş növü olduğunu göstərmişdir.

Archæopteryxin yaxşı uça bilməyən bir "yarı-quş" olduğu tezisi yaxın zamana qədər təkamülçülər tərəfindən tez-tez dilə gətirilməkdə idi. Bu canlının "sternum"unun, yəni sinə sümüyünün olmaması canlının uça bilməyəcəyinin ən əhəmiyyətli dəlili olaraq göstərilməkdə idi. (Sinə sümüyü uçmaq üçün lazımlı olan əzələlərin yapışdığı sinə qəfəsinin altında olan bir sümükdür. Hal-hazırda uça bilən və ya uça bilməyən bütün quşlarda, hətta quşlardan fəqrli olan uça bilən məməli yarasalarda belə bu sinə sümüyü vardır.)

Ancaq 1992-ci ildə tapılan yeddinci Archæopteryx qalığı təkamülçülər arasında çox böyük qarışıqlıq yaratdı. Çünki, bu son tapılan Archæopteryx qalığında təkamülçülərin uzun zaman yox saydıqları sinə sümüyü var idi. Nature jurnalında bu yeni tapılan qalıq belə izah edilirdi:
Son tapılan yeddinci Archæopteryx qalığı uzun zamandır varlığından şübhə edilən, amma heç bir zaman isbat edilə bilməyən bir düzbucaqlı sinə sümüyünün varlığına işarə edir. Bu canlının uzun məsafələrdə uçuş qabiliyyəti hələ də fərziyyəyə əsaslanır, amma sinə sümüyünün varlığı güclü uçuş əzələlərinin olduğunu göstərir.

Bu tapıntı Archæopteryxin tam uça bilməyən yarı-quş olduğu istiqamətindəki iddiaların ən fundamental dayağını etibarsız etdi. Digər tərəfdən, Archæopteryxin həqiqi mənada uça bilən bir quş olduğunun ən əhəmiyyətli sübutlarından biri də heyvanın tüklərinin quruluşu oldu. Archæopteryxin hal-hazırki quşlardan fərqlənməyən asimmetrik tük quruluşu canlının mükəmməl şəkildə uça bildiyini göstərirdi. Məşhur paleontoloq Carl O. Dunbarın ifadə etdiyi kimi, "tüklərinin quruluşuna görə, bu varlıq tam bir quş xüsusiyyəti göstərirdi". Archæopteryxin tüklərinin ortaya çıxarmış olduğu bir başqa həqiqət, bu canlının istiqanlı olmağı idi. Bilindiyi kimi, sürünənlər və dinozavrlar soyuqqanlı, yəni bədən istiliklərini özləri yaratmayan, ətrafın bədən istiliklərinə təsir etdiyi canlılardır. Quşlarda olan tüklərin ən əhəmiyyətli funksiyalarından biri isə, bədən istiliyini qorumalarıdır. Archæopteryxin tüklü olması bunun dinozavrların əksinə istiqanlı olduğunu, yəni bədən istiliyini qorumağa ehtiyacı olan həqiqi bir quş olduğunu göstərirdi.

Təkamülçülərin Etibarsız İddiaları: Archæopteryxin Dişləri və Pəncələri

Təkamülçülərin Archæopteryxi ara-keçid növü olaraq göstərərkən əsaslandıqları ən əhəmiyyətli iki məqam isə, bu heyvanın qanadlarının üzərindəki pəncələri və ağzındakı dişləridir. Archæopteryxin qanadlarında pəncələri və ağzında dişləri olduğu doğrudur, ancaq bu xüsusiyyətlər canlının sürünənlərlə hər hansı bir şəkildə əlaqəsi olduğunu göstərmir. Çünki hal-hazırda yaşayan iki növ quşda, Taouraco və Hoatzində də budaqlara yapışmağa yarayan pəncələr vardır. Bu canlılar heç bir sürünən xüsusiyyəti daşımayan quşlardır. Dolayısıyla, Archæopteryxin qanadlarında pəncələri olduğu və bu səbəblə də ara-keçid növü olması iddiası etibarsızdır.

Archæopteryxin ağzında dişlərinin olması belə canlını ara-keçid növü etmir. Təkamülçülər bu dişlərin sürünən xüsusiyyəti olduğunu iddia edərək insanları qəsdən aldatmaq istəyirlər. Halbuki, dişlər sürünənlərin tipik bir xüsusiyyəti deyil. Hal-hazırda bəzi sürünənlərin dişləri var, bəzilərinin isə yoxdur. Daha da əhəmiyyətlisi isə, dişli quşların Archæopteryxlə məhdud olmamasıdır.

Hal-hazırda dişli quşların artıq yaşamadıqları bir həqiqətdir, ancaq qalıq tapıntılarına baxdığımız zaman istər Archæopteryx ilə eyni dövrdə, istərsə də daha sonra, hətta günümüzə olduqca yaxın tarixlərə qədər "dişli quşlar" olaraq adlandırıla biləcək ayrı bir quş qrupunun həyatını davam etdirdiyini görərik.

İşin ən əhəmiyyətli tərəfi isə, Archæopteryxin və digər dişli quşların diş strukturlarının, bu quşların guya təkamüllü ataları olan dinozavrların diş strukturlarından çox fərqli olmasıdır. Quşları tədqiq edən Martin Stewart və Whetstone kimi məşhur alimlərin apardıqları araşdırmalara görə, Archæopteryxin və digər dişli quşların dişlərinin üstü düzdür və geniş kökləri vardır. Halbuki bu quşların atası olduğu iddia edilən Theropod dinozavrlarının dişlərinin üstü mişar kimi çıxıntılıdır və kökləri də dardır. <http://www.evrimaldatmacasi.com/kusmemelihayalevrim_1.php>

Həmin tədqiqatçılar, eyni zamanda Archæopteryx ilə onun sözdə ataları olan dinozavrların bilək sümüklərini müqayisə etmişlər və arada heç bir bənzərlik olmadığını aşkar etmişdilər. <http://www.evrimaldatmacasi.com/kusmemelihayalevrim_1.php>

Archæopteryxin dinozavrlardan təkamülləşdiyini iddia edən John Ostrom olmuşdur. Onun bu canlı ilə dinozavrlar arasında açıqladığı bəzi "bənzərlik"lərin həqiqətdə yanlış bir şərh olduğu Tarsitano Hecht və A. D.Walker kimi anatomiyaçıların işləri nəticəsində ortaya çıxmışdır. Bütün bunlar, Archæopteryxin bir ara-keçid növü olmadığını, yalnız "dişli quşlar" olaraq adlandırıla biləcək ayrı bir sinfə aid olduğunu göstərir.

Archæopteryx və Digər Keşmiş Quş Qalıqları

Təkamülçülər on ildir ki, Archæopteryxi quşların təkamülü ssenarisinin ən böyük dəlili olaraq göstərərkən, son vaxtlarda tapılan bəzi qalıqlar bu ssenarinin etibarsızlığını başqa istiqamətlərdən ortaya qoydular. 1995-ci ildə Çində Onurğalılar Paleontologiyası İnstitutunda araşdırmalar edən paleontoloq Lianhai Hou və Zhonghe Zhou Confuciusornis adlandırdıqları yeni bir qalıq quş növü kəşf etdilər. Archæopteryx ilə eyni yaşdakı (təxminən 140 milyon illik) bu quşun dişləri yox idi, quşlarla eyni olan bu quşun qanadlarında, Archæopteryxdə olduğu kimi pəncələr var idi. Quyruq tüklərinə dəstək olan "pygostyle" adlı quruluş bu quşda da görünürdü. Qısacası, təkamülçülər tərəfindən bütün quşların atası sayılan və yarı-sürünən qəbul edilən Archæopteryxle eyni yaşda olan bu canlı, hazırki quşlara çox bənzəyirdi. Bu həqiqət, Archæopteryxin bütün quşların primitiv atası olduğu iddialarını sözsüz ki, puç edirdi.
Confuciusornis adlı quş Archaeopteryxlə eyni yaşdadır.

Çində 1996-cı ilin noyabrında tapılan başqa qalıq ortalığı daha da qarışdırdı. 130 milyon il yaşındakı Liaoningornis adlı bu quşun varlığı Hou Martın və Alan Feduccia tərəfindən Science jurnalında nəşr olunan bir məqalə ilə bildirildi. Liaoningornis dövrümüzdəki quşlarda olan uçuş əzələlərinin yapışdığı sinə sümüyünə sahib idi. Digər cəhətləri ilə də bu canlı hazırkı quşlardan fərqlənmirdi. Yeganə fərqi isə ağzında dişlərinin olması idi. Bu vəziyyət, dişli quşların təkamülçülərin iddia etdiyi kimi primitiv bir quruluşa sahib olmadıqlarını göstərirdi. Belə ki, Alan Feduccia Discover jurnalında nəşr olunan şərhində Liaoningornisin quşların mənşəyinin dinozavrlar olduğu iddiasını etibarsız etdiyini bildirmişdi.

http://www.evrimaldatmacasi.com/kusmemelihayalevrim_1.php Archæopteryxlə bağlı təkamülçülərin iddialarının yanlığını sübut edən başqa qalıq isə Eoalulavis oldu.
Archæopteryxdən 30 milyon il daha gənc, yəni 120 milyon il yaşında olduğu bildirilən Eoalulavisin qanad quruluşunun eynisi, günümüzdəki bəzi uçan quşlarda görünürdü. Bu da 120 milyon il əvvəl, hazırki quşlardan bir çox cəhətdən fərqlənməyən canlıların göydə uçduqlarını isbat edirdi. Beləliklə, Archæopteryx və digər arxaik quşların bir ara-keçid növü olmadıqları qəti şəkildə isbat edilmiş oldu. Qalıqlar fərqli quş növlərinin bir-birlərindən təkamülləşdiklərini göstərmirdilər. Əksinə, hal-hazırkı quşların və Archæopteryx bənzəri bəzi xüsusi quş növlərinin bərabər yaşadıqlarını isbat edirdilər. Bu quşların bəzilərinin, məsələn Confuciusornis və ya Archæopteryxin nəsilləri tükənmiş, günümüzə ancaq az sayda quş gələ bilmişdi. Qısacası, Archæopteryxin bəzi xüsusi xüsusiyyətləri bu canlının bir "ara-keçid növü" olduğunu göstərir. Belə ki, bu gün təkamül nəzəriyyəsinin məşhur müdafiəçilərindən biri olan Harvard paleontoloqları Stephen Jay Gould və Niles Eldredge də Archæopteryxin fərqli xüsusiyyətlərini özündə əks etdirən "mozaik" canlı olduğunu, amma əsla ara-keçid növü sayıla bilməyəcəyini qəbul edirlər. S. J. Gould & N. Eldredge, Paleobiology, Vol 3, 1977, s. 147.
Prof. Alan Feduccia

"Zaman uyğunsuzluğu" da Archaeopteryx haqqındakı təkamülçü iddialara öldürücü bir zərbə endirmişdir. Amerikalı bioloq Jonathan Wells de Icons of Evolution (Təkamülün İkonaları) adlı kitabında Archaeopteryxin təkamülçülər tərəfindən sanki bir "ikona" (müqəddəs simvol) halına gətirildiyini, halbuki dəlillərin bu canlının "quşların primitiv atası" olmadığını açıqca göstərdiyini vurğulayır. Wellsə görə bunun göstəricilərindən biri, Archaeopteryxin atası olaraq göstərilən Theropod (iki ayaqlı) dinozavrların, əslində Archaeopteryxdən daha gənc olmalarıdır:
Yerdə qaçan iki ayaqlı dinozavrlar Archaeopteryxin nəzəri atalarından gözlənilə biləcək bəzi xüsusiyyətlərə sahibdirlər, amma (qalıq tapıntılarında) Archaeopteryxdən sonra ortaya çıxırlar. Jonathan Wells, Icons of Evolution, Regnery Publishing, 2000, s, 117

Xəyali quş - Dinozavr Əlaqəsi

Archæopteryxi ara-keçid növü olaraq göstərməyə çalışan təkamülçülərin iddiası, başda da ifadə etdiyimiz kimi quşların dinozavrlardan təkamülləşməsidir. Halbuki quşları tədqiq edən dünyanın ən məşhur alimlərindən biri olan Şimali Carolina Universitetinin professoru Alan Feduccia təkamülçü olmasına baxmayaraq, quşların dinozavrlarla qohum olması iddiasına kəsinliklə qarşı çıxmışdır. Feduccia belə deyir: 25 il quşların kəllələrini araşdırdım və dinozavrlarla aralarında heç bir bənzərlik görmürəm. Quşların dörd ayaqlılardan təkamülləşdiyi nəzəriyyəsi paleontologiya sahəsində XX əsrin ən böyük utancı olacaq. ( Pat Shipman, "Birds Do It... Did Dinosaurs?", s. 28) Kanzas Universitetində keşmiş quşlar üzərində mütəxəssis olan Larry Martın də quşların dinozavrlarla eyni nəsildən törəməsi nəzəriyyəsinə qarşı çıxmışdır. Martin "doğrusunu söyləmək lazımdırsa, əgər dinozavrlarla quşların eyni mənşədən gəldiklərini müdafiə etsəydim, bunun haqqında hər danışmaq məcburiyyətində qaldığımda utanardım" ( Pat Shipman, "Birds Do It... Did Dinosaurs?", s. 28. ) demişdir. Qısacası, təməlini yalnız Archæopteryxə söykəməyə çalışan "quşların təkamülü" ssenarisi yalnız və yalnız təkamülçülərin xəyal güclərinin bir məhsuludur.

Təkamül
ssenarilərindən bir nümunə:
Ağcaqanad tutmağa
çalışarkən birdən
qanadlanan
dinazavrlar!

AĞCAQANADLARIN MƏNŞƏYİ NƏDİR?

Təkamülçülər dinozavrların quşlara çevrildiyini iddia edərkən, ağcaqanad ovlamaq üçün ön ayaqlarını bir-birinə çırpan bəzi dinazavrların şəkildə görüldüyü kimi "havalandıqlarını" irəli sürürlər. Heç bir elmi sübutu olmayan, sadəcə təxəyyülün bir məhsulu olan bu nəzəriyyə, eyni zamanda çox sadə bir məntiq ziddiyyəti də yaratmaqdadır. Çünki təkamülçülərin burada uçuşun mənşəyini açıqlamaq üçün göstərdiyi nümunə, yəni ağcaqanad onsuz da mükəmməl uçuş qabiliyyətinə malikdir. İnsan saniyədə 10 dəfə belə qolunu açıb bağlaya bilməzkən, bir ağcaqanad orta hesabla saniyədə 500 dəfə qanad çırpma qabiliyyətinə malikdir. Üstəlik, hər iki qanadını eyni vaxtda çırpar. Əgər qanadların titrəşməsi arasında ən kiçik bir uyğunsuzluq olarsa, ağcaqanad tarazlığını itirə bilər, amma heç bir zaman belə bir uyğunsuzluq olmaz. Təkamülçülər isə, ağcaqanadın bu mükəmməl uçuş qabiliyyətinin necə ortaya çıxdığını izah etmək yerinə, ağcaqanadı daha kobud bir varlığın, yəni sürünənin uçuşunun səbəbi olaraq göstərən xəyali ssenarilər qururlar. Halbuki tək ağcaqanaddakı üstün yaradılış belə təkamülün iddiasını etibarsız edir. İngilis bioloq Wootton Robin "Ağcaqanad Qanadlarının Mexaniki Dizaynı" başlıqlı bir məqaləsində belə yazır: "Ağcaqanad qanadlarının işləyişini öyrəndikcə, sahib olduqları dizaynın nə cür həssas və qüsursuz olduğunu daha yaxşı anlayırıq... Son dərəcə elastik xüsusiyyətlərə sahib parçalar, havanın ən yaxşı şəkildə istifadə edilə bilməsi üçün, lazımlı qüvvətlər qarşısında, lazımlı elastikliyini göstərəcək şəkildə həssaslıqla bir yerə gətirilmişlər. Ağcaqanad qanadları ilə müqayisə edilə biləcək texnoloji bir quruluş demək olar ki, yoxdur."1 Digər tərəfdən, ağcaqanadların xəyali təkamülünə sübut olacaq tək bir qalıq belə yoxdur. Məşhur Fransız zoolog Grassé "böcəklərin mənşəyi mövzusunda tam bir qaranlıq içindəyik" deyərkən bunu etiraf edir. 2 1 J. Robin Wootton, "The Mechanical Design of Insect Wings", Scientific American, Cilt 263, Noyabr 1990, s. 120. 2 Pierre-P Grassé, Evolution of Living Organisms, New York: Academic Press, 1977, s. 30.

MƏMƏLİLƏRİN MƏNŞƏYi

Daha əvvəl də bildirdiyimiz kimi, təkamül nəzəriyyəsi dənizdən təkamülləşərək çıxan bəzi xəyali canlıların sürünənlərə çevrildiyini, quşların da sürünənlərin təkamülləşməsiylə meydana gəldiyini iddia edir. Eyni ssenariyə görə sürünənlər yalnız quşların deyil, eyni zamanda məməlilərin də atasıdırlar. Halbuki bədənləri pulcuqlarla örtülmüş, soyuqqanlı və yumurtlayaraq çoxalan sürünənlər ilə, bədənləri tüklü, istiqanlı və doğaraq çoxalan məməlilər arasında strukturca çox böyük fərqlər mövcuddur.

'Sürünənlərin və məməlilərin çənə strukturları bu fərqliliyin bir nümunəsidir. Məməlilərdə alt çənədə tək sümük vardır və dişlər bu sümüyün üzərində yerləşir. Sürünənlərdə isə alt çənənin hər iki yanında üç dənə kiçik sümük vardır. Bir başqa əsas fərqlilik isə, bütün məməlilərin orta qulaqlarında üç dənə sümük (örs, üzəngi və çəkic sümükləri) olmasıdır, bütün sürünənlərdə isə orta qulaqda tək bir sümük vardır. Təkamülçülər sürünənlərin çənəsinin və sürünənlərin qulağının mərhələli olaraq məməlilərin çənəsinə və qulağına çevrildiyini iddia edirlər. Əlbəttə, bunun necə reallaşması sualı cavabsızdır.

Xüsusilə tək sümükdən ibarət olan bir qulağın üç sümüklü şəklə necə çevrildiyi və eşitmə duyğusunun bu sırada necə davam etdiyi təkamülçülərin əsla cavab verə bilmədikləri bir sualdır. Hətta sürünənlərlə məməliləri bir-birinə bağlaya biləcək tək bir ara keçid qalığı da tapılmamışdır. Buna görə təkamülçü paleontoloq Roger Lewin "ilk məməliyə necə çevrildiyi hələ də bir sirrdir" demək məcburiyyətində qalır. Roger Lewin "Bones of Mammals, Ancestors Fleshed Out", Science, cilt 212, 26 İyun 1981, s. 1492.
50 milyon illik yarasa qalığı hal-hazırda tapılan yarasa qalığından fərqsizdir. (Science, Vol. 154)

Təkamülçülər bütün məməli növlərinin ortaq bir atadan gəldiyini iddia edirlər, halbuki ayı, balina, siçan və ya yarasa kimi fərqli məməli növləri arasında müxtəliflik mövcuddur. Bundan əlavə, bu canlıların çox xüsusi hazırlanmış sistemləri vardır. Məsələn, yarasalar qaranlıqda yol tapmaqlarını təmin edən çox həssas bir sonar sistemlə yaradılmışlar. Müasir texnologiyanın təqlid etməklə kifayətləndiyi bu kimi kompleks sistemlərin, təkamülün iddia etdiyi kimi təsadüflərlə ortaya çıxması isə mümkün deyil. Belə ki, qalıq tapıntıları yarasaların bu günkü qüsursuz strukturları ilə bir anda ortaya çıxdıqlarını və heç bir təkamül keçirmədiklərini göstərir.
XX əsrin ən böyük təkamülçülərindən və neo-Darvinist nəzəriyyənin qurucularından biri olan Corc Gaylord Simpson isə təkamülçüləri heyrətləndirən bu həqiqəti belə ifadə edir:

Dünya üzərindəki həyatın ən baş qarışdırıcı hadisəsi Mezozoy dövrünün, yəni sürünənlər dövrünün məməlilər dövrünə birdən dəyişməsidir. Sanki bütün baş rol aktyorluğunun çox sayda və növdəki sürünənlər tərəfindən boynuna götürüldüyü bir oyunun pərdəsi bir anda endirilmişdir. Pərdə yenidən açıldığında isə, bu dəfə baş rolda məməlilərin iştirak etdiyi və sürünənlərin bir kənara itələnildiyi yeni bir əsr başlamışdır. Ortaya çıxan məməlilərin əvvəlki əsrə aid izləri isə yox kimidir. Corc Gaylord Simpson, Life Before Man, New York: Time-Life Books, 1972, s. 42.
Bundan əlavə, birdən ortaya çıxan məməlilər bir-birlərindən çox fərqlidirlər. Yarasa, at, siçan və balina kimi son dərəcə fərqli canlıların hamısı məməlidir və eyni geoloji dövrdə ortaya çıxmışlar. Bu canlıların arasında təkamüllə bir bağ qurmaq, ən geniş təxəyyül içində belə qeyri-mümkündür. Təkamülçü zoolog Eric Lombard, Evolution (Təkamül) adlı jurnalda belə yazır: Məməlilər sinfi içində təkamüllə qohumluq əlaqələri (filogenetik bağlar) qurmaq üçün məlumat axtaranlar uğrayacaq. Eric Lombard, "Review of Evolutionary Principles of the Mammalian Middle Ear, Gerald Fleischer", Evolution, Cilt 33, Dekabr 1979, s. 1230.

Bütün bunlar göstərir ki, canlılar yer üzündə heç vaxt təkamül keçirmədən, qəfildən və qüsursuz şəkildə ortaya çıxmışlar. Bu da, yaradılmış olduqlarının çox dəqiq isbatıdır. Təkamülçülər isə canlı növlərinin yer üzündə müəyyən bir sıra ilə ortaya çıxdıqlarını, təkamülləşmiş olduqlarının göstəricisi kimi izah etməyə çalışırlar. Halbuki canlıların yer üzündəki ortaya çıxış sıralamaları, ortada heç bir təkamül olmadığına görə, "yaradılışın sıralaması"dır. Qalıqlar yer üzünün üstün və qüsursuz bir yaradılışla, əvvəl dənizlərdə, sonra da quruda yaşayan canlılarla doldurulduğunu və bütün bunların ardından da insanın var edildiyini göstərir. İnsanın yer üzündə həyata başlaması da -böyük bir kütlə təlqini ilə qəbul etdirilməyə çalışılan "meymun insan" nağılının əksinə- bir anda və əksiksiz bir şəkildə olmuşdur.

ATIN TƏKAMÜLÜ SSENARİSİ

Yaxın bir zamana qədər təkamül nəzəriyyəsinə dəlil olaraq göstərilən qalıq sıralamalarının ən başında, atın sözdə təkamülünə aid olduğu iddia edilən xəyali bir sıralama gəlməkdə idi. Halbuki bu gün bir çox təkamülçü atın təkamülü ssenarisinin etibarsızlığını açıqca qəbul edir. 1980-ci ilin noyabrında Chicago Təbiətinin Tarixi Muzeyində 150 təkamülçünün iştirak etdiyi dörd gün davam edən və pilləli təkamül nəzəriyyəsinin problemlərindən bəhs edilən bir yığıncaqda söz alan təkamülçü Boys Rensberger tərəfindən, atın təkamülü ssenarisinin qalıq tapıntılarında heç bir dayağı olmadığını və atın pilləli təkamülləşməsi kimi bir müddətin heç yaşanmadığını belə izah etmişdir: təxminən 50 milyon il əvvəl yaşamış dörd dırnaqlı, tülkü böyüklüyündəki canlılardan bu günün daha böyük tək dırnaqlı atına pilləli dəyişmə olduğunu qarşıya qoyan məşhur atın təkamülü nümunəsinin etibarsız olduğu uzun zamandan bəri məlumdur. Pilləli dəyişmə yerinə, hər növün qalıqları tamamilə fərqli olaraq ortaya çıxmaqda, dəyişmədən qalmaqda, sonra da soyu tükənməkdədir. Ara-keçid növləri isə məlum deyil. Rensberger dürüst şəkildə atın təkamülü ssenarisindəki bu əhəmiyyətli açmazı dilə gətirərkən, əslində bütün nəzəriyyənin qalıq tapıntılarındakı ən böyük çıxmazını, "ara-keçid növlərinin çıxmazı"nı gündəmə gətirmişdir.
Atın təkamülü sxemlərinin sərgiləndiyi "İngiltərə Təbiətinin Tarixi Muzeyi"nin idarəçilərindən məşhur təkamülçü paleontoloq Colin Patterson da, hələ də muzeyin alt qatında dayanan bu sərgi haqqında bunları söyləyir:

Həyatın təbiəti haqqında bir-birindən xəyali bir çox pis hekayə vardır. Bunun ən məşhur nümunəsi, bəlkə 50 il bundan öncə hazırlanmış və hələ də alt qatda olan atın təkamülü sərgisidir. Atın təkamülü bir-birini izləyən yüzlərlə elmi qaynaq tərəfindən böyük həqiqət kimi təqdim edilmişdir. Ancaq indi isə, bu tip iddiaları irəli sürən kəslərin etdikləri təxminlərin, yalnız fərziyyə olduğunu düşünürəm. Colin Patterson, Harper's, Fevral 1984, s. 60.

Bəs "atın təkamülü" ssenarisinin dayağı nədir? Bu ssenarini təkamülçülər Hindistan, Cənubi Amerika, Şimali Amerika və Avropada müxtəlif zamanlarda yaşamış, müxtəlif növ canlı qalıqlarını kiçikdən böyüyə doğru düzərək saxta sxemlərlə ortaya atmışdılar. Müxtəlif tədqiqatçıların ortaya qoyduqları 20-dən çox dəyişik atın təkamül sxemi vardır. Hər biri bir-birindən fərqli olan bu soy ağacları haqqında təkamülçülərin özlərinin fikirləri eyni deyildir.

Bu ardıcıllıqdakı tək ortaq nöqtə 55 milyon il əvvəl Eosen Dövründə yaşamış "Eohippus" (Hyracotherium) adlı itə oxşar bir canlının atın ilk atası olduğuna inanılmasıdır. Halbuki atın milyonlarla il əvvəl yox olmuş atası kimi təqdim edilən Eohippus, hələ də Afrikada yaşayan və atla heç bir əlaqəsi və bənzərliyi olmayan "Hyrax" adlı heyvanın eynisidir. Atın təkamülü iddiasının əsassızlığı, hər keçən gün aşkar olunan yeni qalıq tapıntıları ilə daha da açıq aydın olur. Eohippus ilə eyni layda, dövrümüzdə yaşayan at cinslərinin də (Equus Nevadensis və Equus Occidentalis) qalıqlarının tapıldığı təsbit edilmişdir. Bu müasir at ilə onun sözdə keçən atasının eyni zamanda yaşadığını göstərir ki, bu da atın təkamül keçirmədiyinin ən açıq dəlilidir. Təkamülçü alim Gordon R. Taylor Darvinizmin açıqlaya bilmədiyi mövzuları əhatə edən The Great Evolution Mystery adlı kitabında at silsilələri hekayəsinin əslini belə izah edir:

Bir muzeydə olan bu at silsilələri digərləri kimi müxtəlif dövrlərdə və müxtəlif ərazilərdə yaşayan fərqli heyvanların birtərəfli baxışla istədikləri kimi ardıcıl olaraq düzülməsi ilə ortaya çıxarılır. Atın təkamülü ssenarisinin qalıq tapıntılarında heç bir dayağı yoxdur.

Darvinizmin bəlkə də ən ciddi səhvi paleontoloqların böyük təkamüllü dəyişiklikləri göstərən qohumluq əlaqələrini və canlı sıralamalarını təqdim edə bilməmələridir... At ardıcıllığı bu mövzuda həll edilmiş yeganə nümunə kimi göstərilir. Amma həqiqət budur ki, Eohippusdan Equusa qədər uzanan ardıcıllıq çox əsassızdır. Bu ardıcıllığın get-gedə artan bir bədən böyüklüyünü göstərdiyi iddia edilir, əslində isə ardıcıllığın sonrakı mərhələlərinə qoyulan canlıların bəziləri (sıralamanın əvvəlində iştirak edən) Eohippusdan daha böyük deyil, əksinə daha kiçikdirlər. Fərqli qaynaqlardan gələn növlərin bir araya toplanaraq guya əsliymiş kimi bir sıralamada ard-arda düzülmələri mümkündür, amma tarixdə həqiqətən bu sıralamada bir-birlərini izləyən heç bir dəlil yoxdur. Gordon Rattray Taylor, The Great Evolution Mystery, London: Sphere Books, 1984, s. 230

Bütün bu faktlar təkamülün ən əsaslı dəlillərindən biri kimi təqdim edilən atın təkamülü sxemlərinin heç bir etibarlılığa sahib olmayan xəyali bir sıralama olduğunu sübut etmişdir. Bu vəziyyət təkamül nəzəriyyəsinin nə dərəcədə ağla sığan, ciddiyə alınan bir nəzəriyyə olduğunu göstərir.

ÇÜNKİ; TƏKAMÜLÇÜLƏRİN FOSİLLƏRİ XARAKTERİZƏ ETMƏLƏRİ BİRTƏRƏFLİ VƏ HİYLƏGƏR ÜSLUBDADIR

2010-10-09T13:17:00.000-07:00

Yumşaq qisimlərin təkrar inşası demək olar ki, mümkün deyil. Dodaqlar, gözlər, qulaqlar və burun kimi orqanların altlarındakı sümüklə heç bir əlaqəsi yoxdur. Məsələn, bir Neandertal başını həm bir meymuna, həm də bir filosofa bənzədə bilərsiniz. Əvvəlki insanların qalıqlarına əsaslanaraq aparılan canlandırmalar heç bir elmi dəyərə sahib deyildir və cəmiyyəti yönləndirmək məqsədilə bunlardan istifadə edilir... Bu səbəblə rekonstruksiyalara çox güvənilməməlidir. Earnest A. Hooton

İnsanın təkamüllə yaraması əfsanəsinin detallarına toxunmadan əvvəl, tarixdə yarı meymun-yarı insan kimi yaşayan canlıların olması fikrini cəmiyyətin əsas bölümünə qəbul etdirən təbliğata toxunmaq lazımdır. Bu təbliğat üsulu təkamülçülərin qalıqlardan istifadə etdikləri "rekonstruksiyalar"dır. Rekonstruksiya "yenidən inşa" deməkdir və bir sümük parçası tapılan canlının şəklinin, ya da maketinin bu sümüyə əsasən düzəldilməsidir. Qəzetlərdə, jurnallarda, filmlərdə gördüyümüz "meymun adam"ların hər biri bir rekonstruksiyadır.

Ancaq insanın soykökü ilə əlaqədar qalıq tapıntıları çox vaxt dağınıq və əskik olduqları üçün bunlara əsaslanan hər hansı bir təxmin tamamilə yanlışdır. Bu səbəbdən təkamülçülər tərəfindən qalıqlara əsaslanan rekonstruksiyalar təkamül ideologiyasına uyğun olaraq hazırlanır. Harvard Üniversitesi antropoloqlarından olan David Pilbeam "mənim çalışdığım paleoantropologiya sahəsində daha öncə əldə edilmiş təəssüratlardan ibarət olan nəzəriyyə, daim gerçək məlumatlara qarşı çıxır" deyərkən bu həqiqəti vurğulayır. Insanlar gördüklərindən daha tez təsirləndikləri üçün məqsəd onları xəyal gücü ilə rekonstruksiya edilmiş canlıların keçmişdə həqiqətən yaşadığına inandıra bilməkdir.

                                      XƏYALİ VARLIQLAR

Təkamülçülər rekonstruksiyalarda burun və dodaqların quruluşu, saçlarin şəkli, əzələ quruluşu və tüklər kimi qalıq izi olmayan xüsusiyyətləri təkamülü dəstəkləyici əlamət kimi şəkilləndirirlər. Ortaya çıxardıqları xəyali varlıqları ailələri ilə gedərkən, ovlanarkən və ya gündəlik həyatın başqa bir hissəsini göstərən şəkillər hazırlayırlar. Halbuki bu rəsmlər tamamilə bir xəyaldır və heç bir qalıq xüsusiyyətlərinə əsaslanmır.

Burada bir xüsusiyyətə diqqət yetirmək lazımdır: sümük qalıqlarına əsaslanan çalışmalarda sadəcə əldə edilən obyektin ümumi xüsusiyyətləri ortaya çixarila bilər. Halbuki əsl təyinedici xüsusiyyətlər zamanla çox asanlıqla yox olan yumşaq toxumalardır. Təkamülə inanan bir insanın yumşaq toxumaları istədiyi kimi şəkilləndirib ortaya xəyali bir varlıq çıxarması çox asandır. Harvard Üniversitetindən Earnst A. Hooten bu vəziyyəti belə açiqlayır: Yumşaq qisimlərin təkrar inşası demək olar ki, mümkün deyil. Dodaqlar, gözlər, qulaqlar və burun kimi orqanların altlarındakı sümüklə heç bir əlaqəsi yoxdur. Məsələn, bir Neandertal başını həm bir meymuna, həm də bir filosofa bənzədə bilərsiniz. Əvvəlki insanların qalıqlarına əsaslanaraq edilən canlandırmalar heç bir elmi dəyərə sahib deyildir və cəmiyyəti yönləndirmək məqsədilə bunlardan istifadə edilir... Bu səbəblə rekonstruksiyalara çox güvənilməməlidir. Earnest A. Hooton, Up From The Ape, New York: McMillan, 1931, s. 332.

BİR KƏLLƏDƏN İSTİFADƏ EDİLƏRƏK ÇƏKİLƏN ÜÇ MÜXTƏLİF RƏSM

   Java adamının bir-birindən tamamilə fərqli olan bu iki rəsmi qalıqların təkamülçülər tərəfindən necə xəyali formada yozulduğunun bir sübutudur...

Təkamülçülər bu mövzuda irəliləməkdədirlər. Onlar bir baş quruluşuna bir-birindən çox fərqli üzlər yapışdırmışlar. Australopithecus robustus (Zinjanthropus) adlı qalıq üçün çəkilən bir-birindən tamamilə fərqli üç müxtəlif rekonstruksiya bunun bir misalıdır.

Java adamının bir-birindən tamamilə fərqli olan bu iki rəsmi qalıqların təkamülçülər tərəfindən necə xəyali formada yozulduğunun bir sübutudur. Sağda: Maurice Wilsonun şəkli. (From Ape to Adam The Search For The Ancestry Of Man, Herbert Wendt) Solda: Steven M. Stanleyin şəkli. (Human Origins)

Qalıqların birtərəfli izah və ya xəyali rekonstruksiyalar edilməsi təkamülçülərin aldatmacaya hansı tərzdə baş vurduqlarını göstərən dəlillərə daxil edilə bilər. Ancaq bunlar təkamül nəzəriyyəsinin tarixində rast gəlinən əsaslı və konkret saxtakarlıqlardır.

ÇÜNKİ; TƏKAMÜL, AĞLA VƏ MƏNTİQƏ ZİDD BİR NƏZƏRİYYƏDİR

2010-10-07T07:36:00.000-07:00

Təkamül nəzəriyyəsinin elm və ağılla izah edilə bilməyən iddiasına görə, sonsuz kainatdakı heçlik, zamanla təsadüfən baş verən hadisələrin nəticəsində insanı meydana gətirmişdir. Bu inanılması qeyri-mümkün nəzəriyyəyə görə, tozun torpağın da olmadığı heçlikdə, əvvəl toz, torpaq, daşlar, sular, dağlar, okeanlar özbaşına meydana gəlmişdir. Sonra bunlardakı bəzi atomlar necə oldusa təsadüfən birləşərək kalsium, fosfor, karbon kimi elementləri meydana gətirmişdir. Bu cansız, ağlı, yaddaşı, məlumatı, şüuru olmayan elementlər də milyonlarla il içində necə oldusa nəfəs alan, danışan, düşünən, sevinən və kədərlənən bir ruha sahib olan, icadlar edə biləcək zəkaya, məlumata, şüura sahib, yaddaşı olan, kitabxanalarla kitablar yazan insanlara çevrildilər. Yəni toz, torpaq, palçıq yığınları, milyardlarla il içində təsadüflərin təsiriylə əti, canı, qanı olan, fövqəladə fabriklər tikərək bu fabriklərdə ən son model avtomobillər istehsal edən, kosmos sistemləri quran, saraylar tikən, sənət möcüzələri meydana gətirən insanlara çevrilmişdir. Daşın, torpağın təsadüflər nəticəsində bir gün insana çevrildiyinə inanmaq, uşaq nağıllarına inanmaqdan daha da məntiqsiz və ağıldankənardır. Uşaqlar da belə bir nağıla inanmazlar.

ÇÜNKİ; MOLEKULLARDA TƏKAMÜL İMKANSIZDIR

2010-10-07T05:35:00.000-07:00

Bir insan amin turşularının təsadüfən birləşməsindən meydana gələ bilən nəticələri düşündüyündə, həyatın həqiqətən də bu şəkildə ortaya çıxdığını göstərən dəlillərin məntiqsiz olduğunu görəcək. Belə bir işin reallaşmasında Böyuk İnşa Edicinin var olduğunu qəbul etmək ağla daha çox uyğundur. Kimya professoru Perry Reeves.

Əvvəlki bölmələrdə qalıq tapıntılarının təkamül nəzəriyyəsini necə iflasa uğratdığını izah etdik. Halbuki bunların heç birini izah etməyə ehtiyac yox idi. Çünki, təkamül nəzəriyyəsi qalıqlar vasitəsilə araşdırdığımız "dövrlər arası təkamül" iddiasından daha əvvəl çökmüşdür. Nəzəriyyəni hələ ilk mərhələdə mənasız edən isə yer üzündəki ilk canlı həyatın necə ortaya çıxması məsələsi olmuşdur.

Təkamül nəzəriyyəsi canlılığın təsadüfən meydana gələn bir hüceyrə ilə başladığını iddia edir. Ssenariyə görə, bundan dörd milyard il əvvəl primitiv dünya atmosferində bir neçə cansız kimyəvi maddə dəyişikliyə uğramış, ildırım və sarsıntıların təsiri ilə qarışaraq ilk canlı hüceyrəni ortaya çıxarmışdır. Halbuki, cansız maddələrin bir yerə toplanaraq canlıları meydana gətirə bilməsi iddiası bu günə qədər öz təsdiqini tapmamışdır. Əksinə, bütün tapıntılar bir canlının bir başqa canlıdan törədiyini isbat edir. Hər canlı hüceyrə bir başqa hüceyrənin çoxalması ilə meydana gəlir. Dünya üzərində heç kimsə ən inkişaf etmiş laboratoriyalarda da cansız kimyəvi maddələri bir yerə toplayıb canlı bir hüceyrə yaratmağı bacara bilməmişdir.
Təkamül nəzəriyyəsi isə insan ağlı, məlumatı və texnologiyası nəticəsində əldə edilə bilməyən canlı hüceyrənin primitiv dunya şərtlərində təsadüfən meydana gəlməsi iddiasındadır. Sonrakı bölmələrdə bu iddianın niyə elmin və ağlın fundamental prinsiplərinə zidd olduğunu incələyəcəyik.

"Təsadüfən meydana gələn hüceyrə" nağılı

Bir canlı hüceyrənin təsadüfən meydana gəldiyinə inanan bir insan aşağıda yazacağımız bir hekayəyə də asanlıqla inana bilər. Bu bir şəhərin hekayəsidir. Belə hesab edək ki, bir gün quraqlıq bir ərazidə qayaların arasında sıxışıb qalan bir miqdar gilli torpaq yağan yağışlar nəticəsində palçığa çevrilir. Palçıq günəş çıxanda qayaların arasında quruyub qatılaşır və müəyyən bir formaya düşür. Daha sonra, qəlıb funksiyasını daşıyan qayalar parçalanıb dağılır və ortaya düzgün, formalı bir kərpic çıxır. Bu kərpic illərlə eyni şərtlər daxilində yanında özü kimi başqa kərpiclərin meydana gəlməsini gözləyir. Bu proses eyni yerdə yuzlərlə, minlərlə həmin kərpicdən meydana gələnə qədər davam edir. Bu zaman böyük bir şans əsəri olan ilk yaranan kərpiclərdə heç bir dəyişiklik olmur. Min illərlə firtınalara, yağışlarla, küləklərlə, yandırıcı günəşə, dondurucu soyuğa məruz qalan kərpiclər parçalanmadan, çatlamadan, sovrulub dağılmadan eyni yerdə digər kərpiclərin yaramasını gözləyirlər.

Kərpiclər müəyyən miqdara çatdıqda külək, firtına kimi təbii hadisələrin təsiri ilə sovrulur, yan-yana və üst-üstə planlı bir şəkildə düzülüb bir bina meydana gətirirlər. Bu vaxt kərpiclərı bir-birinə yapışdıran sement və s. vəsaitlər də "təbii hadisələrlə"lə meydana gəlib qüsursuz bir plan daxilində kərpiclərın arasına girir və bunları bir-birlərinə birləşdirirlər. Bütün bu əməliyyatlar başlayarkən torpağın altındakı dəmir filizləri də "təbii hadisələr" vasitəsilə torpaqdan kənara çıxaraq kərpiclərın yaradacaqları binanın təməlini təşkil edirlər. Nəticədə hər cür vəsaiti və təsisatı ilə qüsursuz bir bina ortaya çıxır.

HÜCEYRƏDƏKİ MÜKƏMMƏL QURULUŞ

Hüceyrə ən kompleks və ən mükəmməl quruluşa sahib olan sistemə malikdir. Biologiya professoru Michael Denton, Evolution: A Theory in Crisis (Təkamül: Böhran içində olan bir nəzəriyyə) adlı kitabında hüceyrənin kompleksliyini bir misalla açiqlayır: "Molekulyar biologiya elm tərəfindən ortaya qoyulan həyatın həqiqi istiqamətini anlaya bilmək üçün bir hüceyrəni diametri 20 kilometr olan London və ya New York kimi iri şəhərlərin böyüklüyü qədər milyonlarla dəfə böyütməliyik. Bunun nəticəsində qarşımıza mükəmməl bir kompleksə sahib bir sistem çıxacaq. Hüceyrənin üzərində daimi olaraq əsası maddələrin giriş və çıxışına yarayan və bir kosmos gəmisinin liman çıxışlarını xatırlatdıran milyonlarla qapı görünür. Əgər bu qapılardan birindən içəriyə girmə imkanımız olsa özümüzü dünyanin ən möhtəşəm texnologiyasının və insanı heyrətə salan kompleksliyin içində taparıq. ..İnsan ağlının yaratdığı hər şeydən daha üstün bu komplekslik bizim düşüncə tutumumuzdan da çox üstündür və şans anlayışını tamamilə ortadan qaldırır..."

Əlbəttə ki, bina təkcə bünövrədən, kərpicdən və ona sərf edilən xərcdən ibarət deyildir. Elə isə digər əksiklər necə tamamlanmışdır? Cavab sadədir: binanın ehtiyacı hər cür vəsait üzərində yüksəldilən torpaqda vardır. Şüşələr üçün lazım olan silisium, elektrik kabelləri üçün lazım olan mis, tirlər, kolonlar, mismarlar, su boruları və s. üçün lazım olan dəmir torpağın altında bol miqdarda vardır.

Bütün bu vəsaitlər öz-özünə binanın içində yerləşərək "təbii hadisələr" vasitəsilə düzəlir. Əsən külək, yağan yağış, bir az firtına və zəlzələrin yardımı ilə bütün təsisat, doğrama, aksesuarlar kərpiclərin arasında yerli-yerinə oturur. İşlər təsadüfən elə yaxşı gedir ki, kərpiclər sonradan təbii hadisələrlə şüşə deyilən bir şeyin yaranacağını bilirmiş kimi, lazımli pəncərə boşluqlarını buraxaraq düzülürlər. Hətta sonra yenə təsadüfən meydana gələcək su, elektrik, qızdırıcı təsisatlarının içindən keçə bilən boşluqları buraxmağı da unutmurlar. Qeyd etdiyimiz kimi, "təsadüflər" və "təbii hadisələr" qüsursuz bir lahiyə meydana gətirirlər.

Əgər bu hekayəyə inana bilsəniz, bu qədər açıqlamadan sonra şəhərdəki digər binaların, təsisatların, çəkilən yolların və s. sistemlərin necə meydana gəldiyini siz də düşünüb tapa bilərsiniz. Hətta mövzu ilə bir az əlaqədar olsanız, şəhərin "kanalizasiya sisteminin təkamülləşərək və mövcud quruluşlarla uyğunlaşması" haqqındakı nəzəriyyələrinizi açıqladığınız bir neçə cildlik "elmi" bir əsər belə hazırlaya bilərsiniz. Bu çalışmanızdan dolayı akademik bir mükafata da layiq görülə bilər, özünüzü insanlıq tarixinə aydınlıq gətirən bir dahi olaraq görə bilərsiniz.

Canlıların təsadüfən yarandığını iddia edən təkamül nəzəriyyəsi belə bir nəzəriyyədir. Çünki tək başına bir hüceyrə bütün çalışma sistemləri, xəbərləşməsi, rəhbərliyi ilə bu böyuk şəhərə bənzəyən bir kompleks sisteminə malikdir.

Hüceyrədəki Möcüzə və Təkamül Nəzəriyyəsinin Sonu

Darvinin zamanında canlı hüceyrənin kompleks quruluşu hələ məlum deyildi. Bu səbəbdən dövrün təkamülçüləri canlılığın necə ortaya çıxması sualına "təsadüflər və təbii hadisələr" cavabını verirdilər. Halbuki canlılığın ən kiçik detalına qədər öyrənən XX yüzilliyin texnologiyası hüceyrənin insanın qarşılaşdığı ən kompleks sistemə malik olduğunu ortaya çıxardı. Bu gün hüceyrənin daxilində enerjini istehsal edən stansiyalar, həyat üçün zəruri olan ferment və hormonları istehsal edən fabriklər, istehsal olunacaq bütün məhsullarla əlaqədar məlumatların qeyd edildiyi bir məlumat bankı, bir bölgədən digərinə xam maddələri və məhsulları ötürən kompleks daşıma sistemləri, boru xəttləri, xaricdən gələn xam maddələrdən isə yararlı parçaları ayıran inkişaf etmiş laboratoriya və neftayırma zavodları, hüceyrənin içinə alınacaq və ya xaricinə göndəriləcək vəsaitlərin giriş-çıxış məsələlərini idarə edən mütəxəssisləşmiş hüceyrə zülallarının olduğunu bilirik. Bu saydıqlarımız hüceyrədəki kompleks sistemin yalnızca bir hissəsini təşkil edir.

Təkamülçü alim W. H. Thorpe "canlı hüceyrələrin ən sadəsinin sahib olduğu mexanizm belə, insanın indiyə qədər düzəltdiyi, hətta xəyal etdiyi maşınlardan çox daha komplekslidir" deyə yazır. W. R. Bird, The Origin of Species Revisited., Nashville: Tomas Nelson Co., 1991, ss. 298-99.

Hüceyrə o qədər kompleksdir ki, bu gün insanın istifadə etdiyi texnologiya hələ bir hüceyrə yadara bilmir. Süni hüceyrə meydana gətirmək üçün edilən bütün çalışmalar bacarıqsızlıqla nəticələnmişdir. Belə ki, bu gün hüceyrənin istehsal edilməsi hədəfi bir yana buraxılmışdır və artıq bu istiqamətdə çalışma aparılmır. Təkamül nəzəriyyəsi isə insanın bütün məlumat və texnologiya təcrübəsi ilə bacarmayacağı bu sistemin primitiv dunyada "təsadüfən" yarandığını ön plana çəkir.

Buna bənzər bir başqa bənzətməni İngilis riyaziyyatçısı və astronomu Sir Fred Hoyle 12 Noyabr 1981-ci ildə Nature jurnalında dərc etdirmişdir. Hoyle bir materialist olmasına baxmayaraq, təsadüflər nəticəsində canlı bir hüceyrənin meydana gəlməsi ilə bir dəmir yığınına təsir edən qasırğanın sovurduğu parçalarla təsadüfən bir Boeing 747 təyyarəsinin yaranması arasında bir fərq olmadığını ifadə edir. Hoyle on Evolution", Nature, Cilt 294, 12 noyabr 1981, s. 105. Yəni, hüceyrənin təsadüfən yaranması mümkün deyil və mütləq "yaradılmış" olması lazımdır.
Təkamül nəzəriyyəsinin hüceyrənin necə yaranması sualını açıqlaya bilməməsinin ən fundamental səbəblərindən biri hüceyrədəki "mürəkkəb komplekslik" xüsusiyyətidir. Bir canlı hüceyrəsi çox sayda kiçik orqanoidin uyğunlaşma içində çalışması ilə yaşayır. Bu parçaların birinin olmaması ilə hüceyrə həyatını davam etdirə bilməz. Dolayısıyla, yer üzündə yaranan ilk hüceyrənin həyat üçün lazımlı bütün orqanoid və funksiyalara malik, əksiksiz bir hüceyrə olması lazımdır. Bu da, əlbəttə ki, hüceyrənin yaradılmış olması deməkdir.

TƏKAMÜLÇÜLƏRİN ETİRAFLARI

Prof. A. Oparin: "Hüceyrənin necə yarandığını açıqlaya bilmirik." Təkamül nəzəriyyəsi canlılığın yer üzündə ilk ortaya çıxışı mövzusunda böyuk bir çaşqınlıq içindədir. Çünki canlı molekullar təsadüflərlə açıqlanmayacaq qədər kompleksdir. Canlı hüceyrənin təsadüfən yaranması isə qeyri-mümkündür. Təkamülçülər həyatın mənşəyi problemi ilə XX yüzilliyin ikinci yarısında qarşı-qarşıya gəldilər. Molekulyar təkamül nəzəriyyəsinin ən qatı tərəfdarı sayılan Rus təkamülçü alimi Aleksandr I. Oparin 1936-cı ildə nəşr etdirdiyi Həyatın Mənşəyi adlı kitabında belə yazır: Təəssüf ki, hüceyrənin meydana gəlməsi təkamül nəzəriyyəsini bütünlüklə əhatə edən ən qaranlıq nöqtəni meydana gətirir. 1

Prof. Jeffrey Bada: "Həyatın necə yarandığı hələ də böyük bir sirrdir". Oparindən bu yana təkamülçülər hüceyrənin təsadüfdən yarana biləcəyini isbat etmək üçün saysız-hesabsız təcrübə, araşdırma və müşahidə apardılar. Ancaq edilən hər çalışma hüceyrədəki qarışıq layihəni daha ətraflı bir şəkildə ortaya qoyaraq, təkamülçülərin nəzəriyyəsini bir daha puç etdi. Almaniyadakı Johannes Gutenberg Universitesi Biokimya İnstitutunun Professoru Dr. Klaus Dose də bu mövzuda belə deyir: Kimyəvi və molekulyar təkamül sahələrində həyatın mənşəyi mövzusunda otuz illik davam edən bütün təcrübələr həyatın mənşəyi probleminə cavab tapmaqdansa, problemin nə qədər böyuk olmasının qavranmasına səbəb oldu. Hazırda bu mövzudakı bütün nəzəriyyələr və təcrübələr, ya çıxılmaz vəziyyətdə qalaraq bitir, ya da məlumatsızlıq etirafları ilə nəticələnir. 2

San Diyeqo Scripps İnstitutunun geokimyaçı alimi Jeffrey Badanın aşağıdakı sözləri isə XX yüzilliyin sonunda təkamülçülərin bu çıxılmaz vəziyyəti qarşısındakı çarəsizliklərinin ifadəsidir: Bu gün XX yüzilliyi arxada qoysaq da, hələ XX yüzilliyə girdiyimizdə sahib olduğumuz ən böyük həll edilməmiş problemlə qarşı-qarşıyayıq: Həyat yer üzündə necə başladı?3

1.    Alexander I. Oparin, Origin of Life, (1936) NewYork: Dover Publications, 1953 (Reprint), p.196.
2. Klaus Dose, "The Origin of Life: More Questions Than Answers", Interdisciplinary Science Reviews, Vol 13, No. 4, 1988, p. 348
3. Jeffrey Bada, Earth, February 1998, p. 40

                         ZÜLALLAR TƏSADÜFƏ MEYDAN OXUYUR

Hələlik hüceyrəni bir kənara qoyaq, çünki təkamül nəzəriyyəsi hüceyrənin alt parçacıqları qarşısında belə çarəsizdir. Hüceyrəni meydana gətirən yüzlərlə növ qarışıq zülal molekullarından bir dənəsinin belə təbii şərtlərlə yaranması ehtimal belə edilə bilməz.

Zülallar "amin turşusu" adı verilən daha kiçik molekulların müəyyən sayda və növdə xüsusi bir sıra ilə düzülmələrindən ibarət olan nəhəng molekullardır. Bu molekullar canlı hüceyrələrin bünövrəsini təşkil edir. Ən sadələri təxminən 50 amin turşusundan ibarət olan zülalların minlərlə amin turşusundan ibarət olan növləri də vardır.

Əhəmiyyətli olan nöqtə budur: zülalların bünövrəsindəki tək bir amin turşusunun belə azalması və ya yerinin dəyişməsi, ya da zəncirə artıq bir amin turşusu əlavə olunması o zülalı işə yaramaz bir molekul yığını halına gətirir. Bu səbəbdən, hər amin turşusu tam lazım olan yerdə, tam lazım olan sırada yer tutmalıdır. Həyatın təsadüflərlə yarandığını önə surən təkamül nəzəriyyəsi isə bu düzənlilik qarşısında çarəsizdir. Çünki, bu düzənlilik əsla təsadüflə açıqlanamayacak qədər mükəmməldir. (Qaldı ki, nəzəriyyə hələ amin turşularının 'təsadüfən yarandığı' iddiasına belə etibarlı bir sübut ya da açıqlama gətirə bilmir, bunu da bir az sonra incələyəcəyik)
Tək bir Sitoxrom-C zülalın kimyəvi tərkibi belə (solda), əsla təsadüflə açıqlanamayacaq qədər qarışıqdır. Belə ki, təkamülçü bioloq Prof. Ali Demirsoy tək bir Sitokrom-C düzülməsinin təsadüflə meydana gəlməsinin bir meymunun makina düymələrinə təsadüfi basaraq heç səhv etmədən insanlıq tarixini yazması qədər ola bilməyəcək bir şey" olduğunu qəbul edir.
Zülalların funksional tərkibinin heç bir şəkildə təsadüfən meydana gəlməyəcəyi hər kəsin anlaya biləcəyi sadə hesablarla da asanlıqla görünə bilər. Məsələn, tərkibində 288 amin turşusu olan və 12 fərqli amin turşusunun dövründən ibarət olan amin turşuları 10300 müxtəlif variantda düzülə bilir. (Bu, 1 rəqəminin sağına 300 sıfır gəlməsi ilə yaranan astronomik bir rəqəmdir). Ancaq bu düzülmələrdən yalnızca biri sözü gedən zülalı meydana gətirir. Geriyə qalan bütün düzülmələr heç bir işə yaramayan, hətta bəzən canlılar üçün zərərli ola biləcək mənasız amin turşusu zəncirləridir.

Dolayısıyla, yuxarıda nümunə olaraq verdiyimiz zülal molekullarından yalnızca bir dənəsinin təsadüfən meydana gəlmə ehtimalı "10300-də 1" ehtimalıdır. Bu ehtimalın praktikada reallaşması isə imkansızdır. (Riyaziyyatda 1050-də 1-dən kiçik ehtimallar "sifir ehtimal" qəbul edilir)

288 amin turşulu bir zülal canlıların quruluşunda olan minlərlə amin turşulu nəhəng zülallarla müqayisə edildikdə sadə bir quruluş sayıla bilər. Eyni ehtimal hesablarını bu nəhəng molekullara aid etdiyimizdə isə "imkansız" sözünün belə qeyri-kafi qaldığını görərik.
Canlılığın inkişafında bir pillə daha irililədiyimizdə tək başına bir zülalın da heç bir şey ifadə etmədiyini görərik. Ən kiçik bakteriyalardan biri olan "Mycoplasma Hominis H 39"un belə 600 növ zülala sahib olduğu məlum olmuşdur. Bu vəziyyətdə tək bir zülal üçün etdiyimiz ehtimal hesablarını 600 növ zülal üzərindən hesablamamız lazım olacaq. Nəticədə qarşılaşacağımız rəqəmlər isə imkansız anlayışından da çox kənardır.

Bu anda bu sətirləri oxuyan və indiyə qədər təkamül nəzəriyyəsini elmi nəzəriyyə sayan oxucular, bəlkə buradakı rəqəmlərin şişirdildiyindən, həqiqəti əks etdirmədiyindən narahat ola bilərlər. Xeyr, bunlar bir həqiqətdir. Heç bir təkamülçü də bu rəqəmlər qarşısında etiraz edə bilməz. Tək bir zülalın təsadüfən meydana gəlmə ehtimalının "bir meymunun makina düymələrinə təsadüfi basaraq heç səhv etmədən insanlıq tarixini yazması" qədər imkansız olduğunu onlar da qəbul edirlər. Amma həqiqəti, yəni yaradılışı qəbul etməkdənsə, bu məntiqsiz nəzəriyyəni müdafiə edirlər.

Bir çox təkamülçü bu həqiqəti etiraf edir. Məsələn, Harold Blum adlı təkamülçü alim "məlum olan ən kiçik zülalların belə təsadüfən meydana gəlməsi, bütünlüklə imkansız görünür" demişdir. (W. R. Bird, The Origin of Species Revisited. Nashville: Tomas Nelson Co., 1991, s. 304) Təkamülçülər molekulyar təkamülün çox uzun bir zaman sürdüyünü bu zamanın imkansız olanı mümkün hala gətirdiyini iddia edirlər. Halbuki nə qədər uzun bir zaman olursa-olsun, amin turşularının təsadüfən zülal meydana gətirmələri imkansızdır. Amerikalı geoloq William Stokes Essentials of Earth History adlı kitabında bu həqiqəti qəbul edərkən "əgər milyard il boyunca, milyardlarla planetin səthi lazımlı amin turşularını ehtiva edən sulu bir təbəqə ilə dolu olsaydı belə yenə (zülal) meydana gələ bilməzdi" deyə yazır.( W. R. Bird, The Origin of Species Revisited. Nashville: Tomas Nelson Co., 1991, s. 305.) Bəs bütün bunlar hansı mənanı verir?
Bir dənəsinin belə təsadüfən yaranması imkansız olan bu zülallardan orta hesabla bir milyon dənəsinin təsadüfən uyğun bir şəkildə bir yerə gəlib əksiksiz bir insan hüceyrəsini meydana gətirməsi isə, milyard dəfə imkansızdır. Bir hüceyrə isə təkcə zülal yığınından ibarət deyildir. Hüceyrənin içində zülallardan başqa nukleik turşular, karbohidratlar, lipidlər, vitaminlər, elektrolidlər kimi başqa bir çox kimyəvi maddə yer tutur. Hər biri də bir çox fərqli xüsusiyyət daşıyır və ya yardımçı molekul olaraq vəzifələrini icra edirlər.

New York Universitetinin kimya professoru və DNT mütəxəssisi Robert Shapiro tək sadə bir bakteriyada olan 2000 növ zülalın təsadüfən meydana gəlmə ehtimalını hesablamışdır. (İnsan hüceyrəsində isə təxminən 200.000 növ zülal vardır.) Əldə edilən rəqəm 1040.000-də 1 ehtimaldır. (Bu rəqəm 1 rəqəminin yanına 40 min sıfırın düzülməsindən ibarətdir) Cardiff Universitetini Tətbiqli Riyaziyyat və Astronomiya Professoru Chandra Wickramasinghe bu rəqəm qarşısında bu şərhi verir: Bu rəqəm (1040.000) Darvini və bütün təkamül nəzəriyyəsini yerə gömməyə bəs edər. Bu planetin, ya da bir başqasının üzərində heç bir zaman (həyatın doğa bilməsi) bir primitiv şorba olmamışdır və həyatın başlangıcı təsadüfi olaraq baş verməyəcəyinə görə, məqsədli bir ağlın məhsulu olmalıdır. Fred Hoyle, Chandra Wickramasinghe, Evolution from Space, New York, Simon & Schuster, 1984, s. 148.
Fred Hoyle isə bütün bu rəqəmlər qarşısında bu məlumatı verir: Əslində, həyatın ağıl sahibi bir varlıq tərəfindən meydana gətirildiyi o qədər açıqdır ki, insan bu açıq həqiqətin niyə əksəriyyət tərəfindən qəbul edilmədiyi ilə maraqlanır. Bunun (qəbul edilməməsinin) səbəbi elmi deyil, psixolojidir. Fred Hoyle, Chandra Wickramasinghe, Evolution from Space, s. 130.
Hoylenin "psixoloji" dediyi səbəb təkamülçülərin həyatın yaradılmış olduğunu qəbul etməmək üçün özlərinin yaratdıqları şərtlərdir. Bu kəslər Allahın varlığını qəbul etməməyi özlərinə əsas məqsəd seçmişlər. Sırf bu məqsəd üzündən imkansız olduğunu özlərinin də gördüyü mənasız ssenariləri müdafiə etməyə davam edirlər.

Sol - Əlli Zülallar

Zülalın yaranması ilə əlaqədar təkamülçü ssenarinin niyə imkansız olduğunu bir az daha detallı olaraq araşdıraq.
Canlılarda olan bir zülal molekulunun meydana gəlməsi üçün yalnızca uyğun amin turşularının uyğun sırada düzülmələri kafi deyildir. Bununla yanaşı, zülalların quruluşunda olan 20 növ amin turşusundan hər birinin də yalnızca "sol-əlli" olması lazımdır. Kimyəvi olaraq eyni amin turşusunun həm sağ-əlli, həm də sol-əlli olmaq üçün iki müxtəlif dövrü vardır. Bunların aralarındakı fərq üç ölçülü quruluşlarının bir-biri ilə zidd istiqamətli olmasından qaynaqlanır. Eynilə insanın sağ və sol əlləri arasındakı fərqlilik kimi.

Hər iki qrupdan amin turşuları da bir-birləri ilə rahatlıqla bağlana bilər. Ancaq araşdırmalar nəticəsində bir həqiqət ortaya çıxmıştır: ən sadə orqanizmdən ən mükəmməlinə qədər canlılardakı zülallar, tək sol-əlli amin turşularından meydana gəlir. Zülalın tərkibinə daxil edilən tək bir sağ-əlli amin turşusu belə o zülalı işə yaramaz hala gətirir. Hətta bəzi təcrübələrdə bakteriyalara sağ-əlli amin turşularından verilmiş, ancaq bakteriyalar bu amin turşularını dərhal parçalamışlar, bəzi vəziyyətlərdə isə bu parçalardan yenidən özləri istifadə edə biləcəkləri sol-əlli amin turşularını inşa etmişlər.

Bir an üçün təkamülçülərin dediyi kimi canlılığın təsadüflərlə yarandığını hesab edək. Bu vəziyyətdə, yenə təsadüflərlə meydana gəlmiş olması lazım olan amin turşularından təbiətdə sağ və sol-əlli olmaqla bərabər miqdarda olacaqdı. Dolayısıyla, bütün canlıların tərkiblərində sağ və sol əlli amin turşularından qarışıq miqdarda olması lazım idi. Çünki kimyəvi olaraq hər iki qrupdan amin turşularının da bir-birləri ilə rahatlıqla birləşməsi mümkündür. Halbuki bütün canlı orqanizmlərdəki zülallar yalnizca sol-əlli amin turşularından meydana gəlir.

Təbiətdə eyni amin turşusunun həm sağ-əlli, həm də sol-əlli olmaqla iki müxləlif növü vardır. Bunların aralarındakı fərq üç ölçülü xüsusiyyətlərinin, eynilə insanın sağ və sol əllərindəki fərqlilik kimi, bir-biri ilə zidd istiqamətli olmasından qaynaqlanır.

Zülalların bunların içindən yalnızca sol-əllilərini seçdikləri və necə aralarına heç bir sağ-əlli amin turşusunun qarışmadığını təkamülçülərin heç cür izah edə bilmədikləri mövzulardan biri olaraq qalmışdır.

Açıqca görüldüyü kimi zülalların bu xüsusiyyəti təkamülçülərin "təsadüf" açmazını daha da çıxılmaz vəziyyətə salır: "Mənalı" bir zülalın meydana gəlməsi üçün, az əvvəl də dediyimiz kimi yalnızca bunu meydana gətirən amin turşularının müəyyən sayda, qüsursuz bir düzülmədə və xüsusi üç ölçülü yaradılışla birləşmələri yetərli olmayacaqdır. Bütün bunların yanında, bu amin turşularının hamısının sol-əlli olanlar arasından seçilmiş olması və içlərində bir dənə belə sağ-əlli amin turşusunun olmaması da zəruridir. Çünki amin turşusu silsiləsinə əlavə olunan yanlış bir sağ-əlli amin turşusunun yanlış olduğunu təsbit edərək onu zəncirdən çıxaracaq hər hansı bir təbii mexanizm də mövcud deyildir. Bu səbəbdən bir sağ-əlli amin turşusunun belə sol-əlli amin turşularının arasına qarışmaması lazımdır.

Bu vəziyyət təkamülün qatı müdafiəçisi olan Britannica Elm Ensiklopediyasında belə ifadə edilir:... Yer üzündəki bütün canlı orqanizmlərdəki amin turşularının hamısı zülallar kimi qarışıq polimerlərlə eyni asimmetriyaya malikdir. Sanki tamamilə sol-əllidirlər. Molekulların necə sol-əl ya da sağ-əl olduğu tamamilə qavranıla bilməz. Bu seçim anlaşılmayacaq tərzdə yer üzərindəki həyatın qaynağına bağlıdır.(W. R. Bird, The Origin of Species Revisited., Nashville: Tomas Nelson Co., 1991, ss. 298-99.)

Amin turşularıdakı sol-əllilik hadisəsinə bənzər bir vəziyyət nukleotidler, yəni DNT və RNA-nın tərkibləri üçün də etibarlıdır. Bunlar da, canlı orqanizmlərdə olan bütün amin turşularının əksinə, yalnızca sağ-əlli olanlarından seçilmişlər. Bu da təsadüflə açıqlanamayacaq bir vəziyyətdir.
Nəticə olaraq həyatın qaynağının təsadüflərlə açıqlanmasının mümkün olmadığı başdan bəri incələdiyimiz misallarla qəti olaraq isbat edilmişdir: 400 amin turşusundan ibarət olan orta böyüklükdəki bir zülalın, tək sol-əlli amin turşularından seçilmə ehtimalını hesablamaya başlasaq 2400-də, yəni 10120-də 1-lik bir ehtimal əldə edərik. Bu astronomik rəqəmə fikir vermək üçün, kainatdakı elektronların cəmi sayının bu saydan çox daha kiçik olduğunu, təxminən 1079 olaraq hesablandığını də ifadə edək. Bu amin turşularının lazımi düzülməsi və funksional formanı meydana gətirmə ehtimalları isə, çox daha böyük rəqəmləri doğurur. Bu ehtimalları da əlavələr və hadisəni birdən çox sayda və növdə zülalın yaranmasına uzatmağa çalışsaq, hesablar tamamilə içindən çıxılmaz vəziyyətə gələr.

Vacib olan Uyğun Bağlantı

Zülalları meydana gətirən amin turşularının təbiətdəki bir çox bağlantı şəklindən tək bir dənəsini istifadə edərək bir-birləri ilə bağlanmaları lazımdır. Bu əlaqəyə peptid əlaqə adı verilir. Əks halda, amin turşusu zəncirləri işə yaramaz, zülallar meydana gələ bilməz.

Bütün bu saydıqlarımıza baxmayaraq, təkamülün çıxmazları bitmiş deyildir. Bir zülalın meydana gələ bilməsi üçün lazımlı olan amin turşusu növlərinin uyğun sayı və sıralamada və lazım olan üç ölçülü formada düzülmələri də yetməz. Bunun üçün eyni zamanda, birdən çox qola sahib amin turşusu molekullarının yalnızca müəyyən qolları ilə bir-birlərinə bağlanmaları lazımdır. Bu şəkildə olan bağlantıya "peptid əlaqə" adı verilir. Amin turşuları fərqli bağlarla bir-birlərinə bağlana bilirlər, ancaq zülallar, yalnız və yalnız "peptid" bağlarla bağlanmış amin turşularından meydana gəlirlər.

Bunu bir bənzətmə ilə gözünüzdə canlandıra bilərsiniz: Məsələn, bir avtomobilin bütün parçalarının əksiksiz və yerli-yerində olduğunu düşünün. Lakin təkərlərdən biri oturmasi lazım olan yerə, vintlərlə deyil, bir tel parçası ilə və dairəvi üzü yerə baxacaq bir şəkildə bağlansın. Belə bir avtomobilin mühərriki nə qədər güclü olursa-olsun, texnologiyası nə qədər mükəmməl olursa-olsun bir metr belə irəli getməsi imkansızdır. Görünüşdə hər şey yerli-yerindədir, ancaq təkərlərdən birinin öz yerində düzgün bağlanmaması, bütün avtomobili istifadə edilməz vəziyyətə salır. Eyni şəkildə, bir zülal molekulundakı tək bir amin turşusunun belə digərinə peptid əlaqədən başqa bir əlaqə baрlanmış olması bu molekulu işə yaramaz hala gətirəcək.

Edilən araştirmalar amin turşularının öz aralarındakı təsadüfi birləşmələrinin ən çox 50%-nin peptid əlaqə ilə yarandığını, geri qalanının isə zülallarda tapılmayan fərqli bağlarla bağlandıqlarını ortaya qoymuşdur. Dolayısıyla, bir zülalın təsadüfən meydana gələ bilməsi ehtimalını hesablarkən, hər amin turşusunun özündən əvvəlki və sonrakı ilə yalnız və yalnız peptid bağ ilə bağlanmış olması məcburiyyətini də hesaba qatmaq lazımdır.

Bu ehtimal da, zülaldakı hər amin turşusunun sol-əlli olması ehtimalı ilə az qala eynidir. Yəni, yenə 400 amin turşusu bir zülalı ələ alacaq olsaq, bütün amin turşularının öz aralarında yalnız peptid əlaqə ilə birləşmələri ehtimalı 2399-da 1 ehtimaldır.

Sıfır ehtimal

Altdakı cədvəldə göruldüyü kimi 500 amin turşusu olan bir zülal molekulunun meydana gəlmə ehtimalı, 1-in yanına 950 sifirin gəlməsi ilə yaranan və ağlın dərk etmə qabiliyyətindən çox kənar olan astronomik bir sayda, "1" ehtimaldır. Praktikada belə bir ehtimalın reallaşma şansı "0"dır. Riyaziyyatda "1050-də 1" və ya daha kiçik bir ehtimal, statistik olaraq reallaşma ehtimalı "0" olan bir ehtimal olaraq qəbul edilir.

500 amin turşusu olan bir zülal molekulunun təsadüfən meydana gəlmə imkansızlığını daha bir misalla göstərək: Həyati bir zülal olan "hemoglobin" molekulunda yuxarıdakı nümunə zülaldan daha çox, 574 amin turşusu olur. İndi bir də bunu düşünün: Vucudunuzdaki milyardlarla qırmızı qan hüceyrəsindən yalnızca bir dənəsində tam "280.000.000" (280 milyon) hemoglobin vardır.
10950= 100.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000. 000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000000.

500 amin turşusu orta hesabla bir zülal molekulunun uyğun növ və sıralamada düzülmələri ehtimalı ilə bərabər, daxilindəki amin turşularının hamısının yalnizca sol-əlli olması və bu amin turşularının hər birinin də yalnizca peptid əlaqə qurması ehtimalı 10950-də "1" ehtimaldır. 1-in yanına 950 sıfırın gəlməsi ilə yaranan bu rəqəmi də yuxarıdakı kimi yaza bilərik.

Halbuki qırmızı qan hüceyrəsinin tək bir zülalının belə sınaq-yanılma üsulu ilə meydana gələ bilməsi üçün dunyanin ömrü çatmaz. Tək bir zülal molekulu meydana gətirə bilmək üçün amin turşularının, dünya qurulduğundan bəri ard-arda, heç vaxt itirmədən sınaq-yanılma yolu ilə birləşib ayrıldıqlarını fərz etsək belə, yenə də 10950-də bir ehtimalı tutmaları üçün lazım olan müddət dünyanın bu günə qədərki ömründən çoxdur.

Bütün bunlardan ortaya çıxan nəticə təkamülün daha tək bir zülalın meydana gəlməsini açıqlama mərhələsində qorxunc bir imkansızlığa gömüldüyüdür.

Təbiətdə sınaq-Yanılma Mexanizmi Varmı?
Son olaraq, bura qədər bəzi nümunələrini sıraladığımız ehtimal hesablarının təməl məntiqi ilə əlaqədar çox əhəmiyyətli bir nöqtəni ifadə etmək lazımdır: Yuxarıda hesabladığımız ehtimallar, zülalların təsadüfən meydana gəlməsinin imkansız olduğunu göstərir. Ancaq hadisənin çox daha əhəmiyyətli və təkamülçülər tərəfindən çıxılmaz bir istiqaməti vardır: həqiqətdə təbiətdə bu ehtimalların sınaq müddəti belə başlaya bilməz. Çünki təbiətdə sınaq-yanılma yolu ilə zülal istehsal etməyə çalışan bir mexanizm yoxdur.

500 amin turşusu olan bir zülalın meydana gəlmə ehtimalını göstərmək üçün cədvəldə verdiyimiz hesablar, tək ideal (həyatda rast gəlinə bilməyəcək) bir sınaq-yanılma mühiti üçün etibarlıdır. Yəni, görünməz bir gücün, 500 amin turşusunu təsadüfən birləşdirib sonra bunun yanlış olduğunu görüb, hamısını tək-tək ayırıb, sonra ikinci dəfə başqa bir sırada düzdüyünü fərz etdiyimiz xəyali bir mexanizm olduğu təqdirdə faydalı zülalın əldə edilməsi ehtimalı 10950-də "1"dir. Hər sınaqda amin turşularının tək-tək ayrılıb yeni bir sırada düzülməsi lazımdır. Ayrıca, hər sınaqda 500 amin turşusu da əlavə olunduqdan sonra sintezin durdurulmasi və tək bir amin turşusunun belə artıqdan araya girməsinə maneə törədilməsi, zülalın meydana gəlib-gəlmədiyinə baxılması, yaranmadığında hamısının pozulub yeni bir düzülmənin sınanması lazımdır. Ayrıca hər sınaqda, araya başqa heç bir yad kimyəvi maddənin də qarışmaması lazımdır. Sınaq əsnasında yaranan zəncirin 500 halqaya çatmadan parçalanmaması da vacib şərtdir. Yəni, başdan bəri bəhs etdiyimiz ehtimallar əvvəlini, sonunu və hər mərhələsini şüurlu bir mexanizmin idarə etdiyi, yalnızca "amin turşularının seçimi"nin şansa buraxıldığı idarəli bir mexanizmlə reallaşmaqdadır. Belə bir mexanizmin təbii şərtlərdə var olması isə mumkun deyildir. Dolayısıyla, təbii mühitdə bir zülalın yaranmasının "ehtimal" olunması texniki olaraq imkansızdır. Əslində bu mövzuda ehtimallardan bəhs etmək belə son dərəcə elmdən uzaq bir üslubdur.

Bəzi məlumatsız təkamülçülər bu mövzunu heç cür anlaya bilməzlər. Zülal meydana gəlməsini sadə bir kimyəvi reaksiya sandıqları üçün "amin turşuları reaksiya nəticəsində birləşib zülal yaradır" kimi komik məntiqlər irəli sürürlər. Halbuki təbiətdə təsadüfi reallaşan kimyəvi reaksiyalar ancaq sadə və primitiv birləşmələr meydana gətirə bilərlər. Bunların sayı və növü də məhduddur. Bir az daha kompleks bir kimyəvi maddə üçün nəhəng fabriklər, kimyəvi təsisatlar, laboratoriyalar dövrəyə girir. Dərmanlar gündəlik olaraq istifadə etdiyimiz bir çox kimyəvi maddə cinsindəndir. Zülallar isə bu kimyəvi maddələrdən daha kompleks sistemə sahibdirlər. Hər parçasının yerli-yerində və planlı bir şəkildə oturması lazım olan mexaniki bir layihə və muhəndislik möcüzəsi zülalların təsadüfi kimyəvi reaksiyalar nəticəsində meydana gələ bilmələrini mümkün deyildir.

Yuxarıda anlatdığımız bütün imkansızlıqları bir an üçün bir kənara buraxıb, yenə də faydalı bir zülal molekulunun "təsadüfən" öz-özünə yarandığını hesab edək. Ancaq bu nöqtədə də təkamül bir daha süquta uğrayır. Çünki bu zülalın varlığını davam etdirməsi üçün içində olduğu təbii mühitdən çox xüsusi şərtlərdə qorunması lazımdır. Əks halda, bu zülal dunya üzərindəki şərtlərin təsiri ilə o an parçalanacaq və ya başqa turşular, amin turşuları ya da digər kimyəvi maddələrlə birləşərək xüsusiyyətini itirəcək, faydasız, tamamilə fərqli bir maddəyə çevriləcək.

ÇÜNKİ, TƏKAMÜLÜN CANLILAR ALƏMİNİN ORTAYA ÇIXMASINA CAVABI YOXDUR

2010-10-07T05:07:00.000-07:00

Bir az maddə götürün, qarışdırın, istidin və gözləyin. Bu, həyatın mənşəyinin müasir versiyasıdır. Cazibə, elekromaqnetizm, zəif və güclü nüvə qüvvələri kimi "təməl" güclər gerisini həll edəcək... Yaxşı, amma bu asan hekayənin nə qədəri möhkəm təməllərə dayanır və nə qədəri ümidə əsaslanan fərziyyələrə bağlıdır? Əslində ilk kimyəvi maddələrdən canlı hüceyrələrə qədər gedən mərhələlərin bütün mexanizmləri ya müzakirə mövzusudur, ya da tamamilə qaranlıq içindədir. Təkamülçü bioloq Andrew Scott.

"Canlılar aləminin ilk olaraq necə ortaya çıxdığı" sualı təkamül nəzəriyyəsi cəhətdən elə böyük çıxılmaz vəziyyətdir ki, təkamülçülər bu mövzuya əllərindən gəldiyincə toxunmamağa çalışırlar. Mövzunu "ilk canlılar təsadüfü bəzi faktorların təsiriylə suda meydana gəldi" kimi sözlərlə ört-basdır edirlər. Çünki bu mövzuda içinə düşdükləri çıxılmaz vəziyyət, heç bir şəkildə içindən çıxılacaq vəziyyət deyil. Paleontoloji təkamül mövzularının əksinə, əllərində bu mövzuda təhriflər və tərəf tutan açıqlamalarla nəzəriyyələrinə sübut gətirə biləcəkləri qalıqlar da yoxdur. Bu səbəblə təkamül nəzəriyyəsi daha başlanğıc nöqtəsində çökür.

Bir cəhəti ağılda saxlamaqda fayda var: Təkamül müddətinin hər hansı bir mərhələsinin qeyri-mümkün olmasının ortaya çıxması, nəzəriyyənin kökdən səhv olduğunu və etibarsızlığını göstərməsi üçün kifayətdir. Məsələn: sadəcə zülalların təsadüfən meydana gəlməsinin qeyri-mümkün olduğunun sübut edilməsi, təkamülün daha sonrakı mərhələlərə aid bütün digər iddialarını da çürütmüş olur. Bu nöqtədən sonra insan və meymunu götürüb üzərlərində fərziyyələr aparmağın da heç bir mənası qalmır.

Canlılar aləminin cansız maddələrdən necə meydana gələ bildiyi, uzun müddət təkamülçülərin yaxın durmaq istəmədikləri problem idi. Ancaq davamlı olaraq gözardı edilən bu problem, gedərək qaçılması mümkün olmayan problem halına gəldi və 20-ci əsrin ikinci yarısında başlayan silsilə tədqiqatla aşılmağa çalışıldı.

İlk cavablandırılması lazım olan sual bu idi: Primitiv dünyada ilk canlı hüceyrə necə ortaya çıxa bilərdi? Daha doğrusu, təkamülçülər bu sual qarşısında hansı cavabı verməliydilər?
Sualların cavabını təcrübələrlə tapmağa çalışdılar. Təkamülçü elm adamları və tədqiqatçılar bu sualları cavablandırmaq üçün, lakin yenə çox maraq oyandırmayan bəzi laboratoriya təcrübələri etdilər. Həyatın mənşəyi mövzusunda təkamülçülərin ən çox etibar etdikləri iş isə 1953-cü ildə Amerikalı tədqiqatçı Stanley Miller tərəfindən aparılan Miller Təcrübəsi oldu. (Təcrübə Millerin Chicago Universitetindəki müəllimi Harold Ureyin hadisədəki köməyindən ötəri "Urey-Miller Təcrübəsi" olaraq da bilinir.)

Təkamül müddətinin ilk mərhələsi olaraq qarşıya qoyulan "molekulyar təkamül" tezisini guya sübut etmək üçün istifadə edilən yeganə "sübut" bu təcrübədir. Aradan haradasa yarım əsr keçməsinə və böyük texnoloji irəliləyişlər olmasına baxmayaraq bu mövzuda heç bir yeni cəhd edilməyib. Bu gün hələ də dərs kitablarında canlıların ilk meydana gəlməsinin təkamüllə açıqlaması olaraq Miller Təcrübəsi oxudulur. Çünki bu cür cəhdlərin özlərini dəstəkləmədiyinin, əksinə, davamlı yalanladığının fərqində olan təkamülçülər bu cür təcrübələrə girişməkdən xüsusilə qaçırlar.

Müvəffəqiyyətsiz Cəhd: Miller Təcrübəsi

Stanley Millerin məqsədi milyardlarla il əvvəlki cansız dünyada zülalların elementləri olan amin turşularının "təsadüfən" meydana gələ biləcəklərini göstərən təcrübi tapıntı ortaya qoymaq idi.
Millər təcrübəsində primitiv yer atmosferində olduğunu fərz etdiyi -daha sonraları isə olmadığı aydınlaşacaq- ammonyak, metan, hidrogen və sudan ibarət olan qaz qarışığından istifadə etdi. Bu qazlar təbii şərtlərdə bir-birləriylə reaksiyaya girə bilməyəcəklərindən xaricdən enerji ötürdü. Primitiv atmosfer mühitində ildırımlardan qaynaqlanmış ola biləcəyini düşündüyü enerjini süni elektrik qaynağından təmin etdi.

Miller bu qaz qarışığını bir həftə ərzində 100 °C istilikdə qaynatdı, bir tərəfdən də qarışığa elektrik cərəyanı verdi. Həftənin sonunda Miller qabın dibində olan qarışıqdakı kimyəviləri ölçdü və zülalların elementlərini meydana gətirən 20 növ amin turşusudan üçünün sintez edildiyini müşahidə etdi. Təcrübə təkamülçülər arasında böyük sevinc yaratdı və çox böyük müvəffəqiyyət kimi göstərildi. Hətta müxtəlif nəşrlər hadisənin sərxoşluğu içində "Miller həyatı yaratdı" şəklində başlıqlar yazacaq qədər özlərindən getdilər. Halbuki, Millerin sintez etdiyi bəzi "cansız" molekullar idi. Bu təcrübədən aldıqları cəsarətlə təkamülçülər dərhal yeni ssenarilər çıxardılar. Amin turşularıdan sonrakı mərhələlər də dərhal hazırlandı. Çəkilən ssenariyə görə amin turşuları daha sonra təsadüflər nəticəsində uyğun quruluşlarla birləşmiş və zülalları meydana gətirmişdilər. Təsadüfən meydana gələn bu zülalların bəziləri də özlərini "bir şəkildə" (!) meydana gəlmiş hüceyrə qılafına bənzər strukturların içinə yerləşdirərək hüceyrəni meydana gətirmişdilər. Hüceyrələr də zamanla yan-yana gəlib birləşərək canlı orqanizmləri meydana gətirmişdilər. Halbuki, bu ssenarinin ən böyük dayağı olan Miller təcrübəsi hər tərəfli etibarsızlığı sübut edilmiş yalandan başqa bir şey deyildi.

Miller Təcrübəsini Etibarsızlaşdıran Həqiqətlər

Millerin primitiv dünya şərtlərində amin turşularının öz-özlərinə meydana gələ biləcəklərini sübut etmək məqsədiylə apardığı təcrübə bir çox cəhətdən əsassızdır. Bunları belə sıralaya bilərik:

1- Miller, təcrübəsində "soyuq tələ" (cold trap) adlı bir mexanizm istifadə edərək amin turşularını meydana gəldikləri anda bu mühitdən təcrid etmişdi. Çünki əks halda amin turşularını meydana gətirən mühitin şərtləri bu molekulları meydana gəldikdən dərhal sonra məhv edəcəkdi.
Halbuki, primitiv dünya şərtlərində əlbəttə, bu növ şüurlu qurğular yox idi və mexanizm olmadan hər hansı növ amin turşusu əldə edilsə belə bu molekullar eyni mühitdə dərhal parçalanacaqdılar. Kimyagər Richard Blissin ifadə etdiyi kimi "bu soyuq tələ olmasa, kimyəvi məhsullar elektrik qaynağı tərəfindən korlanmış olacaqdı". Necə ki, Miller soyuq tələ yerləşdirmədən etdiyi daha əvvəlki təcrübələrdə bir amin turşusu belə əldə edə bilməmişdi.

2- Millerin təcrübəsində canlandırmağa çalışdığı primitiv atmosfer mühiti həqiqi deyildi. 1980-ci illərdə elm adamları primitiv atmosferdə metan və ammonyak əvəzinə azot və karbon 4 oksid olduğu fikirinə gəldilər. Necə ki, uzun çəkən səssizlikdən sonra Millerin özü də istifadə etdiyi atmosfer mühitinin həqiqi olmadığını etiraf etdi. (s. Miller, Molecular Evolution of Life: Current Status of the Prebiotic Synthesis of Small Molecules, 1986, s. 7.)

Yaxşı, Miller niyə bu qazlar mövzusunda israr etmişdi? Cavab sadə idi: Ammonyak olmadan amin turşusunun sintez edilməsi qeyri-mümkün idi. Kevin Mc Kean Discover jurnalında nəşr etdiyi məqalədə bu vəziyyəti belə izah edir: Miller və Urey dünyanın qədim atmosferini metan və ammonyak qarışdıraraq kopyaladılar… Halbuki, son çalışmaların nəticəsində, o zamanlar dünyanın çox isti olduğu və ərimiş nikel ilə dəmirin qarışığından meydana gəldiyi aydın olmuşdur. Beləcə, o dövrdəki kimyəvi atmosferin daha çox azot, karbon 4 oksid və su buxarından meydana gəlməsi lazımdır. Halbuki, bunlar orqanik molekulların meydana gəlməsi üçün ammonyak və metan qədər uyğun deyillər. (Kevin Mc Kean, Elm və Texniki, say 189, s. 7.)
Belə ki, Amerikalı elm adamları J. P. Ferris və C. T. Chen karbon 4 oksid, hidrogen, azot və su buxarından ibarət olan qarışıqla Millerin təcrübəsini təkrarladılar və sadəcə bir molekul amin turşusu belə əldə edə bilmədilər. (J. P. Ferris, C. T. Chen, "Photochemistry of Medhane, Nitrogen, and Water Mixture As a Model for the Atmosphere of the Primitive Earth", Journal of American Chemical Society, cild 97:11, 1975, s. 2964.)

3- Millerin təcrübəsini etibarsız edən başqa bir əhəmiyyətli cəhət də, amin turşularının meydana gəldiyi iddia edilən dövrdə atmosferdə amin turşularının hamısını parçalayacaq sıxlıqda oksigen olması idi. Millerin gözardı etdiyi bu gerçək yaşları 3.5 milyard il olaraq hesablanan daşlardakı oksidləşmiş dəmir və uran yığınlarıyla aydın oldu. Oksigen miqdarının bu dövrdə təkamülçülərin iddia etdiyindən çox olduğunu göstərən başqa qalıqlar da ortaya çıxdı. Araşdırmalar o dövrdə yer səthinə təkamülçülərin təxminlərindən 10 min qat daha çox ultrabənövşəyi şüa çatdığını göstərdi. Bu sıx ultrabənövşəyi şüanın atmosferdəki su buxarı və karbon 4 oksidi parçalayaraq oksigen əmələ gətirməsi isə qaçınılmaz idi. Bu vəziyyət oksigen nəzərə alınmadan aparılan Miller təcrübəsini tamamilə etibarsız edirdi. Əgər təcrübədə oksigen istifadə edilsəydi, metan karbon 4 oksid və suya, ammonyak isə azot və suya çevriləcəkdi. Digər tərəfdən oksigenin olmadığı bir mühitdə - ozon təbəqəsi hələ olmadığından- ultrabənövşəyi şüaya məruz qalacaq amin turşularının dərhal parçalanacaqları da açıq idi. Nəticədə primitiv dünyada oksigenin olması da, olmaması da amin turşuları üçün yoxedici mühit demək idi.

4- Miller təcrübəsinin nəticəsində canlıların quruluş və funksiyalarını pozan orqanik turşulardan da çox miqdarda meydana gəlmişdi. Amin turşularının təcrid edilməyib, bu kimyəvi maddələrlə eyni mühitdə saxlanması halında isə bunlarla kimyəvi reaksiyaya girib parçalanmaları və fərqli birləşmələrə çevrilmələri qaçınılmaz idi. Bundan başqa təcrübə nəticəsində ortaya bol miqdarda sağ-əlli amin turşusu çıxmışdı. Bu amin turşularının varlığı belə təkamülü öz məntiqi içində çürüdürdü. Çünki sağ-əlli amin turşuları canlı quruluşunda istifadə edilməyən amin turşuları idi. Nəticə olaraq Millerin təcrübəsindəki amin turşularının meydana gəldiyi mühit canlılar üçün əlverişli deyil, əksinə ortaya çıxacaq yararlı molekulları parçalayan, yandıran turşu qarışığı xüsusiyyətində idi.

Bütün bunların göstərdiyi konkret gerçək var: Miller təcrübəsi canlıların primitiv dünya şərtlərində təsadüfən meydana gələ biləcəyini sübut etmir. Təcrübə, amin turşusu sintez etməkçün şüurlu və idarəli laboratoriya işidir. İstifadə edilən qazların cinsləri və qarışıq nisbətləri amin turşularının meydana gələ bilməsi üçün ən ideal ölçülərdə təyin olunmuşdur. Mühitə verilən enerji miqdarı nə az, nə çox, tamamilə istənilən reaksiyaların reallaşmasını təmin edəcək şəkildə həssaslıqla nizamlanmışdır. Təcrübə cihazı primitiv dünya şərtlərində mövcud ola biləcək heç bir zərərli, korlayan, ya da amin turşusu meydana gəlməsinə maneə törədən ünsürü saxlamayacaq şəkildə təcrid edilmişdir. Primitiv dünyada mövcud olan və reaksiyaların seyrini dəyişdirəcək heç bir element, mineral, ya da mürəkkəb təcrübə şüşəsinə qoyulmamışdır. Oksidləşmə səbəbiylə amin turşularının varlığına imkan verməyən oksigen bunlardan yalnız biridir. Qaldı ki, hazırlanan ideal laboratoriya şərtlərində belə "soyuq tələ" (cold trap) deyilən mexanizm olmadan amin turşularının eyni mühitdə parçalanmadan varlıqlarını davam etdirə bilmələri mümkün deyil.

Əslində təkamülçülər Miller təcrübəsiylə təkamülü öz əlləriylə çürüdüblər. Çünki təcrübə amin turşularının ancaq bütün şərtləri xüsusi olaraq nizamlanmış bir laboratoriya mühitində şüurlu müdaxilələrlə əldə edilə biləcəyini sübut etmişdir. Yəni canlılar aləmini ortaya çıxaran güc şüursuz təsadüflər deyil, "yaradılış"dır.

Təkamülçülərin bu açıq gerçəyi qəbul etməmələri elmə tamamilə zidd bəzi şəxsi mühakimələrə sahib olmalarından qaynaqlanır. Belə ki, Miller Təcrübəsini şagirdi Stanley Millerlə birlikdə təşkil edən Harold Urey bu haqda bu etirafı edir: Biz həyatın mənşəyi mövzusunu araşdırarkən bu mövzunu nə qədər çox araşdırsaq belə, həyatın haradasa təkamülləşmiş ola bilməyəcək qədər kompleks olduğu nəticəsinə çatırıq. (Ancaq) Hamımız inancımız olaraq həyatın bu planetin üzərində ölü maddədən təkamülləşdiyinə inanırıq. Lakin kompleksliyi o qədər böyükdür ki, necə təkamülləşdiyini xəyal etmək belə bizim üçün çətindir. (W. R. Bird, The Origin of Species Revisited, Nashville: Tomas Nelson Co., 1991, s. 325)

ƏN SON TƏKAMÜLÇÜ QAYNAQLAR MİLLER TƏCRÜBƏSİNİ YALANLAYIR

Türkiyədəki təkamülçülərin hələ də böyük dəlil kimi göstərdikləri Miller Təcrübəsi bu dövrdə təkamülçü elm adamları arasında tamamilə etibarlılığını itirmiş mövzudur. 1998-ci ilin fevral ayında nəşr olunan məşhur təkamülçü elm jurnalı Earthdakı "Hayatın Potası" başlıqlı məqalədə bu ifadələr var:

Bu gün Millerin ssenarisi şübhələrlə qarşılanır. Bunun bir səbəbi geoloqların primitiv atmosferin başlıca karbon 4 oksid və azotdan meydana gəldiyini qəbul etmələridir. Bu qazlar isə 1953-cü ildəki təcrübədə (Miller təcrübəsində) istifadə edilənlərdən çox daha az aktivdirlər. Qaldı ki, Millerin farz etdiyi atmosfer olsaydı belə, amin turşuları kimi sadə molekulları çox daha kompleks birləşmələrə, zülallar kimi polimerlərə çevirəcək lazımlı kimyəvi reaksiyalar necə meydana gələ bilərdi? Millerin özü belə problemin bu nöqtəsində əllərini irəli uzadıb, "bu problemdir " deyərək təəssüflənir, "polimerleri necə edəcəksiniz? Bu o qədər asan deyil..." ( Earth, "Life's Crucible", February 1998, p. 34)
Göründüyü kimi Millerin özü də bu gün təcrübəsinin həyatın mənşəyini izah üçün heç bir məna ifadə etmədiyinin fərqindədir. Belə bir vəziyyətdə təkamülçü elm adamlarımızın bu təcrübəyə bu cür möhkəm bağlanmaları çarəsizliklərinin açıq göstəricisidir.

National Geographicin 1998-ci il mart sayındakı "Yer üzündə Həyatın Yaranması" başlıqlı məqalədə isə mövzuyla əlaqədar bu sətirlərə yer verilir: Bir çox elm adamı bu gün primitiv atmosferin Millerin qarşıya qoyduğundan fərqli olduğunu təxmin edir. Primitiv atmosferin hidrogen, metan və ammonyakdan çox, karbon 4 oksid və azotdan meydana gəldiyini düşünürlər.

Bu isə kimyaçılar üçün pis xəbərdir! Karbon 4 oksid və azotun birləşməsindən əldə edilən orqanik birləşmələr olduqca az miqdarlarda olur. Sıxlığı böyük üzmə hovuzuna atılan bir damla qida rəngləndiricisiylə eyni nisbətdədir... Elm adamları bu dərəcə seyrək sıxlıqdakı şorbada həyatın ortaya çıxmasını xəyal etməyi belə çətin sayırlar.( National Geographic, "The Rise of Life on Earth", March 1998, p. 68)

Qısacası, nə Miller Təcrübəsi, nə də başqa heç bir təkamülçü səy yer üzündə həyatın necə meydana gəldiyi sualını cavablandıra bilmir. Bütün tədqiqatlar həyatın təsadüflərlə ortaya çıxmasının qeyri-mümkün olduğunu isbat edir və beləliklə həyatın yaradılmış olduğunu göstərir.

Primitiv Dünya Mühiti və Zülallar

Daha əvvəl saydığımız bütün əsassızlıqlarına baxmayaraq təkamülçülər amin turşularının primitiv dünya mühitində öz-özlərinə necə meydana gəlməsi sualını Miller təcrübəsi ilə ört-basdır etməyə çalışırlar. Bu etibarsız təcrübəylə problem çoxdan həll edilibmiş kimi təəssürat verərək bu gün belə insanları yanıltmağa davam edirlər.
Canlılar aləminin mənşəyini təsadüflərlə izah etmə səyinin ikinci mərhələsində təkamülçüləri amin turşularıdan çox daha böyük problem gözləyir: yüzlərlə fərqli amin turşusunun müəyyən bir sıra içində bir-birlərinə əlavə olunaraq meydana gətirdikləri canlılar aləminin elementləri - "Zülallar".

Təkamülçülərin ən böyük səhvlərindən biri də yuxarıda təmsil edilən şəkli görülən və primitiv dünya olaraq xarakterizə etdikləri mühitdə canlılar aləminin özbaşına meydana gələ biləcəyini düşünmələridir. Miller təcrübəsi ilə bu iddialarını sübut etməyə çalışıblar. Ancaq elmi kəşflər qarşısında yenə uduzublar. Çünki 1970-ci illərdə əldə edilən nəticələr primitiv dünya olaraq xarakterizə edilən dövrdəki atmosferin həyatın meydana gəlməsi üçün heç bir şəkildə uyğun olmadığını sübut etmişdir.

Zülalların təbii şərtlərdə təsadüfən meydana gəldiklərini iddia etmək amin turşularının təsadüfən meydana gəldiklərini iddia etməkdən daha da ağıl və məntiqdən kənar iddiadır. Amin turşularının zülalları meydana gətirmək üçün uyğun vəziyyətdə düzülmələri təsadüfən birləşə bilmələrinin riyazi qeyri-mümkünlüyünü əvvəlki səhifələrdə ehtimal hesabları ilə araşdırmışdıq. Ancaq zülalın kimyəvi olaraq primitiv dünya şərtlərində meydana gəlməsi mümkün deyil.

Suda Zülal Sintez Edilməsi Mümkün Deyil

Daha əvvəl də ifadə etdiyimiz kimi kimyəvi birləşmə zamanı amin turşuları zülal meydana gətirərkən aralarında "peptid əlaqəsi" deyilən xüsusi əlaqə qururlar. Bu əlaqə qurularkən bir su molekulu ortaya çıxır.

Bu vəziyyət primitiv həyatın dənizdə ortaya çıxdığını iddia edən təkamülçü izahı tamamilə çürüdür. Çünki kimyada "Le Chatêlier Prinsipi" olaraq bilinən qaydaya görə suyun ayrılması ilə geden reaksiyanın (neytrallaşma reaksiyası) su olan mühitdə baş verməsi mümkün deyil. Sulu mühitdə bu cür reaksiyanın baş verə bilməsi kimyəvi reaksiyalar içində "baş vermə ehtimalı ən zəif olanı" olaraq xarakterizə edilir.

Buna görə də təkamülçülərin həyatın başladığı və amin turşularının meydana gəldiyi yerlər olaraq söylədikləri okeanlar amin turşularının birləşərək zülalları meydana gətirməsi üçün qətiyyən uyğun olmayan mühitlərdir. Kimyaçı Richard E. Dickinson bunun səbəbini belə açıqlayır: "Əgər zülal və nükleit turşu polimerləri kiçik monomerlərdən meydana gələcəksə polimer zəncirinə hər bir monomer birləşdiyi zaman bir molekul su ayrılması vacibdir. Bu halda suyun varlığı polimer əmələ gətirməkdənsə, mühitdəki polimerleri parçalamağa təsir edir. Bu gerçək qarşısında sulu mühitdə polimerləşmənin necə getdiyini təxmin etmək çətindir." (Richard Dickerson, "Chemical Evolution", Scientific American, Cild 239:3, 1978, s. 74.)

Bundan başqa təkamülçülərin bu gerçək qarşısında iddia dəyişdirib, primitiv həyatın quruda meydana gəldiyini qarşıya qoymaları da qeyri-mümkündür. Çünki primitiv atmosferdə meydana gəldikləri fərz edilən amin turşularını ultrabənövşəyi şüalarından qoruyacaq yeganə mühit dənizlər və okeanlardır. Amin turşuları quruda ultrabənövşəyi şüaların təsirində parçalanarlar. Le Chatêlier prinsipi isə həyatın dənizdə meydana gəlmə iddiasını çürüdür. Bu da təkamül cəhətdən bir başqa çıxılmaz vəziyyətdir.

Bir Başqa Nəticəsiz Səy: Fox Təcrübəsi

Yuxarıda açıqladığımız çıxılmaz vəziyyətlə qarşı-qarşıya qalan təkamülçü tədqiqatçılar bütün nəzəriyyələrini çürüdən bu "su problemi"-nə əsasən inanılmaz ssenarilər qurmağa başladılar. Bu tədqiqatçılardan ən tanınmış Sydney Fox problemi həll etmək üçün maraqlı bir nəzəriyyə ortaya atdı: Ona görə ilk amin turşuları primitiv okeanda meydana gəldikdən dərhal sonra bir vulkanın yanındakı qayalıqlara süründürülmüş olmalıydılar. Sonra da tərkibində amin turşuları olan su qayalıqlardakı yüksək istilikdən buxarlaşmış olmalıydı. Beləliklə, "quruyan" amin turşuları zülalları meydana gətirmək üçün birləşə bilərdilər.

Lakin bu "qarışıq" çıxış yolu da çox adam tərəfindən qəbul edilmədi. Çünki amin turşuları Foxun iddia etdiyi istiliyə qarşı davamlı ola bilməzdilər: Aparılan tədqiqatlar amin turşularının yüksək istilikdə dərhal məhv olduqlarını göstərirdi. Ancaq Fox qorxmadı. Laboratoriyada "çox xüsusi şərtlərdə" saflaşdırılmış amin turşularını quru mühitdə isidərək birləşdirdi. Amin turşuları birləşdirilmiş, ancaq zülallar yenə əldə edilməmişdi. Əldə etdikləri bir-birinə təsadüfi bağlanmış sadə və nizamsız amin turşusu halqalarıydı və hər hansı bir canlı zülalına oxşamaqdan çox uzaq idi. Bununla yanaşı əgər Fox amin turşularını eyni istilikdə saxlasaydı, ortaya çıxan yararsız halqalar da parçalanacaqdı. Təcrübəni mənasızlaşdıran bir başqa cəhət isə Foxun daha əvvəl Miller təcrübəsində əldə edilmiş amin turşularını deyil, canlı orqanizmlərdə istifadə edilən saf amin turşularından istifadə etməsiydi. Halbuki, Miller təcrübəsinin davamı olduğunu iddia etdiyi təcrübə Millerin əldə etdiyi nəticənin davamı olmalı idi. Amma nə Fox, nə də başqa heç bir tədqiqatçı Millerin əldə etdiyi yararsız amin turşularından istifadə etmədi. ( Richard B. Bliss & Gary E. Parker, Origin of Life, Kaliforniya: 1979, s. 25. )

Foxun bu təcrübəsi təkamülçü çevrələrdə belə müsbət qarşılanmadı. Çünki Foxun əldə etdiyi mənasız amin turşusu zəncirlərinin (polipeptidlərin) təbii şərtlərdə meydana gəlməyəcəyi çox açıq idi. Bununla yanaşı, canlıların elementləri olan zülallar hələ əldə edilməmişdi. Zülalların mənşəyi problemi başlanğıcda olduğu kimi hələ aydınlaşmamışdı. 1970-ci illərin məşhur elm jurnalı Chemical Engineering Newsdə nəşr olunan məqalədə Foxun reallaşdırdığı təcrübə haqqında belə deyilirdi: Sydney Fox və digər tədqiqatçılar xüsusi isitmə texnikalarından istifadə edərək dünyanın ilk dövrlərində heç olmamış şərtlərdə amin turşularını " polipeptidlər" şəklində bir-birinə bağlamağı bacarıblar. Bunlar canlılarda olan çox nizamlı zülallara heç bənzəmirlər. Bunlar heç nəyə yaramayan nizamsız ləkələrdən başqa bir şey deyillər. Əgər həqiqətən ilk dövrələrdə bu molekullar meydana gəlmiş olsaydılar belə bunların parçalanmamaları mümkün deyil. (S. W. Fox, K. Harada, G. Kramptiz, G. Mueller, "Chemical Origin of Cells", Chemical Engineering News, 22 İyun 1970, s. 80.)

Həqiqətən də Foxun əldə etdiyi " polipeptidlər" həqiqi zülallardan quruluş və funksiya cəhətdən tamamilə uzaq idi. Polipeptidlərlə zülallar arasında, kompleks texnoloji cihazla, emal olunmamış metal yığını arasındakı qədər fərq vardı. Bununla yanaşı bu nizamsız amin turşusu yığınlarının belə primitiv atmosferdə həyatda qalma imkanı yox idi. Dünyanın o günkü şərtlərində yer üzünə çatan sıx ultrabənövşəyi şüaları və idarəsiz təbiət şərtlərinin doğurduğu zərərli, korlayıcı fiziki və kimyəvi faktorlar, bu polipeptidlərin də varlıqlarını davam etdirmələrinə imkan vermədən parçalanmalarına səbəb olacaqdı. Amin turşularının ultrabənövşəyi şüalarının çata bilməyəcəyi şəkildə suyun altında olmaları isə Le Chatelier prinsipinə görə mümkün deyildi. Bu məlumatlar işığında elm adamları arasında polipeptidlərin həyatın başlanğıcını meydana gətirən molekullar olduqları fikri gedərək təsirini itirdi.

Cansız Maddə Canlı Aləmi Meydana Gətirə Bilməz

Təkamülçülərin Miller Təcrübəsi, Fox Təcrübəsi kimi səylərlə sübut etməyə çalışdıqları iddia, cansız maddənin öz-özünü düzəldib, təşkil edib kompleks canlı varlıq meydana gətirə biləcəyi şəklindəki inancdır. Bu, tamamilə elmə zidd inancdır, çünki bütün müşahidə və təcrübələr maddənin bu cür qabiliyyəti olmadığını göstərir. Məşhur İngilis astronom və riyaziyyatçı Sir Fred Hoyle maddənin öz-özünə həyatı meydana gətirə bilməyəcəyini belə bir misalla izah edir: Əgər həqiqətən maddənin içində onu həyata doğru itələyən daxili-prinsip olsaydı, bunun laboratoriyada asanlıqla göstərilməsi lazım idi. Məsələn: tədqiqatçı primitiv şorbanı təmsil edən üzmə hovuzunu təcrübə üçün istifadə edə bilərdi. Belə hovuzu istədiyiniz hər cür cansız kimyəvi maddə ilə doldurun. Ona istədiyiniz hər cür qazı nasosla vurun, ya da üzərinə istədiyiniz hər cür radiasiyanı verin. Bu təcrübəni bir il boyunca davam etdirin və (həyat üçün lazımlı olan) 2000 fermentdən neçəsinin sintez edildiyinə nəzarət edin. Mən sizə cavabı indidən verim və beləliklə bu təcrübəylə zamanınızı itirməyin: Qətiyyən heç nə tapa bilməzsiniz, bəlkə bir neçə amin turşusu və digər sadə kimyəvi maddələr meydana gələcək, başqa heç nə yaranmayacaq.

ÇÜNKİ; DNT TƏKAMÜLÜ ÇÜRÜDƏN MÖCÜZƏVİ MOLEKULDUR

2010-10-07T04:30:00.000-07:00

"DNT katalitik zülalların və fermentlərin köməyi olmadan etdiyi işi, yeni DNT-nin yaranması da daxil olmaqla, edə bilməz. Yəni DNT olmadan zülallar ola bilməz, amma DNT də zülallar olmadığı halda meydana gəlməz". John Horgan, "In the Beginning", Scientific American, vol. 264, February 1991, p. 119

Bədəndəki 100 trilyon hüceyrənin hər

birinin nüvəsində olan DNT

adlı molekul insan bədəninin əksiksiz

quruluş planını ehtiva edir. Bir insana aid

bütün xüsusiyyətlərin məlumatı,

xarici görünüşündən daxili orqanlarının strukturlarına

qədər DNT-nin içində xüsusi şifrə sistemi ilə qeydlidir.

Elmi araşdırmaların göstərdiyi kimi, təkamül nəzəriyyəsi molekul səviyyəsində tam bir açmazdadır. Amin turşularının meydana gəlməsini təkamülçülər heç cür açıqlaya bilməmişlər. Zülalların meydana gəlməsi isə müəmmalı olaraq hələ açıqlanmamışdır. Üstəlik, problem yalnız amin turşusu və zülallarla məhdudaşmır, bunlar hələ başlanğıcdır. Bunlardan da vacib, hüceyrə deyilən mükəmməl canlı təkamülçülər baxımından nəhəng bir çıxmaz meydana gətirir. Çünki hüceyrə yalnız amin turşusu quruluşlu zülallardan meydana gəlmiş bir yığın deyil. Yüzlərlə inkişaf etmiş sistemi olan, insanın hələ də bütün sirlərini həll edə bilmədiyi komplekslikdə bir canlıdır. Halbuki təkamülçülər bu sistemlərin deyil, hətta hüceyrənin elementlərinin belə necə meydana gəldiyini açıqlaya bilməzlər.

Canlıların təsadüfən meydana gəldiyini iddia edən təkamül nəzəriyyəsi hüceyrədəki ən fundamental molekulların varlığına belə tutarlı izah gətirə bilməzkən, genetika elmindəki irəliləmələr və nükleik turşuların, yəni DNT və RNT-nın kəşfi, nəzəriyyə üçün yeni çıxmazlar meydana gətirdi. 1955-ci ildə Ceyms Watson və Francis Crick adlı iki alimin işləri DNT-nin inanılmaz dərəcədəki kompleks quruluşunu və dizaynını gün işığına çıxardı.
Bədəndəki 100 trilyon hüceyrənin hər birinin nüvəsində olan DNT adlı molekul, insan bədəninin əksiksiz bir quruluş planını ehtiva edir. Bir insana aid bütün xüsusiyyətlərin məlumatı, xarici görünüşündən daxili orqanlarının strukturlarına qədər DNT-nin içində xüsusi şifrə sistemi ilə qeydlidir. DNT-dəki məlumat, bu molekulu meydana gətirən dörd xüsusi molekulun düzülüş sırası ilə kodlaşdırılmışdır. Nükleotid (və ya əsas) adlandırılan bu molekullar adlarının baş hərfləri olan A, T, Q, S ilə ifadə edilir. İnsanlar arasındakı bütün struktur fərqləri bu hərflərin düzülüş ardıcıllığı arasındakı fərq nəticəsində ortaya çıxır. Bu, dörd hərfli əlifbadan ibarət bir növ məlumat bankıdır. DNT-dəki hərflərin düzülüş sırası insanın quruluşunu ən incə detallarına qədər təyin edir. Boy, göz, saç və dəri rəngi kimi xüsusiyyətlərdən əlavə, bədəndəki 206 sümüyün, 600 əzələnin, 10.000 eşitmə sinir şəbəkəsinin, 2 milyon optik sinir şəbəkəsinin, 100 milyard sinir hüceyrəsinin və 100 trilyon hüceyrənin planları tək bir hüceyrənin DNT-sində mövcuddur. Əgər DNT-dəki bu genetik məlumatı kağıza yazsaq, təxminən 500 səhifəlik 900 ciltdən ibarət nəhəng bir kitabxana meydana gələr. Amma bu inanılmaz həcmdəki məlumat DNT-nin "gen" adı verilən parçalarında şifrələnmişdir.

DNT Təsadüfən Meydana gələ bilərmi?

Burada diqqət yetirilməsi lazım olan bir nöqtə vardır. Bir geni meydana gətirən nükleotidlərdə olan bir sıralama səhvi, o geni tamamilə işə yaramaz hala gətirəcək. İnsan bədənində təxminən 30 min gen olduğu düşünülürsə, bu genləri əmələ gətirən milyonlarla nükleotidin doğru sıralamada təsadüfən meydana gələ bilməsinin qəti şəkildə qeyri-mümkün olduğu görülər. Təkamülçü bioloq olan Frank Salisbury bu qeyri-mümkünlük barəsində bunları söyləyir: orta böyüklükdəki bir zülal molekulu, təxminən 300 amin turşusu ehtiva edir. Buna nəzarət edən DNT zəncirində isə, təxminən 1000 nükleotid olacaqdır. Bir DNT zəncirində dörd növ nükleotid olduğu yada düşərsə, 1000 nükleotidlik bir silsilə 41000 fərqli şəkildə ola biləcək. Kiçik bir loqarifm hesabı ilə olan bu rəqəm isə, ağlasığmaz dərəcədədir . 41000-də bir "kiçik bir loqarifm hesabı" nəticəsində 10620-də bir mənasını verir. Bu ədəd 10-un yanına 620 sıfır əlavə olunaraq əldə edilir. 10-un yanında 11 sıfır 1 trilyonu ifadə edərkən, 620 sıfır olan bir rəqəmin həqiqətən də qavranması mümkün deyil. (Frank B. Salisbury, "Doubts about the Müasir Synthetic Theory of Evolution", American Biology Teacher, Sentyabr 1971, s. 336)

Nükleotidlerin təsadüfən bir yerə gələrək RNT və DNT-ni meydana gətirməsinin qeyri-mümkün olduğunu təkamülçü Frana alimi Paul Auger də belə ifadə etmişdir: Təsadüfi kimyəvi hadisələr nəticəsində nükleotidlər kimi kompleks molekulların yaranmasında məncə iki mərhələni bir-birindən ayırmamız lazımdır, tək-tək nükleotidlərin çoxalması - bu bəlkə mümkün ola bilər - və bunların çox xüsusi müntəzəm şəkildə bir-birinə bağlanması. Elə bu ikincisi, qeyri-mümkündür. ( Paul Auger, De La Physique Theorique a la Biologie, 1970, s. 118)

Uzun illər molekulyar təkamül nəzəriyyəsinə inanan Francis Crick belə DNT-ni kəşf etdikdən sonra, bu cür kompleks molekulun təsadüfən, öz-özünə, bir təkamül nəticəsində meydana gələ bilməyəcəyini etiraf etmiş və belə demişdir: "Hazırki məlumatlara görə dürüst bir adam ancaq bunu söyləyə bilər: Həyat möcüzəvi bir şəkildə ortaya çıxmışdır."( Francis Crick, Life Itself: It's Origin and Nature, New York, Simon & Schuster, 1981, s. 88)

Təkamülçü Prof. Dr. Ali Demirsoy da DNT-nin meydana gəlməsi haqqında bu etirafı etmək məcburiyyətində qalır: "Bir zülalın və nüvə turşusunun (DNT-RNT) meydana gəlmə şansı təxminlərin çox kənarında bir ehtimaldır. Hətta müəyyən bir zülal zəncirinin ortaya çıxma şansı astronomik deyiləcək qədər azdır." ( Ali Demirsoy, Varislik və Təkamül, Ankara: Meteksan Nəşrləri, 1984, s. 39)

Prof. Francis Crick: "Həyat, ancaq bir möcüzə ilə ortaya çıxmış ola bilər.
Bu nöqtədə çox maraqlı bir fakt daha vardır: DNT yalnız zülal quruluşlu bəzi fermətlərin köməyi ilə kopyalanır. Amma bu fermentlərin sintezi də ancaq DNT-dəki məlumatlar sayəsində reallaşır. Bir-birinə bağlı olduqlarından, kopyalamanın meydana gələ bilməsi üçün ikisinin də eyni vaxtda var olması lazımdır. Amerikalı mikrobioloq Jacobson bu mövzuda belə deyir: İlk canlının ortaya çıxdığı zaman, çoxalma planlarının, ətrafdan maddə və enerji təmin etmənin, böyümə ardıcıllığının, məlumatları böyüməyə çevirəcək mexanizmlərin hamısına aid əmrlərin o anda və bir yerdə olmaları lazımdır. Bunların hamısının kombinasiyası təsadüfən reallaşa bilməz.( Homer Jacobson, "Information, Reproduction and the Origin of Life", American Scientist, Yanvar 1955, s. 121)
Yuxarıdakı ifadələr Ceyms Watson və Francis Crick tərəfindən DNT-nin quruluşu açıqlandıqdan iki il sonra yazılmışdı. Ancaq elmdəki bütün inkişaflara baxmayaraq, bu problem təkamülçülər üçün həll edilməmiş qalır. Alman alimləri Junker və Scherer də canlılıq üçün lazımlı molekulların hamısının sintezinin ayrı-ayrı şərtlər tələb etdiyinə diqqət çəkirlər. Bu isə Junker və Schererə görə, həyat üçün lazım olan bir çox fərqli maddənin bir yerə gəlmə şansının heç olmadığını göstərir: kimyəvi təkamül üçün lazımlı bütün molekulların əldə ediləcəyi bir təcrübə bilinmir. Bu səbəbdən müxtəlif molekulların dəyişik yerlərdə çox uyğun şərtlərdə çıxarılıb, hidroliz və fotoliz kimi zərərli faktorlara qarşı qorunub, yeni reaksiya bölgəsinə daşınması lazımdır. Burada təsadüfdən bəhs edilə bilməz, çünki belə bir hadisənin reallaşma ehtimalı yoxdur. (Reinhard Junker & Siegfried Scherer, "Entstehung Gesiche Der Lebewesen", Weyel, 1986, s. 89.)
Qısası, təkamül nəzəriyyəsi molekulyar səviyyədə reallaşdığı iddia edilən təkamül prosesini sübut etməmişdir. Elmin inkişafı bu suallara cavab vermək əvəzinə, sualları daha da kompleks və qarmaqarışıq edir. Amma təkamülçülər bütün bu qeyri-mümkün ssenarilərə böyük bir elmi həqiqət kimi inanırlar. Çünki yaradılışı qəbul etməmək üçün özlərini şərtləndirmişlər və beləliklə də qeyri-mümkün olan bir şeyə inanırlar. Avstraliyalı məşhur molekulyar bioloq Michael Denton, Evolution: A Theory en Crisis (Təkamül: Böhran İçində olan Bir Nəzəriyyə) adlı kitabında bu vəziyyəti belə izah edir: Yüksək orqanizmlərin genetik proqramlarının quruluşu, milyardlarla bit (kompüter vahidi) məlumata, ya da min cildlik kiçik bir kitabxananın içindəki bütün hərflərin düzülüşünə ekvivalentidir. Bu cür kompleks orqanizmləri meydana gətirən trilyonlarca hüceyrənin inkişafını təyin edən, əmr edən və nəzarət edən saysız kompleks funksiyanın təsadüfən meydana gəldiyini iddia etmək isə, böyük ağılsızlıqdır. Amma Darvinistlər, bu düşüncəni ən kiçik şübhə belə etmədən qəbul edirlər!

Ehtimal hesabları, zülallar və nükleik turşular (RNT və DNT) kimi kompleks molekulların tək-tək təsadüfən meydana gəlmələrinin qeyri-mümkün olduğunu göstərir. Ancaq təkamülçülər üçün daha da böyük problem, həyat üçün bu kompleks molekulların hamısının eyni anda və bir yerdə olması zəruriliyidir. Bu həqiqət qarşısında təkamül nəzəriyyəsi tamamilə çarəsizdir. Bəzi məşhur təkamülçülər bu mövzuda etiraf edirlər. Məsələn, San Diyeqo Kaliforniya Universitetindən Stanley Millerin və Francis Crickin iş yoldaşı olan məşhur təkamülçü Dr. Leslie Orgel belə deyir:
"Son dərəcə kompleks strukturlara sahib olan zülalların və nükleik turşuların (RNT və DNT) eyni yerdə və eyni zamanda təsadüfi olaraq meydana gəlmələri ehtimal belə edilə bilinməz. Amma bunların biri olmadan digərini əldə etmək də mümkün deyil. Bu səbəbdən də insan həyatın kimyəvi üsullarla ortaya çıxmasının qeyri-mümkünlüyünü qəbul etmək məcburiyyətində qalır." (Leslie E. Orgel, "The Origin of Life on Earth", Scientific American, vol. 271, October 1994, p. 78)

ÇÜNKİ ; RNT DÜNYASI SSENARİDƏN İBARƏTDİR

2010-07-11T12:06:00.000-07:00

"Necə oldu ki, genetik məlumat onu şərh edən mexanizmlərlə (ribazomlar və RNT molekulları ilə) birlikdə ortaya çıxdı? Bu sual qarşısında özümüzü cavabla deyil, heyranlıq və təəccüb hissləri ilə təmin etməliyik." Douglas R. Hofstadter

70-ci illərdə ilkin yer atmosferinin ehtiva etdiyi qazların amin turşusu sintezi üçün əlverişli olmadığının bilinməsi, molekulyar təkamül nəzəriyyəsi üçün böyük zərbə oldu. Müller, Foks, Ponnamperuma kimi təkamülçülərin "primitiv atmosfer təcrübələri"nin hamısının etibarsız olduğu aydın oldu. Buna görə də 80-ci illərdə başqa təkamülçü tədqiqatlar axtarıldı. Bunun nəticəsində əvvəlcə zülalların deyil, zülalların məlumatını daşıyan RNT molekulunun meydana gəldiyini qarşıya qoyan "RNT Dünyası" ssenarisi ortaya atıldı.

1986-cı ildə Harvardlı kimyaçı Walter Gilbert tərəfindən ortaya atılan bu ssenariyə görə, bundan milyardlarla il əvvəl bir təhər öz-özünü kopiyalaya bilən bir RNT molekulu təsadüfən və özbaşına meydana gəlmişdi. Sonra bu RNT molekulu ətraf mühit şərtlərinin təsiriylə birdən-birə zülallar sintez etməyə başlamışdı. Daha sonra məlumatları ikinci bir molekulda saxlamaq ehtiyacı meydana gəlmiş və nə təhərsə DNT molekulu ortaya çıxmışdı.

Hər mərhələsi ayrı-ayrılıqda qeyri-mümkün, xəyal edilməsi belə çətin olan bu ssenari həyatın başlanğıcını izah etmək əvəzinə, problemi daha da böyütmüş və xeyli cavabsız sualı gündəmə gətirmişdi:

1- RNT-ni meydana gətirən nükleotidlərin sadəcə birinin belə meydana gəlməsinin təsadüflərlə açıqlanması mümkün olmadığı halda, görəsən xəyali nükleotidlər necə oldu ki, ən uyğun ardıcıl düzülüşlə bir yerə gələrək RNT-ni meydana gətirdi? Təkamülçü bioloq John Horgan RNT-nin təsadüfən meydana gəlməsinin qeyri-mümkün olduğunu belə qəbul edir: “Tədqiqatçılar RNT Dünyası anlayışını dəqiqliklə araşdıranda getdikcə daha çox problem ortaya çıxır. RNT ilk olaraq necə meydana gəldi? RNT və onun hissələrinin laboratoriyada ən yaxşı şərtlərdə belə sintez edilməsi son dərəcə çətin olduğu halda, bunun prebiyotik (həyatdan əvvəlki) mühitdə reallaşması necə olmuşdur?” (John Horgan, "In the Beginning", Scientific American, Cild 264, Fevral 1991, s. 119)

Prof. Leslie Orgel: "Həyatın, kimyəvi yollarla meydana gəlməsi qeyri-mümkündür."

2- Təsadüfən meydana gəldiyini fərz etsək belə yalnız bir nükleotid zəncirindən ibarət olan bu RNT hansı şüurla özünü kopyalamağa qərar verdi və hansı mexanizmlə bu kopyalamanı bacardı? Özünü kopyalayarkən istifadə edəcəyi nükleotidleri haradan tapdı? Təkamülçü mikrobioloqlar Gerald Joyce və Leslie Orgel vəziyyətin belə ümidsizliyini belə dilə gətirirlər: “Mübahisə, çıxılmaz bir məqamda mərkəzləşir: Qatmaqarışıq bir polinuleotid bulyonundan çıxıb birdən-birə özünü kopyalaya bilən o xəyali RNT əfsanəsi... Bu anlayış yalnız bu günki prebiotik kimya anlayışımıza görə absurd olmaqla qalmır, eyni zamanda RNT-nin özünü kopyalaya bilən bir molekul olduğu şəklindəki həddindən artıq optimist düşüncəni də məhv edir”. ( G. F. Joyce, L. E. Orgel, "Prospects for Understanding the Origin of the RNT World", In the RNT World, New York: Cold Spring Harbor Laboratory Press, 1993, s. 13.)

3- Qaldı ki, əgər ilkin dünyada özünü kopyalayan bir RNT meydana gəldiyini və mühitdə RNT-nin istifadə edəcəyi hər növ amin turşusudan saysız miqdarlarda olduğunu fərz etsək və bütün bu mümkünsüzlüklərin necəsə reallaşmış olduğunu düşünsək belə, bu vəziyyət yenə də sadəcə bir zülal molekulunun meydana gələ bilməsi üçün kifayət deyil. Çünki RNT yalnız zülalın quruluşuyla əlaqədar məlumatdır. Amin turşuları isə xam maddədir. Ancaq ortada zülal sintez edən "mexanizm" yoxdur. RNT-nin varlığını zülal istehsalı üçün kifayət saymaq, bir avtomobilin kağız üzərinə çəkilmiş dizaynını o avtomobili meydana gətirəcək minlərlə parçanın üzərinə atıb, sonra avtomobilin öz-özünə montaj edilib meydana çıxmasını gözləməklə eyni dərəcədə axmaqlıqdır. Ortalıqda fabrik və işçilər yoxdur ki, istehsal reallaşsın. Zülal hüceyrənin içindəki son dərəcə kompleks əməliyyatlar nəticəsində bir çox fermentin köməyiylə ribozom adlanan fabrikdə sintez edilir. Ribozom isə yenə zülallardan meydana gəlmiş kompleks hüceyrə orqanoididir. Buna görə bu vəziyyət ribozomun da eyni anda təsadüfən meydana gəlmiş olması kimi məntiqsiz fərziyyəni özü ilə gətirəcək. Təkamülün ən fanatik müdafiəçilərindən Nobel mükafatı alan Jacques Monod belə zülal sintezinin yalnız nüklein turşulardakı məlumata sadələşdirilməsinin mümkün olmadığını bu şəkildə açıqlayır: “Şifrə (DNT və ya RNT-dəki məlumat) köçürülmədikcə mənasızdır. Müasir hüceyrədəki şifrə-köçürmə mexanizmi ən az 50 makromolekulyar parçadan meydana gəlir ki, bunların özləri də DNT-də kodlanıblar. Şifrə bu vahidlər olmadan kopyalana bilməz. Bu dövrün bağlanması nə vaxt və necə reallaşdı? Bunu xəyal etmək belə həddindən artıq çətindir”.( Jacques Monod, Chance and Necessity, New York: 1971, s. 143)

Primitiv dünyadakı RNT zənciri hansı iradəylə bu cür qərar vermiş və hansı üsulları istifadə edərək 50 xüsusi vəzifəli hissəciyin işini öz-özünə görərək zülal istehsalını reallaşdırmışdı? Təkamülçülərin bu suallara verə bildikləri heç bir cavab yoxdur.

San Diyeqo Kaliforniya Universitetindən Stanley Müllerin və Francis Crickin iş yoldaşı məşhur təkamülçü Dr. Leslie Orgel "həyatın RNT dünyası ilə başlaması" ehtimalı üçün "ssenari" ifadəsindən istifadə edir. Orgel bu RNT-nin hansı xüsusiyyətlərə sahib olmasının lazım olduğunu və bunun mümkünsüzlüyünü, American Scientistin 1994-cü il oktyabr sayındakı "The Origin of Life on the Earth" başlıqlı məqalədə belə ifadə edir: “Bu ssenarinin meydana gələ bilməsi üçün primitiv dünyadakı RNT-nin bu gün mövcud olmayan iki xüsusiyyətinin olması lazımdır: Zülalların köməyi olmadan özünü kopyalama xüsusiyyəti və zülal sintezinin hər mərhələsini reallaşdırma xüsusiyyəti”. (Leslie E. Orgel, "The Origin of Lifə on the Earth", Scientific American, Oktyabr 1994, Cild 271, s. 78)

Açıq-aşkar aydın olduğu kimi Orgelin "olmazsa olmaz" şərtini qoyduğu bu iki kompleks əməliyyatı RNT molekulundan gözləmək ancaq təkamülçü xəyalpərəst dünyagörüşüylə mümkün ola bilər. Konkret elmi gerçəklər isə həyatın təsadüflərlə yarandığı iddiasının yeni versiyası olan "RNT Dünyası" tezisinin qətiyyən mümkün olmayan nağıl olduğunu ortaya qoyur.

Canlılar Aləmi Molekul Yığınlarından Fərqli Anlayışdır

Bura qədər bəhs etdiyimiz bütün mümkünsüzlükləri və məntiqsizlikləri bir an üçün unudaq və primitiv dünya şərtləri kimi ən əlverişsiz mühitdə zülal molekulunun təsadüflərlə meydana gəldiyini fərz edək.

Zülalın meydana gəlməsi də kifayət etməyəcək, zülalın bu idarəsiz mühitdə başına heç nə gəlmədən özü kimi təsadüfən meydana gələcək başqa zülalları gözləməsi lazım olacaq.... Ta ki, hüceyrəni meydana gətirəcək milyonlarla müvafiq və lazımlı zülal həmişə "təsadüfən" eyni yerdə yan-yana yaranana qədər. Əvvəldən yarananlar o mühitdə ultrabənövşəyi şüalar, şiddətli mexaniki təsirlərə baxmayaraq heç bir pozuntuya uğramadan, səbirlə dərhal yanlarında digərlərinin təsadüfən meydana gəlməsini gözləməliydilər. Sonra lazımi sayda və eyni yerdə yaranan bu zülallar tam lazımi formalarda bir yerə toplanaraq hüceyrənin orqanoidlərini meydana gətirməliydilər. Aralarına heç bir xarici maddə, zərərli molekul, yararsız zülal zənciri qarışmamalıydı. Sonra bu orqanoidlər son dərəcə planlı, nizamlı, uyğun və əlaqəli şəkildə bir yerə toplanıb bütün lazımlı fermentləri də götürüb bir pərdəylə örtülsəydi, bu pərdənin içi də bunlara ideal mühiti təmin edəcək xüsusi mayeylə dolsaydı, bütün bu "mümkünsüzlüklərdən sonra" hadisələr reallaşsaydı belə bu molekul yığını canlana bilərdimi? Cavab, "xeyr"dir! Çünki tədqiqatlar göstərmişdir ki, həyatın başlaması üçün yalnız canlılarda olması lazım olan maddələrin bir yerə toplanmış olması kafi deyil. Həyat üçün lazımlı olan bütün zülalları yığıb təcrübə şüşəsinə qoysaq, yenə də canlı hüceyrə əldə etməyi bacara bilmərik. Bu mövzuda aparılan bütün təcrübələr müvəffəqiyyətsiz olmuşdur. Bütün təcrübə və müşahidələr isə həyatın ancaq həyatdan gəldiyini göstərmişdir. Həyatın cansız maddələrdən gəldiyi iddiası, bu hissənin lap əvvəlində də ifadə etdiyimiz kimi yalnız təkamülçülərin xəyallarında olan, bütün müşahidə və təcrübələrə zidd olan nağıldır.

Bu vəziyyətdə yer üzündəki ilk həyatın da yalnız Həyatdan gəlmiş olması lazımdır. Bu, "Hayy" (Həyat Sahibi) Allahın yaratmasıdır. Həyat ancaq Onun diləməsiylə başlayır, davam edir və sona çatır. Təkamül isə canlılar aləminin necə başladığını açıqlamaq bir tərəfə, canlılar üçün lazımi vəsaitin necə meydana gəldiyini və bir yerə gəldiyini belə açıqlaya bilmir.

ÇÜNKİ; TERMODİNAMİKANIN İKİNCİ QANUNU TƏKAMÜL NƏZƏRİYYƏSİNİ ƏHƏMİYYƏTSİZ EDİR

2010-07-11T10:24:00.000-07:00

Bioloqların qarşılaşdıqları problem təkamülün Termodinamikanın İkinci Qanunu ilə olan açıq ziddiyyətidir. Sistemlər zaman keçdikcə daha nizamsız strukturlara doğru pozulmalıdırlar.

Təkamülçü elm adamı Roger Lewin

Fizikanın ən fundamental qanunlarından biri olan "Termodinamikanın İkinci Qanunu" kainatdakı vəziyyətinə, təbii şərtlərə buraxılan bütün sistemlərin zamanla doğru mütənasib olaraq nizamsızlığa, dağınıqlığa və pozulmağa doğru irəlilədiyini söyləyir. Canlı-cansız bütün hər şey zaman içində aşınır, pozulur, çürüyür, parçalanır və dağılır. Bu, əvvəl-axır hər varlığın qarşılaşacağı mütləq sondur və bu qanuna görə bu müddətin geri dönüşü yoxdur.

Bu həqiqət hamımızın həyatı boyunca yaxından müşahidə etdiyi bir vəziyyətdir. Məsələn, bir avtomobili aparıb çölə qoysanız və bir neçə aydan sonra vəziyyətinə nəzarət etsəniz, əlbəttə ki, onun görünüşünün daha baxımlı bir vəziyyətə gəlməsini gözləyə bilməzsiniz. Əksinə, şinlərinin partlamış, şüşələrinin qırılmış, mühərrikinin çürümüş olduğunu görərsiniz. Eyni proses canlı varlıqlarda özünü daha çox büruzə verir. Termodinamikanın İkinci Qanunu olan bu təbii müddətin, fiziki tənlik və hesablamalarla ifadə edilmə formasıdır.

Bu məşhur fizika qanunu "Entropiya Qanunu" olaraq da adlandırılır. Entropiya fizikada bir sistemin ehtiva etdiyi nizamsızlığın ölçüsüdür. Bir sistemin nizamlı, mütəşəkkil və planlı bir quruluşdan nizamsız, dağınıq və plansız bir hala keçməsi o sistemin entropiyasını artırır. Bir sistemdəki nizamsızlıq nə qədər çoxdursa, o sistemin entropiyası da o qədər yüksək deməkdir. Entropiya Qanunu bütün kainatın geri dönüşü olmayan bir şəkildə davamlı, daha nizamsız, plansız və dağınıq bir quruluşa doğru irəlilədiyini ortaya qoymuşdur.

Termodinamikanın İkinci Qanunu və ya digər adı Entropiya Qanunu olan, doğruluğu nəzəri və təcrübi şəkildə qəti olaraq sübut edilmiş bir qanundur. Belə ki, əsrimizin ən böyük alimi kimi qəbul edilən Albert Eynşteyn bu qanunu "bütün elmlərin birinci qanunu" olaraq təyin etmişdir: Entropiya Qanunu tarixin bundan sonrakı ikinci etapında əsas qanun olaraq qəbul olunacaqdır. Albert Eynşteyn bu qanunun bütün elmlərin birinci qanunu olduğunu söyləmişdir, Arthur Eddington ondan bütün kainatın ən üstün metafizik qanunu olaraq bəhs edir.( Jeremy Rifkin, Entropy: A New World View, New York: Viking Press, 1980, s. 6)

Təkamül nəzəriyyəsi isə, bütün kainatı əhatə edən bu təməl fizika qanununu tamamilə gözardı edərək ortaya atılmış bir iddiadır. Təkamül bu qanunla tam ziddiyyət təşkil edən mexanizm irəli sürür. Təkamülə görə dağınıq, nizamsız, cansız atomlar və molekullar, zamanla öz özlərinə təsadüflərlə bir yerə gələrək nizamlı və planlı zülalları, DNT, RNT kimi son dərəcə kompleks molekulyar strukturları, ardından da çox daha kompleks nizamlara, quruluşlara və dizaynlara sahib milyonlarla canlı növünü ortaya çıxarmışlar. Təkamül nəzəriyyəsinə görə, hər mərhələdə daha planlı, daha nizamlı, daha kompleks və daha mütəşəkkil quruluşa doğru irəliləyən bu xəyali müddət, Entropiya Qanununun ortaya qoyduğu həqiqətlərə tamamilə ziddir. Bu səbəblə də guya var olan təkamül müddətinin əvvəldən sona qədər fərz edilən heç bir mərhələsinin reallaşması mümkün deyil. Təkamülçü alimlər də bu açıq ziddiyyətin fərqindədirlər.

Təkamülçü olan Corc Stavropoulos canlılığın özbaşına meydana gəlməsinin termodinamik baxımdan qeyri-mümkünlüyünü və fotosintez kimi kompleks canlı mexanizmlərin mənşəyinin təbiət qanunları ilə izahının mümkün olmadığını, məşhur təkamülçü American Scientistdə bu ifadələrlə qəbul etməkdədir: Normal şərtlərdə Termodinamikanın İkinci Qanununu nəzərə alsaq, heç bir kompleks orqanik molekul heç vaxt öz-özünə meydana gələ bilməz, əksinə parçalanar. Bir şey nə qədər kompleks olarsa o qədər qərarsızdır və axır-əvvəl parçalanır-dağılır. Fotosintez bütün həyat boyu kompleks və ya qəsdli olaraq kompleksləşdirilmiş izahlara baxmayaraq, hələ də termodinamika və ya başqa elm sahəsi vasitəsi ilə aydın ola bilməmişdir. (Corc P. Stavropoulos, "The Frontiers and Limits of Science", American Scientist, Dəri 65, noyabr-dekabr 1977, s. 674)

Görüldüyü kimi, təkamül iddiası tamamilə fizika qanunlarına zidd olaraq ortaya atılmış bir iddiadır. Termodinamikanın İkinci Qanunu təkamül ssenarisi qarşısına elmi və məntiqi baxımdan aşılması qeyri-mümkün olan fiziki maneə qoyur. Bu maneəni aşacaq elmi və tutarlı izah gətirə bilməyən təkamülçülər isə bunu ancaq xəyallarında aşa bilirlər. Məsələn, Amerikalı elm adamı Jeremy Rifkin təkamülün bu fizika qanununu sehrli bir güclə aşdığına inandığını ifadə edir. Entropiya Qanunu təkamülün bu planetdəki həyat üçün mövcud olan bütün enerjini paylayacağını söyləyir. Bizim təkamül anlayışımız isə bunun tam əksidir. Biz təkamülün sehrli bir şəkildə yer üzündə daha böyük dəyər və nizam artımı təmin etdiyinə inanırıq. (Jeremy Rifkin, Entropy: A New World View, s. 55)

Açıq Sistem Təhrif etməsi

Təkamülçülər bu açıq həqiqətlərə baxmayaraq, Termodinamikanın İkinci Qanununun yalnız "bağlı sistemlər" üçün etibarlı olduğunu, "açıq sistemlər"in bu qanunun xaricində olduğunu söyləyirlər.

Açıq sistem çöldən enerji və maddə giriş-çıxışı olan termodinamik sistemdir. Təkamülçülər də dünyanın açıq sistem olduğunu, Günəşdən davamlı bir enerji axınına məruz qaldığını, bu səbəbdən Entropiya Qanununun dünya üçün etibarsız olduğunu, nizamsız, sadə, cansız strukturlardan nizamlı, kompleks canlıların meydana gələ biləcəyini qarşıya qoyurlar.

Halbuki burada açıq bir təhrif etmə vardır. Çünki bir sistemə çöldən enerji girməsi, o sistemi nizamlı hala salmaq üçün bəs deyil. Bu enerjini istifadə edilə biləcək vəziyyətə gətirən xüsusi mexanizmlər lazımdır. Məsələn, bir avtomobilin benzindəki enerjini işə çevirməsi üçün mühərrikə, transmissiya sistemlərinə və bunları idarə edən idarə mexanizmlərinə ehtiyac vardır. Belə bir enerji çevirici sistem olmasa, avtomobilin benzindəki enerjini istifadə edə bilməsi mümkün olmayacaq.

Eyni vəziyyət canlılığa da aiddir. Bəli, canlılıq enerjisini Günəşdən alır. Lakin Günəş enerjisi, ancaq canlılardakı inanılmaz komplekslikdəki enerji çevrilmə sistemləri (məsələn, bitkilərdəki fotosintez, insan və heyvanlardakı həzm sistemləri) sayəsində kimyəvi enerjiyə çevrilə bilir. Bu enerji çevrilmə sistemləri olmazsa, heç bir canlı varlığını davam etdirə bilməz. Günəşin enerji çevrilmə sistemi olmayan bir canlı üçün, yandırıcı, əridici və parçalayıcı bir enerji qaynağı olmaqdan başqa bir mənası yoxdur.

Görüldüyü kimi, hər hansı bir enerji çevirici mexanizmi olmayan sistem, açıq da olsa, bağlı da olsa təkamül üçün heç bir üstünlük təşkil etmir. Primitiv dünya şərtlərində təbiətdə belə kompleks və şüurlu mexanizmlərin olduğunu isə heç kim iddia etmir. Zatən təkamülçülərin çətinlik çəkdiyi bitkilərdəki fotosintez mexanizmi kimi, hətta müasir texnologiya tərəfindən belə təqlid edilə bilməyən kompleks enerji çevrilmə mexanizmlərinin necə ortaya çıxması sualıdır.

Primitiv dünyaya çöldən girən Günəş enerjisinin də bu səbəbdən heç cür nizamlılıq meydana gətirəcək təsiri yoxdur. Çünki istilik nə qədər artarsa-artsın amin turşuları nizamlı düzülmələrdə bağlanmağa qarşı müqavimət göstərirlər. Amin turşularının çox daha kompleks molekullar olan zülalları və zülalların da özlərindən daha kompleks və planlı strukturlar olan hüceyrə orqanoidlərini meydana gətirmələri üçün də yenə yalnız enerji bəs deyil. Əslində lazım olan faktor, şüurlu bir dizayn, digər bir ifadə ilə desək yaradılışdır.

Xaos Qaydası Qaçışı

Termodinamikanın İkinci Qanununun təkamülü qeyri-mümkün etdiyinin fərqində olan bəzi təkamülçü alimlər yaxın keçmişdə Termodinamikanın İkinci Qanunu və Təkamül Nəzəriyyəsi arasındakı uçurumu aradan qaldırmaq, təkamülə bir yol aça bilmək məqsədi ilə müxtəlif fərziyyələr çıxarmağa səy göstərmişdir. Yalnız bu səylər də təkamül nəzəriyyəsinin gözardı edilə bilməyən bir açmaz qarşısında olduğunu açıqca göstərməkdədir.

Termodinamikanı və təkamülü uzlaşdırma ümidi ilə ortaya atılan iddialarla ən çox adı çəkilən Belçikalı elm adamı Ilya Prigoginedir. Prigogine Xaos Qaydasından hərəkət edərək xaosdan (qarışıqlıqdan) nizam meydana gələ biləcəyinə dair bəzi fərziyyələr ortaya atmışdır. Halbuki bütün səylərinə baxmayaraq, Prigogine termodinamikanı və təkamülü uzlaşdırmağı bacara bilməmişdir. Bu, aşağıdakı ifadələrində də açıqca görülür:

Keçən əsrdən bəri ağılımızda ilişib qalan bir sual var: Termodinamikanın təyin etdiyi və davamlı olaraq artan nizamsızlığın hökm sürdüyü dünyada, canlı bir varlığın təkamülünün necə mənası ola bilər? ( Ilya Prigogine, Isabelle Stengers, Order Out of Chaos, New York: Bantam Books, 1984, s. 129)

Molekulyar səviyyədə bildirdiyi nəzəriyyələrin canlı sistemlər üçün, məsələn, bir canlı hüceyrəsi üçün etibarlı olmadığını bilən Prigogine bu problemi belə ifadə edir: Xaos Nəzəriyyəsi və... canlıların olduqca nizamlı olan hüceyrələri düşünüldükdə, bunlarda olan bioloji nizamlılıq, nəzəriyyənin qarşısına dəqiq bir problem olaraq çıxır. ( Ilya Prigogine, Isabelle Stengers, Order Out of Chaos, s. 175.)

Bütün bu həqiqətlərə baxmayaraq təkamülçülər, "canlılar meydana gəlmişsə, deməli təkamül olmuşdur" kimi boş açıqlamalara sığınmağa çalışırlar. Lakin açıq və dəqiq elmi həqiqətlər, canlıların və canlılardakı nizamlı, planlı və kompleks strukturların qəti olaraq təkamülün iddia etdiyi kimi təsadüflərlə və təbiət şərtləri ilə meydana gələ bilməyəcəyini göstərir. Bu da canlıların varlığının ancaq fövqəladə bir gücün müdaxiləsi ilə açıqlana biləcəyini ortaya qoyur. Bu Fövqəladə müdaxilə isə, bütün kainatı yoxdan var edən Allahın yaratmasıdır. Elm hər sahədə olduğu kimi termodinamika baxımından da təkamülün qeyri-mümkün olduğunu və canlılığın yaranmasının Yaradılışdan başqa bir açıqlaması oladığını gözlər önünə sərmişdir.

ÇÜNKİ; CANLILARDAKI MÜKƏMMƏL DİZAYN TƏSADÜFLƏ İZAH EDİLƏ BİLMƏZ

2010-07-11T09:56:00.000-07:00

Mən özüm təkamül nəzəriyyəsinin xüsusilə tətbiq olunduğu sahələrdə, gələcəyin tarix kitablarındakı ən böyük yumor səbəblərindən biri olacağına inandım. Gələcək nəsil bu qədər çürük və naməlum bir fərziyyənin inanılmaz bir məsumluqla qəbul edilməsini heyrətlə qarşılayacaq. (Malcolm Muggride, The End of Christendom, Grand Rapids: Eerdmans, 1980, s. 43)

Əvvəlki hissədə həyatın təsadüfən meydana gəlməsinin nə dərəcədə qeyri-mümkün olduğunu gördük. Biz yenə də bir anlıq bu qeyri-mümkünlüyü qəbul edək, milyonlarla il əvvəl yaşamaq üçün hər cür vəsaiti əldə etmiş bir hüceyrənin meydana gəldiyini və "həyat sahibi" olduğunu fərz edək. Ancaq bununla belə, təkamül nəzəriyyəsi iflasa uğramışdır: Bu hüceyrə bir müddət həyatını davam etdirsə belə, nəhayət öləcək və öldükdən sonra ortada heç bir canlı qalmayacaq, hər şey əvvəlki kimi olacaq.Çünki, genetik sistemi olmayan bu ilk canlı hüceyrə özünü çoxalda bilməyəcəyi üçün ölümündən sonra yeni bir nəsil gətirə bilməyəcək, canlılıq da onun ölümü ilə birlikdə sona çatacaq. Genetik sistem isə yalnız DNT-dən ibarət deyil. DNT-dən bu şifrəni oxuyacaq fermentlər, bu şifrələrin oxunması ilə sintez olunacaq mRNT, mRNT-nın bu şifrə ilə gedib sintez üçün birləşəcəyi ribosom, ribosomu sintez etmək üçün istifadə ediləcək amin turşularını daşıyacaq bir daşıyıcı RNT və bunlar kimi saysız-hesabsız ara əməliyyatları təmin edən son dərəcə kompleks fermentlərin də eyni mühitdə olması lazımdır. Həmçinin, bu mühit bütün xam maddə və enerji imkanlarına malik olan, hər cəhətdən təcrid olumuş və tamamilə idarəli mühitə sahib olan hüceyrədən başqası ola bilməz...

Nəticədə bir orqanik maddə ancaq bütün orqanoidləri ilə birlikdə qüsursuz bir hüceyrə olduğu təqdirdə özünü çoxalda bilər. Bu da dünyada ilk hüceyrənin fövqəladə kompleks quruluşu ilə bir anda meydana gəlməsi deməkdir.

Bəs kompleks bir quruluş bir anda var olmuşsa, bunun mənası nədir?

Bu suala bir də bu nümunə ilə baxaq: Hüceyrəni kompleksliyinə görə təkmilləşmiş texnologiyaya sahib bir avtomobilə bənzədək. (Həqiqətdə hüceyrə avtomobilin mühərriki və bütün texniki təchizatına baxmayaraq, ondan daha kompleks və inkişaf etmiş bir sistem ehtiva edir). İndi soruşaq: Bir gün balta dəyməmiş bir meşənin dərinliklərində gəzintiyə çıxsanız və ağacların arasında son model bir avtomobil tapsanız nə düşünərdiniz? Görəsən ağlınıza ilk olaraq meşədəki müxtəlif elementlərin milyonlarla il içində təsadüfən bir yerə yığışaraq belə məhsul ortaya çıxardığı gələrdimi? Avtomobili meydana gətirən bütün xammal - dəmir, plastik, kauçuk və s. torpaqdan, ya da onun məhsullarından əldə edilir. Amma bu sizə bu vəsaitlərin "təsadüfən" sintez edilib, sonra da bir yerə yığışaraq nəticədə ortaya belə bir avtomobil çıxardıqlarını düşündürərdimi?

Əlbəttə ki, sağlam düşüncəyə sahib olan hər normal insan avtomobilin şüurlu dizaynın, yəni fabrikin məhsulu olduğunu düşünəcək, bunun meşəyə necə gəldiyi ilə maraqlanacaq. Çünki kompleks bir quruluşun birdən, bir anda və tam olaraq ortaya çıxması, onun şüurlu iradə tərəfindən var edildiyini göstərir. Hüceyrə kimi kompleks bir sistem də, əlbəttə, üstün elmin və iradənin məhsuludur. Yəni, Allahın yaratması ilə var olmuşdur.

Təkamülçülər isə, təsadüflərin son dərəcədə qüsursuz quruluşlar ortaya çıxara biləcəyinə inanmaqla, həqiqətdə ağıldan və elmdən kənara çıxmış olurlar. Bunlardan biri açıq sözlü, nüfuzlu şəxslərdən Fransa Elmlər Akademiyasının əvvəlki başçısı olan məşhur Fransız zoolog Pierre Grassédir. Grassé materialistdir, ancaq Darvinist nəzəriyyənin canlılığı açıqlaya bilmədiyini etiraf edir və Darvinizmin təməlini meydana gətirən "təsadüf" məntiqi haqqında bunları deyir: Şanslı mutasiyaların hevyanların və bitkilərin ehtiyaclarının qarşılanmasını təmin etdiyinə inanmaq həqiqətən çox çətindir. Amma Darvinizm bundan da çoxunu istəyir: Tək bir bitki, tək bir heyvan minlərlə və minlərlə dəfə tam lazım olan şəkildə faydalı təsadüflərə məruz qalmalıdır. Yəni, möcüzələr adi qayda halına gəlməli, az ehtimallara sahib hadisələr inanılmaz dərəcədə asanlıqla reallaşmalıdır. Xəyal qurmağı qadağan edən bir qanun yoxdur, amma elm bu işin içinə daxil edilməməlidir.( Pierre-P Grassé, Evolution of Living Organisms, New York: Academic Press, 1977, s. 103)

Grassé "təsadüf" anlayışının təkamülçülər üçün ifadə etdiyi mənanı da belə ifadə edir: "...Təsadüf ateizm görünüşü altında özünə gizlicə tapınılan bir növ ilah halına gəlmişdir." ( Pierre-P Grassé, Evolution of Living Organisms, s. 107)

Təkamülçülərin məntiq pozuqluğu təsadüf anlayışını özlərinə ilah etmələrinin bir nəticəsidir. Belə ki, Quranda Allahdan başqa varlıqlara tapınan insanların məntiq qabiliyyətindən məhrum olduqları belə xəbər verilir: Onların qəlbləri vardır, lakin onunla anlamazlar. Onların gözləri vardır, lakin onunla görməzlər. Onların qulaqları vardır, lakin onunla eşitməzlər. Onlar heyvan kimidirlər, bəlkə də, daha çox zəlalətdədirlər. Qafil olanlar da məhz onlardır!. (Əraf Surəsi, 179)

Darvinin Düsturu!

İndiyə qədər ələ aldığımız bütün texniki dəlillərlə bərabər, istəyirsiniz təkamülçülərin necə mənasız bir inanca sahib olduqlarını uşaqların belə anlaya biləcəyi açıq bir nümunə ilə yekunlaşdıraq.

Təkamül nəzəriyyəsi canlılığın təsadüfən meydana gəldiyini iddia edir. Bu səbəbdən, bu iddiaya görə cansız və şüursuz atomlar bir yerə toplanaraq əvvəl hüceyrəni meydana gətirmişlər və sonra da bu atomlar hər hansı bir şəkildə digər canlıları və insanı meydana gətirmişlər. İndi düşünək: canlılığın elementi olan karbon, fosfor, azot, kalium kimi elementləri bir yerə toplayanda bir yığın meydana gələr. Bu atom yığını hansı əməliyyatdan keçirilirsə keçirilsin, bir canlı belə meydana gətirə bilməz. İstəsəniz bunun üçün bir "təcrübə" hazırlayaq və təkamülçülərin əslində müdafiə etdikləri, amma yüksək səslə dilə gətirə bilmədikləri iddianı onların yerinə "Darvinin Düsturu" adı ilə araşdıraq: Təkamülçülər böyük vedrələrin içinə canlılığın quruluşunda olan fosfor, azot, karbon, oksigen, dəmir, maqnezium kimi elementlərdən bol miqdarda qoysunlar. Hətta normal şərtlərdə tapılmayan, ancaq bu qarışığın içində olmasını lazımlı gördükləri vəsaiti də bu vedrələrə əlavə etsinlər. Qarışıqların içinə istədikləri qədər (təbii şərtlərdə meydana gəlməsi mümkün olmayan) amin turşusu, istədikləri qədər də (birinin belə təsadüfi meydana gəlmə ehtimalı 10950 olan) zülal doldursunlar. Bu qarışıqlara istədikləri nisbətdə istilik və nəm versinlər. Vedrələrin yanına isə dünyanın öndə gedən alimlərini qoysunlar. Bu mütəxəssislər növbə ilə milyardlarla, hətta trilyonlarca il vedrələrin başında gözləsinlər.

Bir canlının meydana gəlməsi üçün hansı şərtlərin var olması lazım olduğuna inanılırsa hamısından istifadə etmək sərbəst olsun. Ancaq nə etsələr-etsinlər, o vedrələrdən heç bir canlı çıxara bilməzlər. Zürafələri, aslanları, arıları, sarı bülbülləri, bülbülləri, tutuquşuları, atları, delfinləri, gülləri, zanbaqları, qərənfilləri, bananları, portağalları, almaları, xurmaları, pomidorları, qovunları, qarpızları, əncirləri, zeytunları, üzümləri, şaftalıları, tovuz quşlarını, müxtəlif rəng çalarları olan kəpənəkləri və bunlar kimi milyonlarla canlı növündən heç birini meydana gətirə bilməzlər. Nəinki bu saydığımız canlı varlıqları, hətta bunların tək bir hüceyrəsini belə əldə edə bilməzlər.

Qısacası, şüursuz atomlar bir yerə yığışaraq hüceyrəni meydana gətirə bilməzlər. Sonra yeni bir qərar verərək bir hüceyrəni ikiyə bölərək ard-arda başqa qərarlar verib elektron mikroskopunu kəşf edən, sonra öz hüceyrə quruluşunu bu mikroskop altında izləyən professorları meydana gətirə bilməzlər. Maddə - ancaq Allahın üstün yaratması ilə yaranır.

Bunun əksini iddia edən təkamül nəzəriyyəsi isə ağıla tamamilə zidd olan boş sözdür. Təkamülçülərin ortaya atdığı iddialar üzərində bir az belə düşünmək, yuxarıdakı nümunədə olduğu kimi, bu həqiqəti açıqca göstərir.

Göz və Qulaqdakı Texnologiya

Təkamül nəzəriyyəsinin tam yəqinliklə izah edə bilməyəcəyi bir başqa mövzu isə göz və qulaqdakı üstün qəbul etmə keyfiyyətidir. Gözlə əlaqədar mövzuya keçmədən əvvəl "necə görürük" sualına qısaca cavab verək. Bir cisimdən gələn şüalar gözdə tor qişaya tərs olaraq düşür. Bu şüalar buradakı hüceyrələr tərəfindən elektrik siqnallarına çevrilir və beyinin arxa qismindəki görmə mərkəzi deyilən kiçik bir nöqtəyə çatır. Bu elektrik siqnalları coxlu əməliyyatdan sonra beyindəki bu mərkəzdə görüntü olaraq qəbul edilir. Bu texniki məlumatdan sonra indi düşünək: Beyin işıqdan məhrumdur. Yəni, beynin içi tam qaranlıqdır, işıq beyinin olduğu yerə qədər girə bilməz. Görmə mərkəzi deyilən yer qaranlıq, işığın əsla çatmadığı, bəlkə də heç qarşılaşmadığınız qədər qaranlıq bir yerdir. Ancaq siz bu zülmət qaranlıqda işıqlı, tərtəmiz bir dünyanı seyr edirdiniz.

Üstəlik bu o qədər dəqiq və keyfiyyətli bir görünüşdür ki, XX əsr texnologiyası malik olduğu imkanlara baxmayaraq, bu dəqiqliyi təmin edə bilməmişdir. Məsələn, oxuduğunuz kitaba, kitabı tutan əllərinizə baxın, sonra başınızı qaldırın və ətrafınıza baxın. Bu gördüyünüz dəqiqlikdə və keyfiyyətdəki bir görüntünü başqa bir yerdə gördünüzmü? Bu qədər dəqiq bir görünüşü sizə dünyanın qabaqcıl televiziya şirkətinin istehsal etdiyi ən mükəmməl televiziya ekranı da verə bilməz. Bu, üç ölçülü, rəngli və son dərəcə dəqiq bir görünüşdür. 100 ildir minlərlə mühəndis bu dəqiqliyə çatmağa çalışır. Bunun üçün fabriklər, nəhəng təsislər qurulur, araşdırmalar aparılır, planlar və dizaynlar çəkilir. Yenidən TV ekranına baxın, bir də ətrafa baxın. Arada böyük bir dəqiqlik və keyfiyyət fərqi olduğunu görəcəksiniz. Üstəlik, TV ekranı sizə iki ölçülü bir görünüş göstərir, halbuki siz üç ölçülü, dərinlikli bir perspektivi izləyirsiniz. Diqqətli baxın, televiziyada bulanıqlıq var, bu bulanıqlıq sizin görünüşünüzdə varmı? Əlbəttə ki, yox…

Gözü və qulağı kamera və səs yazma cihazları ilə müqayisə etdiyimizdə, bu orqanlarımızın sözü gedən texnologiya məhsullarından daha kompleks, daha müvəffəqiyyətli, daha qüsursuz dizayna malik olduğunu görərik.

Uzun illərdir on minlərlə mühəndis üç ölçülü TV yaratmağa, gözün görmə keyfiyyətini almağa çalışırlar. Hər nə qədər üç ölçülü bir televiziya sistemi düzəldə bilsələr də, onu da eynək taxmadan üç ölçülü görmək mümkün deyil, qaldı ki, bu süni bir üç ölçüdür. Arxa tərəf daha bulanıq, ön tərəf isə kağızdan dekorasiya kimi olur. Heç bir zaman gözün gördüyü qədər dəqiq və keyfiyyətli görünüş meydana gəlməz. Kamerada da, televiziyada da mütləq görünüş itkisi meydana gəlir.

Təkamülçülər bu keyfiyyətli və dəqiq görünüşü meydana gətirən mexanizmin təsadüfən meydana gəldiyini iddia edirlər. İndi biri sizə otağınızda dayanan televizor təsadüflər nəticəsində meydana gəldi, atomlar bir yerə yığışdı və bu görünüşü meydana gətirən aləti meydana gətirdilər desə, nə düşünərsiniz? Minlərlə adamın bir yerə toplanıb edə bilmədiyini atomlar necə etsin?

100 ildən bəri on minlərlə mühəndis nəhəng təsislərdə, böyük sənaye komplekslərində, yüksək texnologiya laboratoriyalarında, ən inkişaf etmiş texnologiya imkanlarından istifadə edərək məşğul olmuş, araşdırmış və ancaq bu qədərini əldə edə bilmişdir. Gözün gördüyündən daha primitiv olan bir görünüşü meydana gətirən alət təsadüfən meydana gələ bilmirsə, gözün və gözün gördüyü görünüşün də təsadüfən meydana gələ bilməyəcəyi çox açıqdır. TV-dəkindən çox daha detallı və ağıllı bir plan və dizayn lazımdır. Bu keyfiyyətdəki və bu dəqiqlikdəki görünüşün planı və dizaynı isə hər şeyə güc yetirən Allaha aiddir.

Eyni vəziyyəti qulağa da aid edə bilərik. Xarici qulaq ətrafdakı səsləri qulaq seyvanı vasitəsi ilə toplayıb orta qulağa çatdırır, orta qulaq aldığı səs titrəşmələrini gücləndirərək iç qulağa köçürür, iç qulaq da bu titrəşmələri elektrik siqnallarına çevirərək beyinə göndərir. Eynilə görmədə olduğu kimi, eşitmə əməliyyatı da beyindəki eşitmə mərkəzində reallaşır.

On illərdir minlərlə mühəndis keyfiyyətli üç ölçülü görünüş sistemi meydana gətirməyə çalışırlar. Bunun üçün xüsusi sistemlər, eynəklər istifadə edirlər. Texnologiyadakı fövqəladə irəliləyişə baxmayaraq, heç vaxt gözün gördüyü dəqiqlikdə, üç ölçülü bir görüntü əldə edə bilmirlər.

Gözdəki vəziyyət qulağa da aiddir , yəni beyin işıq kimi, səsdən də məhrumdur, səs keçirməz. Bu səbəbdən xaricdə nə qədər gurultulu olsa da, beyinin içi tamamilə səssizdir. Buna baxmayaraq, ən dəqiq səslər beyində qəbul edilir. Səs keçirməyən beyninizdə bir orkestrin simfoniyalarını dinləyə bilərsiniz, izdihamlı bir mühitin bütün səs-küyünü eşidə bilərsiniz. Amma o anda həssas bir cihazla beyninizin içindəki səs səviyyəsi ölçülsə, burada kəskin bir səssizliyin hakim olduğu görüləcək.

Qulaqda və beyində var olan bu keyfiyyət və texnologiya üstünlüyünü yenə insanın istehsal etdiyi texnologiya ilə müqayisə edək. Dəqiq bir görüntü əldə edə bilmək ümidi ilə texnologiya necə istifadə edilirsə, səs üçün də eyni səylər onlarla ildir davam etdirilir. Səsyazma cihazları, musiqi mərkəzləri, bir çox elektronik alət, səsi qəbul edən musiqi sistemləri bunlardan bəziləridir. Ancaq bütün texnologiyaya, bu texnologiyada çalışan minlərlə mühəndisə və mütəxəssisə baxmayaraq, qulağın meydana gətirdiyi dəqiqlik və keyfiyyətə malik olan səsi almaq mümkün olmamışdır. Ən böyük musiqi sistemi şirkətinin istehsal etdiyi ən keyfiyyətli musiqi dəstini düşünün. Səsi yazdıqda mütləq səsin bir qismi itir və ya musiqi faylını açdığınızda daha musiqi başlamadan mütləq bir xışıltı eşidirsiniz. Ancaq insan bədənindəki texnologiyanın məhsulu olan səslər son dərəcə dəqiq və qüsursuzdur. Bir insan qulağı heç zaman musiqi faylında olduğu kimi xışıltılı eşitməz, səsi tam və dəqiq bir şəkildə qəbul edər. Bu insan yaradıldığı gündən bu yana belədir.

İndiyə qədər insanın yaratdığı heç bir görünüş və səs cihazı göz və qulaq qədər həssas və müvəffəqiyyətli qəbuledici ola bilməmişdir. Qısacası, bədənimizdə bütün insanlığın, əsrlərin məlumat təcrübəsini və imkanlarını istifadə edərək ddüzəltdiyi texnologiyadan daha üstün texnologiya vardır. Heç kim bir musiqi faylının və ya bir kameranın təsadüflər nəticəsində meydana gəldiyini söyləyə bilməz. Yaxşı, bu sistemlərdən daha üstün olan insan bədənindəki texnologiyaların, təkamül adı verilən təsadüflər yığını nəticəsində ortaya çıxdığı necə iddia edilə bilər?

Məlumdur ki, göz, qulaq və insan bədəninin digər bütün hissələri çox üstün yaradılışın əsəridir. Bu əsərlər isə, özlərini yaradan Allahın bənzərsiz yaratmasının, sonsuz məlumat və qüdrətinin açıq-aşkar göstəricisidir. Görmə və eşitmə hadisəsinə burada xüsusilə toxunmamızın səbəbi, təkamülçülərin bu dərəcə açıq olan yaradılış dəlillərini heç cür qavraya bilməmələridir. Əgər bir gün bir təkamülçüdən göz və qulaqdakı bu üstün dizayn və texnologiyanın necə təsadüflər nəticəsində meydana gəldiyini soruşsanız, heç bir qənaətli və məntiqli cavab verə bilməyəcəyini açıqca görəcəksiniz. Hətta Darvin Asa Graya yazdığı 3 Aprel 1860-cı il tarixli məktubunda "gözləri düşünmək məni bu nəzəriyyədən soyutdu" deyərək, təkamülçülərin canlılıqdakı üstün dizayn qarşısındakı çarəsizliyini etiraf etmişdir.( Norman Macbeth, Darvin Retried: An Appeal to Reason. Boston: Gambit, 1971, s. 101)

Təkamül Nəzəriyyəsi Dünya Tarixinin Ən Təsirli ovsunudur

Bu saytda təkamül nəzəriyyəsinin elmi olaraq heç bir dəlilə əsaslanmayan, əksinə paleontologiya, mikrobiologiya, anatomiya kimi elm sahələrində əldə edilən tapıntılar tərəfindən çürük bir nəzəriyyə olduğu elmi dəlilləri ilə açıqlandı. Əvvəlki hissələrdə də təkamülün elmi tapıntıların yanında ağıl və məntiqlə də heç bir şəkildə uyğun gəlmədiyi üzərində dayanıldı.

Burada bunu ifadə etmək lazımdır ki, mühakiməsiz, heç bir ideologiyanın təsiri altında olmadan, yalnız ağlını və məntiqini istifadə edən hər insan elm və mədəniyyətdən uzaq cəmiyyətlərin xürafatlarını xatırladan təkamül nəzəriyyəsinin inanılması qeyri-mümkün bir iddia olduğunu asanlıqla anlayacaq.

Keçmiş zamanlarda timsaha tapınan insanların inancları nə dərəcə qəribə və ağlasığmaz idisə, indiki dövrdə Darvinistlərin inancları da eyni dərəcədə ağlasığmazdır. Darvinistlər təsadüfləri və cansız-şüursuz atomları yaradıcı güc olaraq qəbul edirlər, hətta bu inanca bir dinə bağlanan kimi bağlanırlar.

Yuxarıda da ifadə edildiyi kimi, təkamül nəzəriyyəsinə inananlar, böyük bir vedrənin içinə bir çox atomu, molekulu, cansız maddəni dolduran və bunların qarışığından zaman içində düşünən, ağladan, kəşflər edən professorların, universitet şagirdlərinin, Eynşteyn, Galileo kimi alimlərin, Humphrey Bogart, Frank Sinatra, Pavarotti kimi sənətkarların və bunlarla bərabər ceyranların, limon ağaclarının, qərənfillərin çıxacağına inanırlar. Üstəlik, bu mənasız iddiaya inanan alimlər, professorlar mədəni, təhsilli insanlardır. Bu səbəblə təkamül nəzəriyyəsi üçün "dünya tarixinin ən böyük və ən təsirli ovsunu" ifadəsini istifadə etmək yerində olacaq. Çünki dünya tarixində insanların bu dərəcə ağlını başından alan, ağıl və məntiqlə düşünmələrinə imkan verməyən, gözlərinin önünə sanki bir pərdə çəkib çox açıq olan həqiqətləri görmələrinə mane olan bir başqa inanc və ya iddia yoxdur. Bu, köhnə Misirlilərin Günəş Tanrısı Relsə, Afrikadakı bəzi qəbilələrin totemlərə, Səba xalqının Günəşə tapınmasından, Hz. İbrahimin qövmünün öz əlləri ilə düzəldikləri bütlərə, Hz. Musanın qövmünün qızıldan düzəldikləri buzova tapınmalarından çox daha dəhşətli və ağlasığmaz bir korluqdur.

Həqiqətdə bu vəziyyət Allahın Quranda işarə etdiyi bir ağılsızlıqdır. Allah bəzi insanların anlayışlarının bağlanacağını və həqiqətləri görməyəcəklərini bir çox ayəsində bildirir. Bu ayələrdən bəziləri belədir: Həqiqətən, kafirləri əzabla qorxutsan da, qorxutmasan da, onlar üçün birdir, iman gətirməzlər. Allah onların ürəyinə və qulağına möhür vurmuşdur. Gözlərində də pərdə vardır. Onları böyük bir əzab gözləyir! (Bəqərə Surəsi, 6-7)

…Onların qəlbləri vardır, lakin onunla anlamazlar. Onların gözləri vardır, lakin onunla görməzlər. Onların qulaqları vardır, lakin onunla eşitməzlər. Onlar heyvan kimidirlər, bəlkə də, daha çox zəlalətdədirlər. Qafil olanlar da məhz onlardır! (Ə'raf Surəsi, 179)

Allah bir başqa ayəsində isə bu insanların möcüzə görsələr belə inanmayacaq qədər ovsunlandıqlarını bildirir: Əgər onlara göydən bir qapı açsaq və onunla durmadan yuxarı dırmaşsalar yenə də: “Gözümüz bağlanmış, biz sehrlənmişik”, - deyərlər (Hicr Surəsi, 14-15)

Bu qədər geniş bir kütlənin üzərində bu cadunun təsirli olması, insanların həqiqətlərdən bu qədər uzaq tutulmaları, 150 ildir bu cadunun pozulmaması isə sözlə izah edilə bilməyəcək qədər heyrətverici haldır. Çünki bir və ya bir neçə insanın qeyri-mümkün ssenarilərə, mənasızlıq və məntiqsizliklərlə dolu iddialara inanmaları aydın ola bilər. Ancaq dünyanın hər tərəfindəki insanların şüursuz və cansız atomların ani bir qərarla bir yerə yığılıb fövqəladə bir təşkilat, intizam, ağıl və şüur göstərib qüsursuz bir sistemlə işləyən kainatı, canlılıq üçün uyğun olan hər cür xüsusiyyətə sahib olan Yer planetini və saysız kompleks sistemlə təchiz edilmiş canlıları meydana gətirdiyinə inanmasının "ovsun"dan başqa bir izahı yoxdur.

Belə ki, Allah Quranda inkarçı fəlsəfənin müdafiəçisi olan bəzi kəslərin insanlara cadularla təsir etdiklərini Hz. Musa və Firon arasında keçən bir hadisə ilə bizlərə bildirir. Hz. Musa Firona haqq dini izah etdiyində Firon Hz. Musaya "bilikli sehrbazları" ilə insanların toplandığı bir yerdə qarşılaşmasını söyləyir. Hz. Musa sehrbazlarla qarşılaşdığında əvvəl onların bacarıqlarını göstərmələrini buyurur. Bu hadisənin izah edildiyi ayələr belədir:

(Musa:) “Siz atın” – dedi. Onlar (əllərindəkiləri və əsaları yerə) atdıqda, adamların gözlərini bağlayıb (sehrləyib) onları qorxutdular və böyük bir sehr göstərdilər (Əraf Surəsi, 116)

Biz də Musaya: “Əsanı tulla!” – deyə vəhy etdik. Bir də (baxıb gördülər ki) əsa onların uydurub düzəltdikləri bütün şeyləri udur. Artıq haqq zahir, olanların uydurub düzəltdikləri yalanlar isə batil oldu. (Sehrbazlar) orada məğlub edildilər və xar olaraq geri döndülər.(Əraf Surəsi, 117-119)

Ayədə də bildirildiyi kimi, daha əvvəl insanları ovsunlayaraq onlara təsir edən bu kəslərin etdiklərinin uydurma olduğunun başa düşülməsi ilə sözü gedən insanlar xar olmuşlar. İndiki vaxtda da bir cadunun təsiri ilə elm örtüyü altında son dərəcə mənasız iddialara inanan və bunları müdafiə etməyə həyatlarını həsr edənlər, əgər bu iddialardan imtina etməzlərsə həqiqətlər tam mənası ilə ortaya çıxdığında və "cadu pozulduğunda" xar olacaqlar. Belə ki, təxminən 60 yaşına qədər təkamülü müdafiə edən və ateist bir fəlsəfəçi olan, ancaq daha sonra həqiqətləri görən Malcolm Muggeridge təkamül nəzəriyyəsinin yaxın gələcəkdə düşəcəyi vəziyyəti belə açıqlayır:

Mən özüm təkamül nəzəriyyəsinin xüsusilə tətbiq olunduğu sahələrdə, gələcəyin tarix kitablarındakı ən böyük yumor səbəblərindən biri olacağına inandım. Gələcək nəsil bu qədər çürük və naməlum bir fərziyyənin inanılmaz bir məsumluqla qəbul edilməsini heyrətlə qarşılayacaq. (Malcolm Muggeridge, The End of Christendom, Grand Rapids: Eerdmans, 1980 s. 43)

Bu gələcək uzaqda deyil, əksinə tezliklə insanlar "təsadüflər"in ilah ola bilməyəcəklərini anlayacaqlar və təkamül nəzəriyyəsi dünya tarixinin ən böyük yalanı və ən şiddətli ovsunu olaraq təyin olunacaq. Bu şiddətli ovsun böyük bir sürətlə dünyanın hər tərəfində insanların üzərindən qalxmağa başlamışdır. Təkamül yalanının iç üzünü öyrənən bir çox insan əvvəllər bu yalana necə qapıldıqlarına heyrət edirlər.

ÇÜNKİ; DİGƏR TƏKAMÜLÇÜ İDDİALAR DA ETİBARSIZDIR

2010-07-10T23:23:00.000-07:00

Bir elm adamı olaraq aldığım təhsil boyu, elmin hər hansı bir şüurlu yaradılış anlayışı ilə uyğunlaşa bilməyəcəyinə dair çox güclü bir təlqinə məruz qalmışdım. Bu anlayışa şiddətlə qarşı çıxmaq lazım idi... Amma bu anda, Tanrıya inanmağı tələb edən izah qarşısında ortaya qoyulacaq heç bir ağıllı arqument tapa bilmirəm... Biz həmişə açıq bir zehinlə düşünməyə alışdıq və indi həyata gətirilə biləcək yeganə məntiqli cavabın təsadüfi qarışıqlıqlar deyil, yaradılış olduğu nəticəsinə çatırıq. (Riyaziyyat və Astronomiya Professoru Chandra Wickramasinghe, Interview in London Daily Express, 14 Avqust 1981 )

Əvvəlki bölmələrdə təkamül nəzəriyyəsinin etibarsızlığını poleontologiyanın və molekulyar biologiyanın ortaya qoyduğu dəlillərlə araşdırdıq. Bu bölmədə isə təkamülçülərin nəzəriyyələrinə dəlil olaraq göstərməyə çalışdıqları bəzi bioloji hadisə və ya anlayışlara nəzər yetirəcəyik. Bu mövzular, həm təkamülü dəstəkləyən heç bir elmi tapıntı olmadığını göstərmək, həm də təkamülçülərin necə böyük təhrif və göz bağlamaya müraciət etdiklərini açıqlamaq baxımından əhəmiyyətlidir.

Variasiyalar Və Növlər Arasındakı Keçilməz Sərhədlər

Variasiya genetikada istifadə edilən termindir və “müxtəliflik”, “çoxnövlülük”,(və ya genetik polimorfizm- eyni növdən olan orqanizmlərin quruluşca müxtəlif formalarda mövcud olması) mənasını verir. Bu genetik hadisə, bir canlı növünün içindəki fərd və ya qrupların, bir-birlərindən fərqli xüsusiyyətlərə sahib olmasına səbəb olur. Məsələn, yer üzündəki insanların hamısı təməldə eyni genetik məlumata sahibdirlər, amma bu genetik məlumatın izin verdiyi variasiya potensialı sayəsində bəzisi qıyıq gözlü, bəzisi qırmızı saçlı, bəzisinin burnu uzun, bəzisinin boyu qısadır.

Növlərdəki Variasiyalar Təkamül Deyil

Növlərin Mənşəyində Darvin iki anlayışı bir-birinə qarışdırmışdı: Bir növ içindəki variasiyalar və yeni bir növün meydana gəlməsini. Darvin məsələn, it növünün içindəki müxtəlifliyi müşahidə etdi və bu variasiyaların nə vaxtsa başqa bir növə çevriləcəklərini düşündü. Hal-hazırda belə təkamülçülər bir növ içindəki variasiyaları təkamül olaraq göstərməyə çalışırlar. Ancaq növ daxilindəki variasiyaların təkamül olmadığı elmi bir həqiqətdir. Məsələn, təbiətdə itin neçə növünün olduğu əsas deyil, çünki bunların hamısı daim it olaraq qalacaqdır. Bir növdən başqa bir növə keçid qətiyyən meydana gəlməyəcək.

Təkamülçülər isə, bir növün içindəki variasiyaları nəzəriyyələrinə sübut olaraq göstərməyə çalışırlar. Halbuki variasiya təkamülə sübut olabilməz, çünki variasiya onsuz da mövcud olan genetik məlumatın müxtəlif variantlarda uyğunlaşmasından ibarətdir və genetik məlumata yeni bir xüsusiyyət qazandırmaz.

Variasiya daim genetik məlumatın sərhədləri daxilində baş verir. Genetikada sözü gedən sərhədə "gen hovuzu" və ya “genofond” deyilir. Hər hansı bir canlı növünün gen hovuzunda mövcud olan bütün xüsusiyyətləri, variasiya sayəsində müxtəlif formalarda ortaya çıxa bilər. Məsələn, variasiya nəticəsində, müəyyən bir sürünən növü daxlində quyruğu digərinə görə bir az daha uzun və ya daha qısa olan cinslər ortaya çıxa bilər, çünki qısa və uzun ayaq haqqında məlumat sürünənlərin gen hovuzunda onsuz da vardır. Amma variasiya sürünənlərə qanad taxıb, tük əlavə edib, maddələr mübadiləsini dəyişdirib onları quşa çevirə bilməz. Çünki bu cür dəyişiklik canlının genetikasına müvafiq məlumatların əlavə olunmasını tələb edir, lakin variasiyalarda belə bir vəziyyət mümkün deyil.

Darvin, nəzəriyyəsini ortaya atarkən bunu bilirdi. Laki variasiyaların sərhədinin olmadığını sanırdı. 1844-cü ildə yazdığı bir yazısında, "çoxları təbiətdəki variasiyanın bir sərhədi olduğunu qəbul edir, amma mən bu düşüncənin əsaslandığı bircə ədə belə konkret səbəb görə bilmirəm" demişdi. (Loren Eiseley, The Immense Journey, Vintage Books, 1958, s. 186)

“Növlərin Mənşəyi” adlı kitabında da müxtəlif variasiya nümunələrini nəzəriyyəsinin ən böyük sübutu kimi göstərmişdi. Məsələn Darvinə görə daha bol süd verən inək cinsləri yetişdirmək üçün müxtəlif inək variasiyalarını cütləşdirən maldarlar, nəticədə inəkləri başqa bir canlı növünə çevirəcəkdilər. Darvinin, bu "sərhədsiz dəyişiklik" fikrini ən yaxşı ifadə edən, “Növlərin Mənşəyi” adlı kitabında yazdığı bu cümlə idi:

“Bir ayı cinsinin təbii seçmə yoluyla getdikcə daha çox suda yaşamağa uyğun xüsusiyyətlər əldə etməsində, getdikcə daha böyük ağza sahib olmasında və nəhayət bu canlının nəhəng bir balinaya çevrilməsində heç bir çətinlik görə bilmirəm”. ( Charles Darvin, The Origin of Species: A Facsimile of the First Edition, Harvard University Press, 1964, s. 184)

AYILAR BALİNALARA ÇEVRİLƏ BİLƏRMİ?!.

…Darvin, Növlərin Mənşəyi adlı kitabında, balinaların üzməyə cəhd edən ayılardan təkamülləşdiyini iddia etmişdi! Bunun səbəbi, Darvinin bir canlı növü daxilindəki genetik dəyişiklikləri sərhədsiz zənn etməsi idi. 20-ci əsrin elmi isə yalnız xəyala əsaslanan bu təkamülçü ssenariləri etibarsız etdi.

Darvinin bu cür iddialı missallar çəkməsini səbəbi, yaşadığı əsrin primitiv elm anlayışı idi. 20-ci əsr isə, canlılar üzərində aparılan təcrübələr nəticəsində "genetik dəyişməzlik" (genetik homoestatis) deyilən bir qanunu ortaya qoydu. Bu qanun, müəyyən bir canlı növünü dəyişdirmək üçün edilən bütün cütləşdirmə (fərqli variasiya meydana gətirmək) səylərinin nəticəsiz qaldığını, canlı növləri arasında keçilməz sərhədlər olduğunu ortaya qoydu. Yəni müxtəlif inək variasiyalarını cütləşdirən fermerlərin nəticədə inəkləri Darvinin iddia etdiyi kimi başqa bir növə çevirmələri qətiyyən mümkün deyildi.

“Darvin Retried” adlı kitabıyla Darvinizmin etibarsızlığını ortaya qoyan Norman Macbeth bu mövzuda belə yazır: “Problem canlıların həqiqətən də qeyri-məhdud şəkildə variasiya göstərib- göstərmədikləridir... Növlər daim sabitdirlər. Seleksionerlərin yetişdirdikləri müxtəlif bitki və heyvan cinslərinin müəyyən bir nöqtədən irəli getmədiyini, hətta həmişə orijinal formalarına geri döndüyünü bilirik...” (Norman Macbeth, Darvin Retried: An Appeal to Reason, Harvard Common Press, New York: 1971, s. 33)

Heyvan baxımı sahəsindəki dünyanın ən önəmli mütəxəssislərindən biri sayılan Luther Burbank bu gerçəyi, "müəyyən bir canlıda meydana gələ biləcək inkişafın sərhədi vardır və bu qanun, bütün yaşayan canlıları müəyyən olunmuş sərhədlər daxilində sabit saxlayır" deyərək ifadə edir. (Norman Macbeth, Darvin Retried: An Appeal to Reason, s. 36)

Danimarkalı elm adamı W. L, Johannsen isə bu mövzuda belə deyir: “Darvinin bütün vurğusunu üzərinə qoyduğu variasiyalar, canlını əslində müəyyən bir nöqtədən irəli apara bilməzlər və bu səbəblə variasiyalar 'davamlı dəyişmənin (təkamülün) səbəbini meydana gətirməz”. (Loren Eiseley, The Immense Journey, Vintage Books, 1958. s 227. )

Darvinin Qalapagos adalarında gördüyü müxtəlif alacəhrələr də eyni şəkildə təkamülə dəlil olmayan bir variasiya nümunəsidir. Son illərdə aparılan müşahidələr, alacəhrələrdə Darvinin nəzəriyyəsinin nəzərdə tutduğu kimi sərhədsiz bir dəyişiklik yaşanmadığını ortaya qoymuşdur. Həm də, Darvinin 14 müxtəlif növ olaraq təyin etdiyi fərqli alacəhrə tiplərinin çoxu, əslində bir-birləri ilə cütləşə bilən, yəni eyni növün üzvləri olan variasiyalardır. Elmi müşahidələr demək olar ki, hər təkamülçü mənbədə əfsanələşdirilərək izah edilən "alacəhrə dimdikləri" nümunəsinin, əslində "variasiya" nümunəsi olduğunu, yəni təkamül nəzəriyyəsinə dəlil meydana gətirmədiyini göstərir. Qalapagos Adalarına "Darvinist təkamülün dəlillərini tapmaq" üçün gedən və adalardakı alacəhrə növlərini uzun illər boyu müşahidə edən Peter və Rosemary Grantın məşhur çalışmaları, adada hər hansı bir "təkamül" yaşanmadığını sənədləşdirməkdən başqa bir nəticə verməmişdir. .(Jonathan Wells, Icons of Evolution, 2000, s. 159-175 )

Antibiotik Müqaviməti və DDT (DixlorDifenilTrixlorometilmetan) İmmuniteti Təkamülə Sübut Deyil

Təkamülçülərin nəzəriyyələrinə sübut kimi təqdim etmək istədikləri bioloji amillərdən biri də bakteriyaların antibiotik müqavimətdir. Təkamülçü mənbələrin bir çoxunda antibiotik müqaviməti (antibiotic resistance) "faydalı mutasiyaların canlıları təkamül etdirməsinə dair nümunə" olaraq göstərir. Buna bənzər digər iddia DDT kimi böcək və həşəratları öldürmək üçün işlədilən dərmanlara qarşı immunitet formalaşdıran böcəklər üçün də irəli sürülür.

Halbuki burada da təkamülçülər aldanırlar.

Antibiotiklər bəzi mikroorqanizmlər tərəfindən digər mikroorqanizmlərə qarşı mübarizə aparmaq üçün düzəldilən "öldürücü molekullardır". İlk antibiotik 1928-ci ildə Aleksandr Fleming tərəfindən kəşf edilən penisillindir. Fleming kif göbələyinin (mold), stafilokokk (staphylococcus) bakteriyasını öldürən bir molekul formalaşdırdığını kəşf etmiş və bu, tibb dünyasında yeni bir cığır açmışdır. Mikroorqanizmlərdən alınan antibiotiklər müxtəlif bakteriyalara qarşı istifadə edilmiş və uğurlu alınmışdır. Ancaq bir müddət sonra ortaya çıxdı ki: Bakteriyalar antibiotiklərə qarşı müəyyən zaman ərzində immunitet qazanırlar. Mexanizm isə belə işləyir: Antibiotikə məruz qalan bakteriyaların böyük hissəsi ölür, amma bəziləri bu antibiotikdən təsirlənməyərək sürətlə çoxalır və bütün populyasiyaya sahib çıxırlar. Beləliklə də bütün populyasiya antibiotikə qarşı müqavimətli hala gəlir.

Təkamülçülər bu faktı "bakteriyalar ətraf mühit şərtlərinə uyğunlaşıb təkamül keçirir" şəklində şərh etməyə çalışır. Halbuki əsl hadisə bu qeyd olunan ötəri təkamülçü dəyərləndirmədən daha fərqli şəkildə reallaşır. Bu mövzuda ən samballı işləri görən adlardan biri də 1997-ci ildə nəşr olunan “Not By Chance” adlı kitabıyla tanınan İsrailli biofizik Dr. Lee Spetnerdir. Spetner bakteriyadakı immunitetin iki müxtəlif mexanizm ilə təmin edildiyini, amma bunların hər ikisinin təkamül nəzəriyyəsinə sübut ola bilməyəcəyini izah edir. Bu iki mexanizm bunlardır:

1) Bakteriyalarda onsuz da əvvəldən var olan müqavimət genlərinin köçürülməsi və

2) Mutasiya nəticəsində genetik məlumat itkisinə uğrayan bakteriyaların antibiotikə müqavimət qazanmasıdır.

Spetner 2001-ci il tarixli məqaləsində ilk mexanizmi belə açıqlayır:

Bəzi mikroorqanizmlər antibiotiklərə müqavimət göstərən genlərə sahibdir. Bu immunitet, antibiotik molekulunun formasının pozulması və ya onu hüceyrədən xaric edilməsi sayəsində reallaşır. Bu genlərə sahib olan orqanizmlər bu məlumatı digər bakteriyalara transfer edərək onlara da immunitet qazandıra bilirlər. İmmunitet mexanizmi müəyyən bir antibiotikə aid olsa da, bir çox patogenik bakteriya... fmüxtəlif gen dəstləri əldə etməyi və müxtəlif bakteriyalara qarşı immunitet qazanmağı bacarmışdır. ( Dr. Lee Spetner, "Lee Spetner/Edward Max Dialogue: Continuing an exchange with Dr. Edward E. Max", 2001, http://www.trueorigin.org/spetner2.asp)

Prof. Spetner bunun "təkamülə sübut" olmadığını isə belə açıqlayır:

“Antibiotik immunitetinin bu şəkildə əldə edilməsi... təkamül üçün sübut kimi təqdim olunması gözlənilən mutasiyalar üçün bir nümunə meydana gətirməz. Nəzəriyyəni (təkamülü) sərgiləyən mutasiyalar, bakteriyanın genomuna məlumat əlavə edən genetik dəyişikliklər deyil; bu dəyişikliklər eyni zamanda bütün bioloji aləmə məlumat əlavə etməlidir. Genlərin üfüqi transferi, onsuz da bəzi növlərdə mövcud olan genetik məlumatı paylamaqdadır”. (Dr. Lee Spetner, http://www.trueorigin.org/spetner2.asp )

Yəni ortada bir təkamül yoxdur, çünki yeni bir genetik məlumat ortaya çıxmır, sadəcə onsuz da daha əvvəl mövcud olan bir genetik məlumat bakteriyalar arasında transfer edilir.

İmmunitetin ikinci növü, yəni mutasiya nəticəsində ortaya çıxan immunitet də bir təkamül nümunəsi deyil. Spetner mövzunu belə açıqlayır: “Bəzən bir mikroorqanizm, tək bir nükleotidin (DNT pilləsinin) təsadüfi olaraq yerdəyişdirməsi nəticəsində bir antibiotikə qarşı immunitet əldə edir... İlk dəfə Waksman və Albert Schatz tərəfindən 1944-cü ildə kəşf edilən Streptomitsin (Streptomycin), bakteriyaların bu yolla immunitet qazana bildiyi bir antibiotikdir. Amma keçirdiyi mutasiya streptomitsin mövcud olduğu müddətcə mikroorqanizmə faydalı olsa da, yenə də bu, neo-Darvinist nəzəriyyə tərəfindən ehtiyacı duyulan mutasiya növü üçün bir nümunə meydana gətirməz. Streptomitsinə immunitet təmin edən mutasiyanın təsiri ribozomda ortaya çıxır və bu mutasiya, antibiotik molekulu ilə ribozom arasındakı molekulyar uyğunlaşmanı pozur”. (Dr. Lee Spetner, http://www.trueorigin.org/spetner2.asp)

Spetner, bu hadisəni “Not By Chance” adlı kitabında kilid-açar əlaqəsinin pozulmasına bənzədir. Streptomitsin, bir kilidin açarı kimi, bakteriyaların ribozomuna yapışır və bu ribozomu təsirsiz hala gətirir. Mutasiya isə ribozomun şəklini pozur və bu vəziyyətdə streptomitsin ribozoma yapışa bilir. Bu, "bakteriya streptomitsinə qarşı immunitet qazandı" kimi izah edilsə da, əslində bakteriya üçün qazanc deyil itkidir. Spetner yuxarıdakı sətirlərə belə əlavə edir: “Ortaya çıxır ki, (ribozomun quruluşundakı) bu pozulma, bir spesifiklik (müəyyən bir işə görə xüsusiləşmə) azalması, yəni informasiya (məlumat) itkisidir. Əsl nöqtə budur ki, , bu mutasiyalar nə qədər çox olursa olsun (təkamül) bu kimi mutasiyalar ilə təmin edilə bilməz. (Dr. Lee Spetner, http://www.trueorigin.org/spetner2.asp)

Mövzunun xülasəsi budur: Bakteriyanın ribozomunu dəyişdirən bir mutasiya, bu bakteriyanı Streptomitsinə qarşı müqavimətli hala gətirə bilir. Amma bunun səbəbi, mutasiyanın ribozomu "pozması"dır. Yəni bakteriyaya yeni bir genetik məlumat əlavə olunmur. Əksinə, ribozomun quruluşunu pozur, əslində sanki bakteriya "şikəst" hala gəlir. (Necə ki, bu mutasiyanı keçirən bakteriyaların ribozomunun normal bakteriyalara görə daha səmərəsiz olduğu müəyyən olunmuşdur.) Bu "şikəstlik" ribozoma yapışacaq şəkildə struktura sahib olan antibiotikə mane olduğu üçün, ortaya "antibiotik immuniteti" çıxır.

Nəticədə, ortada "genetik məlumatı təkmilləşdirən" bir mutasiya nümunəsi yoxdur. Antibiotik müqavimətini təkamülə dəlil kimi göstərmək istəyən təkamülçülər, mövzunu çox səthi bir şəkildə dəyərləndirir və aldanırlar.

DDT və buna bənzər digər vasitələrə qarşı həşratlarda formalaşan immunitetdə də eyni vəziyyət yaranır. Bu immunitet nümunələrinin çoxunda, onsuz da daha əvvəldən mövcud olan immunitet genləri istifadə edilir. Təkamülçü bioloq Francisco Ayala "böcək zəhərlərinin ən yaxşı növlərinə qarşı göstərilən immunitet, insan tərəfindən istehsal olunan bu maddələr böcəklərə tətbiq olunduğunda, o böcək növünün müxtəlif genetik variasiyalarında var idi" deyərək bu gerçəyi qəbul edir. (F. J. Ayala, "The Mechanisms of Evolution", Scientific American, dəri 239, Sentyabr 1978, s. 64)

Mutasiya ilə açıqlanan digər bəzi nümunələr isə, eynilə yuxarıda izah edilən ribozom mutasiyasında olduğu kimi, böcəklərdə "genetik məlumat itkisi"nə səbəb olan faktlardır.

Bu halda bakteriya və böcəklərdəki immunitet mexanizmlərinin təkamül nəzəriyyəsinə dəlil olduğu irəli sürülə bilməz. Çünki təkamül nəzəriyyəsi, canlıların mutasiyalar yoluyla inkişaf etdikləri iddiasına əsaslanır. Spetner, nə antibiotik immunitetinin, nə də bir başqa bioloji faktın belə bir mutasiya nümunəsi göstərmədiyini belə açıqlayır: “Makrotəkamülün ehtiyac duyduğu mutasiyalar heç zaman müşahidə edilməmişdir. Neo-Darvinist nəzəriyyə tərəfindən ehtiyac duyulan təsadüfi mutasiyaları təmsil edə biləcək, molekulyar səviyyədə araşdırılmış heç bir mutasiyanın genetik məlumat əlavə etdiyi görülməmişdir. Araşdırdığım sual "müşahidə edilmiş mutasiyalar, nəzəriyyənin dəstək tapmaq üçün ehtiyac duyduğu mutasiyalardırmı?" sualıdır. Cavab "XEYR"dir”. (Dr. Lee Spetner, http://www.trueorigin.org/spetner2.asp )

Rudiment Orqanlar Yalanı

Təkamülçü ədəbiyyatda uzun müddət mövcud olan, lakin həqiqiliyi itəndən sonra səssiz-səmirsiz kənara qoyulan iddialardan biri də "rudiment orqanlar" anlayışıdır. Ancaq bəzi təkamülçülər "rudiment orqanlar"ı hələ də təkamülə böyük bir dəlil zənn edir və elə göstərməyə çalışırlar.

Təxminə bir əsr əvvəl ortaya atılmış iddiadır. İddiaya görə canlı bədənində əcdadlarından onlara miras qalmış, lakin istifadə etmədikləri üçün zaman keçdikcə funksiyasını itirmiş orqanlar mövcuddur. Halbuki, bu anlayış məlumat əskikliyindən qaynaqlanırdı. "Funksiyasız" deyilən orqanlar əslində "funksiyası təsbit ediləməmiş" orqanlar idi. Buna sübutlardan biri isə, təkamülçülər tərəfindən vaxtilə hazırlanmış uzun-uzadı "rudiment orqanlar" siyahısının getdikcə kiçilməsi oldu. Özü bir təkamülçü olan S.R.Scadding "Evolutionary Theory" (Təkamül Nəzəriyyəsi) jurnalında yazdığı "rudiment orqanlar Təkamülə Sübutdurmu ?" başlıqlı məqaləsində belə edir:

“(Biologiya haqqında) məlumatımız artdıqca, rudiment orqanların siyahısı kiçildi... Bir orqanın funksiyasız olduğunu təsbit etmək mümkün olmadığına görə və onsuz da rudiment orqanlar iddiası elmi bir xüsusiyyət daşımadığına görə, "rudiment orqanlar"ın təkamül nəzəriyyəsinin lehində hər hansı bir sübut meydana gətirə bilməyəcəyi nəticəsinə nail oluram”. (S.R.Scadding, "Do 'Vestigial Organs' Provide Evidence for Evolution?", Evolutionary Theory, Cild 5, May 1981, s. 173)

Alman anatomik R. Wiedersheim tərəfindən 1895-ci ildə ortaya atılan "rudiment insan orqanları" siyahısı appendiks çıxıntısı, büzdüm sümüyü kimi təxminən 100 orqanı ehtiva edirdi. Ancaq elm irəlilədikcə, Wiedersheimin siyahısındakı orqanların hər birinin çox önəmli funksiyalara sahib olduğu ortaya çıxdı. Məsələn, "rudiment orqan" sayılan appendiks çıxıntısının (kor bağırsaq) əslində bədənə daxil olan mikroblara qarşı mübarizə aparan linfa sisteminin bir hissəsi olduğu müəyyən olundu. Bu fakt, 1997-ci il tarixli bir tibb qaynağında belə ifadə edilir:

"Bədəndəki timus, qaraciyər, dalaq, apandiks, sümük iliyi kimi başqa orqanlar linfotik sistemin parçalarıdır. Bunlar da bədənin infeksiyalarla mübarizəsinə kömək edir." (The Merck Manual of Medical Information, Home edition, The Merck Publishing Group, New Jersey, Rahway, 1997)

Təkamülçülərin "rudiment orqan" siyahısında olan badamcıqların isə xüsusilə yetkin yaşlara qədər boğazı infeksiyalara qarşı müdafiədə əhəmiyyətli rol oynadığı kəşf edildi. Büzdüm sümüyünün isə çanaq sümüyü ətrafındakı sümüklərə də dəstək olduğu və bəzi kiçik əzələlərin yapışma nöqtəsi olduğu müəyyənləşdi.

Növbəti illərdə "rudiment orqan" olaraq timus vəzinin T hüceyrələri vasitəsiylə bədənin müdafiə sistemini aktiv hala gətirdiyi; epifizin əhəmiyyətli hormonların ifrazından məsul olduğu; qalxanabənzər vəzinin körpələrdə və uşaqlarda balanslı inkişafın reallaşmasını təmin etdiyi; hipofizin də bir sıra başqa hormon vəzilərinin düzgün işləməsinə nəzarət etdiyi ortaya çıxdı. Darvin tərəfindən "rudiment orqan" olaraq xarakterizə edilən gözdəki yarımay şəklində çıxıntı olan 3-cü göz qapağının isə gözü təmizləmə və nəmləndirmə funksiyasını icra etdiyi aydın oldu.

Rudiment orqanlar iddiasında təkamülçülərin buraxdığı növbəti kobud məntiq səhvi də vardı. Bildiyimiz kimi təkamülçülər tərəfindən ortaya atılan iddia, canlılardakı rudiment orqanların keçmişdəki atalarından miras qaldığı şəklində idi. Halbuki "rudiment orqan" olduğu deyilən bəzi orqanlar, insanın atası olduğu iddia edilən canlılarda yoxdur! Məsələn, təkamülçülər tərəfindən insanın atası olduğu deyilən bəzi meymunlarda appendiks. Rudiment orqanlar tezisinə qarşı çıxan bioloq H. Enoch bu kobud səhvini belə dilə gətirir:

İnsanların appendiksi vardır. Ancaq qədim ataları olan alt meymunlarda appendiks yoxdur. Sürpriz şəkildə appendiks daha alt məməlilərdə, məsələn opossumlarda təkrar meydana çıxır. Elə isə təkamül nəzəriyyəsi bunu necə açıqlaya bilər? (H. Enoch, Creation and Evolution, New York: 1966, s. 18-19 )

Qısası, rudiment orqanlar iddiası, həm məntiq səhvləriylə doludur, həm də elmi olaraq yalnışdır. İnsanlarda "əsdadlarından" miras qalmış heç bir rudiment orqan yoxdur. Çünki insanlar digər canlılardan təsadüflərlə törəməmişdir, müasir formalarıyla əskiksiz və mükəmməl şəkildə yaradılmışdır.

ÇÜNKİ; TƏKAMÜL NƏZƏRİYYƏSİ YALNIZ MATERİALİST ZƏRURƏTDİR

2010-07-10T13:47:00.000-07:00

“Dialektik materializmin mütləq və hərtərəfli doktrinalarına olan inanc, həyatın mənşəyi ssenarilərində çox əhəmiyyətli bir rol oynayır... Həyatın nə cürsə meydana gəlməsi... bu haqda heç bir dəlil olmamasına, hətta bunun dəlillərə zidd olmasına rəğmən müdafiə olunmaqdadır”. (Hubert Yockey)

DARVİNİZM VƏ MATERİALİZM

Bütün bu yazılar boyu diqqət yetirdiyimiz məlumatlar, bizə təkamül nəzəriyyəsinin heç bir elmi əsası olmadığını, əksinə təkamülün iddialarının elmi tapıntılarla aşkar zidd olduğunu göstərir. Yəni təkamülü dəstəkləyən güc elm deyil. Təkamül nəzəriyyəsinin bəzi "elm adamları" tərəfindən müdafiə olunmasının təməlində başqa faktor var. Bu “başqa factor” materialist fəlsəfədir.

Materialist fəlsəfə, tarixin ən qədim düşüncələrindən biridir və əsas xüsusiyyəti maddəni mütləq varlıq saymasıdır. Bu düşüncəyə görə maddə sonsuzdan bəri vardır və var olan hər şey də maddədən ibarətdir. Materializm əlbəttə ki, Yaradıcıya olan inamı imkansızlaşdırır. Bu məntiqə görə materializm tarixin ən qədim çağlarından bəri hər cür Allah inancına və İlahi dinə qarşı olmuşdur.

Bəs materializm doğrudurmu? Hər hansı bir fəlsəfənin doğruluğunu və ya səhv olmasını yoxlamağın üsulu, o fəlsəfənin elmə aid iddialarını məhz elmi üsullarla araşdırmaqdır. Məsələn 10-cu əsrdə bir fəlsəfəçi ortaya çıxıb, Ayın səthində müqəddəs bir ağac olduğunu, bütün canlıların əslində o nəhəng ağacın budaqlarında meyvə kimi yetişdiklərini və oradan dünyaya düşdüklərini iddia edə bilərdi. Bəzi insanlar da bu fəlsəfəni inandırıcı saya bilər və bunu mənimsəyə bilərdilər. Ancaq 20-ci əsrdə Aya gedildiyində artıq bu cür fəlsəfə iddia etməyin imkanı qalmır, çünki orada elə bir ağac olub olmadığı elmi üsulla, yəni müşahidə və təcrübə ilə araşdırılması mümkün hala gəlib.

Materializm iddiasını da elmi üsulla test edə bilərik. Maddənin sonsuzdan bəri var olub-olmadığını, maddənin maddədən üstün bir Yaradıcı olmadan öz-özünü yaradıb-yarada bilməyəcəyini və canlıları meydana gətirib-gətirməyəcəyini araşdıra bilərik. Bunu etdiyimizdə görərik ki, materializm əslində çökübdür. Çünki maddənin sonsuzdan bəri var olduğu düşüncəsi, kainatın yoxdan var edildiyini isbat edən Big Bang nəzəriyyəsi ilə məhv edilmişdir. Maddənin öz-özünü yaratdığı və canlıları meydana gətirdiyi iddiası isə; "təkamül nəzəriyyəsi" dediyimiz iddiadır və əvvəldən bəri araşdırdığımız kimi o da çökmüşdür.

Ancaq əgər bir insan materializmə inanmaqda israrlıdırsa, materialist fəlsəfəyə olan bağlılığını hər şeydən üstün tutursa, o zaman belə davranmaz. Əgər "əvvəl materialist, sonra elm adamı" isə, təkamülün elm tərəfindən yalanlandığını gördükdə materializmi tərk etməz. Əksinə, təkamülü hansı yolla olursa olsun dəstəkləməyə çalışaraq materializmi əsalandırmağa cəhd edər. Bax, bu gün təkamül nəzəriyyəsini müdafiə edən elm adamlarının halı budur.

Maraqlıdır, bunu bəzən özləri də etiraf edirlər. Harvard Universitetindən məşhur genetik və açıq sözlü bir təkamülçü olan Richard Lewontin, "əvvəl materialist, sonra elm adamı" olduğunu belə etiraf edir:

“Bizim materializmə bir inancımız var, 'a priori' (əvvəldən qəbul edilmiş, doğru fərz edilmiş) bir inancdır bu. Bizi dünyaya materialist izah gətirməyə məcbur edən şey, elmin üsulları və qaydaları deyil. Əksinə, materializmə olan “a priori” bağlılığımız səbəbiylə, dünyaya materialist bir izah verən araşdırma üsullarını və anlayışları hazırlayırıq. Materializm mütləq doğru olduğuna görə də, İlahi bir izahın ortaya çıxmasına icazə verə bilmərik”. (Richard Lewontin, "The demon-Haunted World", The New York Review of Books, 9 Yanvar, 1997, s. 28)

Lewontinin istifadə etdiyi "a priori" termini olduqca əhəmiyyətlidir. Bu fəlsəfi termin, heç bir təcrübi məlumata əsalanmayan fərziyyəni ifadə edir. Müəyyən bir düşüncənin doğruluğuna dair bir məlumat olmadığı halda, onu doğru fərz edir və o düşüncəni elə qəbul etsəniz, bu "a priori" bir düşüncə olar. Təkamülçü Lewontinin aşkar şəkildə ifadə etdiyi kimi, materializm də təkamülçülər üçün "a priori" formasında qəbul olunmuş düşüncədir və elmi də bu düşüncəyə uyğunlaşdırmağa çalışırlar. Materializm Yaradıcının varlığını qəti olaraq rədd etməyi zəruri etdiyi üçün, əllərindəki tək alternativ olan təkamül nəzəriyyəsinə sarılırlar. Təkamül elm tərəfindən nə qədər yalanlanırsa-yalanlansın fərq etməz. Sözügedən elm adamları onu qəti olaraq "a priori doğru" olaraq qəbul ediblər.

Bu ön yarqılı davranış təkamülçüləri "şüursuz maddənin öz-özünü təşkil etdiyinə inanmaq" kimi elmə və ağla zidd bir inanca aparır. New York Universitetindən kimya professoru və DNT mütəxəssisi Robert Shapiro təkamülçülərin bu inancını və təməlindəki materialist doqmanı belə açıqlayır:

“Bizi sadə kimyəvi birləşmələrin olduğu bir qarışıqdan, ilk təsirli replikatora (DNT və ya RNT-yə) doğru aparacaq bir təkamülə əsaslanan qanuna ehtiyac vardır. Bu qanun "kimyəvi təkamül" və ya "maddənin özünü təşkil etməsi" olaraq adlandırılır, amma heç bir zaman ətraflı şəkildə təsvir edilməmiş və ya varlığı göstərilə bilməmişdir. Belə bir prinsipin varlığına, dialektik materializmə bağlılıq uğrunda inanılır”. ( Robert Shapiro, Origins: A Sceptic's Guide to the Creation of Life on Earth. Summit Books, New York: 1986, s. 207)

Budur, dünya səviyyəsindəki təkamülçü təbliğatın təməlində bu materialist doqma vardır. Qərbin öndə gələn media təşkilatlarında, məşhur və "hörmətli" elm jurnallarında davamlı olaraq qarşılaşdığınız təkamül təbliğatı, bu cür ideoloji və fəlsəfi zərurətin nəticəsidir. Təkamül ideoloji baxımdan imtina edilməsi imkansız olduğu üçün, elmin standartlarını təyin edən materialist qruplar tərəfindən müzakirə edilməyən bir tabu halına gətirilmişdir.

Digər elm adamları isə, öz karieralarının davam etməsi üçün, bu zorakı nəzəriyyəni müdafiə etmək və ya heç olmazsa, əks fikir bildirməməyə məcburdurlar. Qərb ölkələrindəki alimlər, "dosent", "professor" kimi dərəcələrə çatmaq və bunları qorumaq üçün hər il müəyyən elm jurnallarında məqalə dərc etdirmək məcburiyyətindədirlər. Biologiya ilə maraqlanan jurnalların hamısı da materialist təkamülçülərin idarəsindədir. Bu kəslər təkamül əleyhində istənilən yazının nəşr olunmasına icazə verməz. Bu səbəbdən hər bioloq, bu inanca bağlı qalaraq iş görmək məcburiyyətindədir. Çünki onlar da təkamülü ideoloji bir lüzumluluq olaraq görən, qurulmuş materialist nizamın bir parçasıdırlar. Buna görə, kitab boyunca araşdırdığımız bütün "qeyri-mümkün təsadüf"ləri gözü bağlı bir şəkildə müdafiə edirlər.

Materialist Etiraflar

Məşhur təkamülçü Alman bioloq Hoïmar Von Dithfurtun yazdığı bəzi sətirlər, bu gözü bağlı materialist anlayışın yaxşı ifadəsidir. Dithfurt canlıların son dərəcə kompleks quruluşuna bir nümunə verdikdən sonra, bunun təsadüflərlə ortaya çıxıb-çıxa bilməyəcəyi sualı qarşısında bunları söyləyir:

“Təsadüf nəticəsində ortaya çıxmış belə bir uzlaşma, həqiqətən də mümkündürmü? Bu, bütün bioloji təkamülün ən fundamental sualıdır... Müasir təbiət elmini müdafiə edən heç kim bu suala "bəli" cavabını verməkdən başqa bir varianta sahib deyil. Çünki təbiət hadisələrini aydın olacaq şəkildə şərhi özünə hədəf etmiş, canlıları fövqəltəbii müdaxilənin köməyinə müraciət etmədən tamamilə təbiət qanunlarına əsaslanaraq törətməyi qarşısına məqsəd qoymuşdur”. (Hoimar Von Ditfudrth, Dinozavrların Səssiz Gecəsi, cild 2, Çev. Veysəl Atayman, 2.b. İstanbul: Alan Nəşriyyat, Mart 1995, s. 64.)

Dithfurtun da ifadə etdiyi kimi materialist elm anlayışı həyatı "fövqəltəbii müdaxilənin", yəni yaradılışın varlığını rədd edəcək şəkildə şərhi özünə ən fundamental prinsip təyin etmişdir. Bu prinsip bir dəfə mənimsəndikdən sonra, ən qeyri-mümkün ehtimallar belə asanlıqla qəbul edilə bilər. Bu cəfəng zehniyyətin nümunələrinə demək olar hər təkamülçü çalışmada rast gəlmək mümkündür. Təkamülün Türkiyədəki müdafiəçilərindən olan Prof. Əli Demirsoy bir çox nümunədən biridir. Əvvəlki hissələrdə də ifadə etdiyimiz kimi, Dəmirsoya görə, həyat üçün mütləq var olması lazım olan təməl zülallardan Sitoxrom C-oksidazanın təsadüfən meydana gəlmə ehtimalı "bir meymunun çap maşınında heç səhv etmədən insanlıq tarixini yazma ehtimalı qədər azdır." (Ali Demirsoy, Kalıtım ve Evrim, Ankara: Meteksan Yayınları, 1984, s. 61)

Şübhəsiz ki, belə bir ehtimalı qəbul etmək, ağıl və sağlam fikrin ən fundamental prinsiplərini ayaqlamaq mənasını verir. İnsan kağız parçası üzərində yazılmış bir hərf gördüyündə belə, o hərfin bir şüur tərəfindən yazıldığına əmindir. Bəşər tarixini izah edən bir kitab gördüyündə, bunun bir yazıçı tərəfindən qələmə alındığından daha da əmindir. Ağlı yerində olan heç kim, bu nəhəng kitabın içindəki hərflərin "təsadüfən" düzüldüyünü iddia etməyəcək.

Ancaq son dərəcə maraqlıdır, "təkamülçü elm adamı" Prof. Dr. Əli Demirsoy bunu qəbul edir: “Bircə Sitoxrom C-oksidaza düzülüşünü meydana gətirmək ehtimalı sıfır deyiləcək qədər azdır. Yəni canlılar aləmi əgər müəyyən bir düzülüşü tələb edirsə, bu bütün kainatda bir dəfə meydana gələcək qədər az ehtimala malikdir, deyilə bilər. Və ya meydana gəlməsində bizim müəyyən edə bilməyəcəyimiz fövqəltəbii güclər yer almışdır. Bu sonuncusunu qəbul etmək elmi məqsədə uyğun deyil. O halda birinci fərziyyəni araşdırmaq lazımdır”. Ali Demirsoy, Kalıtım ve Evrim, Ankara: Meteksan Yayınları, 1984, s. 94)

Qısası Demirsoy "fövqəltəbii gücləri qəbul etməmək", yəni Allahın yaratmasını rədd etmək üçün, qeyri-mümkünü seçir. Bu yanaşmanın elmlə heç bir əlaqəsinin olmadığı isə aydındır. Necə ki, Demirsoy başqa bir mövzudan hüceyrədəki mitoxondrilərin mənşəyindən danışarkən, təsadüf izahını "elmi düşüncəyə olduqca tərs olmasına baxmayaraq" qəbul etdiyini açıqca ifadə edir:

“... Problemin ən əsas nöqtəsi, mitoxondrilərin bu xüsusiyyəti necə qazandığıdır. Çünki tək bir fərdin belə təsadüf nəticəsində bu xüsusiyyəti qazanması zəkanın qəbul edə bilməyəcəyi qədər həddindən artıq ehtimalların bir yerə toplanmasını tələb edir... Tənəffüsü təmin edən və hər addımda dəyişik şəkildə katalizator olaraq tapşırıq alan fermentlər mexanizmin əsasını meydana gətirir. Bu ferment silsiləsini bir hüceyrə ya tam ehtiva edir, ya da bəzilərini ehtiva etməsi mənasızdır. Çünki fermentlərin bəzilərinin əskik olması hər hansı bir nəticə verməz. Burada elmi düşüncəyə olduqca tərs olan daha cəfəng bir şərh və fərziyyə deməmək üçün bütün tənəffüs fermentlərinin eyni anda hüceyrənin içərisində və oksigenlə təmas etmədən, əskiksiz yerləşdirildiyini istər istəməz qəbul etmək məcburiyyətindəyik”. ( Əli Demirsoy, Varislik və Təkamül, s. 94)

Bütün bu sətirlərdən anlayırıq ki, təkamül, əslində elmi araşdırmaların nəticəsində ortaya çıxan bir nəzəriyyə deyil. Əksinə bu nəzəriyyə materialist fəlsəfənin əsaslarına görə ortaya qoyulmuş və sonra da elmi gerçəklərə baxmayaraq qəbul etdirilməyə çalışılan bir tabuya çevrilmişdir. Yenə də təkamülçülərin yazdıqlarından anladığımız kimi, bütün bu səyin həm də "məqsədi" vardır və bu məqsəd, canlıların bir Yaradıcı tərəfindən var edildiyini inkar etməyi zəruri edir.

Təkamülçülər bu məqsədi "elmi məqsəd" olaraq ifadə edirlər. Halbuki sözünü etdikləri şey elm deyil, materialist fəlsəfədir. Materializm maddədən-kənar (və ya "fövqəltəbii" nin) var olduğunu qətiyyən rədd edir. Elm isə belə bir cəfəngiyyatı qəbul etmək məcburiyyətində deyil. Elm təbiəti araşdırmaq və nəticələr çıxarmaqla məsuldur. Bu nəticələr təbiətin yaradıldığı gerçəyini ortaya çıxarırsa, elm bunu qəbul edər. Əsl elm adamının etməsi lazım olan da budur. 19-cu əsrin köhnə materialist cəfəngiyyatına bağlanaraq qeyri-mümkün ssenariləri müdafiə etmək deyil.

ÇÜNKİ; TƏKAMÜL NƏZƏRİYYƏSİ SADƏCƏ YALANDIR

2010-07-10T13:39:00.000-07:00

"Təkamül nəzəriyyəsinin hər kəs tərəfindən qəbul olunan bir nəzəriyyə olmasının səbəbi, bu nəzəriyyəni isbat edən kifayət qədər sübutun olması deyil, sadəcə digər alternativin- yəni fövqəltəbii yaradılışın tamamilə qəbul edilməməsidir." Zooloq D. M. S. Watson

Təkamül nəzəriyyəsinin doğru olmadığını sübut edən daha saysız elmi fakt var. Amma burada araşdırdığımız bölmədə də ortaya çıxan nəticə aşkardır. Təkamül nəzəriyyəsi, sadəcə materialist fəlsəfənin həyatda qalması üçün müdafiə olunan, elm donuna salınmış cəfəngiyyatdır. Elmə deyil, fikir bulandırmağa, təbliğata və saxtakarlıqlara söykənən yalan...

Əvvəlki hissələrdəki bəzi təməl həqiqətləri belə yekunlaşdıra bilərik:

Təkamül Nəzəriyyəsi Elə İlkin Mərhələdə Çökmüşdür

Çünki təkamülçülər hələ həyat üçün lazımlı olan bircə zülalın belə meydana gəlməsini açıqlaya bilmirlər. Ehtimal hesabları, fizika və kimyəvi düsturlar həyatın təsadüflərlə yaranmasının qeyri-mümkünlüyünü isbat edir.

Ortada təsadüfən meydana gələ biləcək bir zülal olmadığı halda, bu zülalların milyonlarcasının təsadüflərlə bir nizam içində birləşərək canlı hüceyrəsini meydana gətirməsi, bu hüceyrələrin yenə təsadüflərlə trilyonlarlasının bir yerə gələrək canlıları, bu canlıların balıqları, balıqların quruya çıxaraq sürünənləri, quşları və məməliləri meydana gətirməsi və beləliklə yer üzündəki milyonlarla müxtəlif növün meydana gəlməsi sizcə məqbul və məntiqli bir iddiadırmı?

Siz inanmasanız belə, təkamülçülər belə bir nağıla həqiqətən inanırlar.

Ancaq buna sadəcə batil bir inanc demək mümkündür. Çünki ortada bu hekayələri təsdiqləyəcək bircə sübut belə yoxdur. Nə “yarıbalıq-yarısürünən”, “yarısürünən-yarıquş” kimi aralıq-keçid formaları tapa biliblər, nə də son dərəcə təkmil laboratoriyalarda bir zülalın, hətta zülaldakı bircə amin turşusu molekulunun meydana gələ biləcəyini isbat edə biliblər. Əksinə, təkamülçülər bütün bu səyləriylə, təkamül prosesinin yer üzünün heç bir dövründə yaşanmadığını və yaşana bilməyəcəyini bilavasitə öz əlləriylə ortaya qoyublar.

Təkamül Nəzəriyyəsi Gələcəkdə də Sübut oluna bilməz

Təkamül nəzəriyyəsini müdafiə edən bəzi insanlar çıxılmaz vəziyyətdə qaldıqda “bu günkü elmi faktlar təkamül nəzəriyyəsini dəstəkləməsə də, gələcəkdə təkamülü dəstəkləyən elmi irəliləyişlərin olacağı”nı iddia edirlər. Əslində belə iddia ilə təkamülçülər elmi sahədəki məğlubiyyətlərini etiraf edirlər. Bu iddiada gizlənmiş həqiqəti belə ifadə edə bilərik: “Bəli, təkamül nəzəriyyəsi müdafiəçiləri olaraq müasir elmi nailiyyətlərin bu nəzəriyyənin əsassızlığını sübut etdiyini qəbul edirik. Buna görə də bu mövzunu gələcəyə həvalə etməkdən başqa çarəmiz yoxdur”. Ancaq elm bu məntiqlə işləmir. Bir elm adamı nəzəriyyəyə bu qədər kor-koranə bağlanaraq gələcəkdə bu nəzəriyyəni sübut edəcəyini güman etdiyi dəlillərin xəyalını qurmaz. Elmin funksiyası, mövcud faktları tədqiq etmək və onlardan nəticə çıxarmaqdır. Ona görə elm adamları da elmi faktlarla sübut edilən yaradılış həqiqətini qəbul etməlidirlər.

Hər şey bu qədər açıq ikən, yaradılış gerçəyini inkar edib, həyatın mənşəyini heç bir məntiqi olmayan təsadüflərə əsaslandırmaq və bunu israrla müdafiə etmək, insanı irəlidə çox alçaldıcı vəziyyətlərə sala bilər. Təkamül nəzəriyyəsi hər gün daha da açıldıqca, ictimaiyyət bu gerçəkləri gördükcə, nəzəriyyənin fanatik müdafiəçiləri, çox yox, bir neçə il içində insan içinə çıxa bilməyəcək hala gələcəklər.

Təkamülün Həlli Olmayan Məsələsi: Ruh

Yer üzündə bir-birinə bənzəyən bir sıra canlı növləri var. Məsələn, ata və ya pişiyə bənzəyən müxtəlif növlər ola bilər. Böcəklərin də bir çoxu bir-birinə bənzər görünüşlüdür. Lakin bu bənzərliklər heç kimdə təəccüb yaratmaz.

Ancaq nədənsə insanla meymun arasındakı bəzi səthi bənzərliklər, bəzi insanlarda son dərəcə maraq oyandırır. Belə ki, bu maraq bəzi insanları təkamül nəzəriyyəsinin yalan ssenarilərini mənimsəməyə qədər aparır. Halbuki, hər hansı bir meymunla insan arasındakı səthi bənzərliklər heç bir şey ifadə etməz. Kərgədan böcəyi ilə (Oryctes nasicornis- Жук-носорог) adi kərgədan bir-birlərinə çox bənzəyir, amma bu bənzərliyə əsalananaraq əslində biri böcək, digəri məməli olan bu canlılar arasında hər hansı bir təkamülə aid əlaqə yaratmağa çalışmaq gülməlidir.

Aradakı səthi bənzərlikdən başqa meymunun insanlara digər heyvanlardan daha çox yaxınlığı mümkün deyil. Hətta zəka baxımından müqayisə etsək, sadəcə olaraq həndəsi möcüzə olan pətək inşa edən arı və ya bir mühəndislik möcüzəsi olan tor hörən hörümçək insana meymundan daha yaxındır. Hətta bəzi cəhətləri insandan üstündür...

Hətta, insanla meymun arasında çox böyük fərqlər var. Meymun nəticədə etbiarilə heyvandır, şüur baxımından hər hansı bir atdan və ya itdən fərqi yoxdur. İnsan isə şüurlu, iradə sahibi, düşünə bilən, danışa bilən, ağıllı, qərar verə bilən, mühakimə yürüdən varlıqdır. Bütün bu xüsusiyyətlər onun sahib olduğu "Ruh"unun funksiyalarıdır. İnsanla digər heyvanlar arasındakı uçurum yaradan ən önəmli fərq də budur- "Ruh"dur. Heç bir fiziki oxşarlıq insanla digər bir canlı arasındakı bu ən böyük fərqi örtə bilməz. Təbiətdə ruhu olan yeganə canlı insandır.

Allah Dilədiyi Şəkildə Yaradır

Bəs təkamülçülərin iddia etdikləri kimi bir ssenari reallaşmış olsa nə olar? Heç bir şey... Çünki təkamülün qarşıya qoyduğu və təsadüflərə əsaslandırdığı hər mərhələ yalnız möcüzə nəticəsində meydana gələ bilər. Yəni canlılıq bu mərhələlərlə meydana gəlmiş olsa belə hər mərhələ ancaq yaradılış sayəsində reallaşa bilər. Təsadüflərlə bu mərhələlərin reallaşması əsla mümkün deyil.

İlkin atmosferdə bir zülal meydana gəlibsə, bunun təsadüfən meydana gələ bilməyəcəyi ehtimal qanunları, biologiya və kimya qanunları ilə sübut edilmişdir. Lakin mütləq meydana gəldiyi iddia edilsə, o halda onu bir Yaradıcının yaratdığını qəbul etməkdən başqa alternativ yoxdur. Eyni məntiq təkamülçülərin qarşıya qoyduğu bütün tezislərə aiddir. Məsələn, balıqların sudan quruya çıxıb quru canlılarını meydana gətirdiyinə dair nə paleontoloji bir dəlil vardır, nə də fizika, kimya, biologiya və məntiq qaydaları belə bir keçidi təsdiqləmir. Lakin "balıqlar quruya çıxdı sürünənlərə çevrildi" deyiləcəksə, bunu deyən, ancaq bütün qanunların xaricində, "OL" dediyində dilədiyini yaradan üstün bir Yaradıcını qəbul etmək məcburiyyətindədir. Bunun xaricində bir düşüncə öz –özlüyündə ziddiyyət təşkil edər və heç bir məntiqə uymaz.

Həqiqət çox açıqdır. Bütün canlılar aləmi olduqca qüsursuz bir dizaynın, çox üstün bir yaradılışın məhsuludur. Bu isə Yaradıcının varlığını, həm də sonsuz bir güc, məlumat və ağla sahib Yaradıcının varlığını isbatlayır. O Yaradıcı, göylərin, yerin və ikisi arasında olan hər şeyin Rəbbi olan Allahdır.